Ngày họp mặt di dân Phát Diệm: “Gia Đình Sống Lời Chúa”

Ngày 01/05 vừa qua, ngày Quốc tế Lao Động, cũng là ngày Lễ Kính Thánh Giuse Thợ, theo thông lệ trong những năm gần đây, Giáo phận Phát Diệm đã tổ chức ngày họp mặt di dân Phát Diệm lần thứ 5 tại Giáo xứ Phát Diệm, Phú Nhuận, Sài Gòn với chủ đề “Gia Đình Sống Lời Chúa”. Ngày họp mặt đã quy tụ được khoảng 1.000 người di dân xa quê là những người gốc Phát Diệm sinh sống, làm việc tại Sài Gòn và các tỉnh lân cận về đây dự hội để sưởi ấm tình đồng hương như trong một gia đình có Thiên Chúa là Cha.

Xem hình họp mặt di dân

Ngay từ 7 giờ sáng, con cái Phát Diệm khắp nơi đã bắt đầu hội tụ về Nhà thờ Phát Diệm, các bạn sinh viên, giới trẻ Phát Diệm tại Sài Gòn đã có mặt tại các bàn tiếp tân để đón tiếp quan khách. Mỗi người đến đây được nhận một khăn quàng có in lôgô và chủ đề ngày hội cùng một bảng tên trong đó ghi giáo xứ gốc ở Giáo phận Phát Diệm và giáo xứ đang sinh hoạt tại Sài Gòn. Lúc này, hội đồng mục vụ giáo xứ đã sẵn sàng cho các phần việc của mình, còn các cha thì ngồi vào các tòa giải tội được đặt xung quanh nhà thờ để mọi người có thể đến hòa giải với Thiên Chúa, dọn lòng sốt sắng hơn để tham gia vào một ngày họp mặt đầy ý nghĩa và tham dự Thánh lễ buổi chiều.

8 giờ sáng, các bài hát khởi động, vui tươi được thầy Du, người dẫn chương trình và các bạn giới trẻ tập cử điệu, tập hát cho cộng đoàn. 8 giờ 30, tiếng nhạc kèn tây vang lên để chào đón Đức Cha Giuse Nguyễn Năng và các cha gốc Phát Diệm đến tham dự. Khi Đức Cha và các cha tiến vào nhà thờ, cộng đoàn hiện diện đã hân hoan đón chào các ngài bằng những chùm bong bóng, vẫy khăn và những tràng vỗ tay kéo dài cùng với băng reo “Phát Diệm: Tin Yêu – Hiệp Thông – Sống Lời Chúa”. Vũ điệu “Từng Ngài Theo Chúa” được các bạn giới trẻ trình diễn như là tiết mục mở màn cho ngài hội.

Sau khi giới thiệu thành phần tham dự, cha Phaolô Phạm Công Trình, Trưởng Ban Mục Vụ Di Dân Giáo phận Phát Diệm đọc lời chào mừng Đức Cha Giuse. Sau đó Cha Giuse Bùi Bằng Khấn cùng Hội Đồng Giáo xứ Phát Diệm phát biểu chào mừng Đức Cha, quý Cha và cộng đoàn con cái Phát Diệm hiện diện trong ngày hội. Sau đó là tiết mục múa tươi trẻ, sinh động “Made in India” của quý sơ Mến Thánh Giá Phát Diệm Tân Phú.

Trong phần phát biểu của mình, cha Giuse Phạm Bá Lãm, Đại diện linh mục, tu sĩ Phát Diệm đã bắt đầu bằng câu chào “thưa cả nhà” để nói lên tình thân, tình gia đình của buổi họp mặt. Ngài nói rằng những người di dân thế hệ 54 vào Nam không chỉ kiếm sống mà còn phát triển giáo hội, giáo xứ gốc miền nam khi ấy chỉ 22, nhờ vào công cuộc di dân mà nay đã phát triển hơn 200 giáo xứ. Ngài nhắn nhủ các bạn trẻ di dân không những phát triển đời sống kinh tế mà hãy phát triển Lời Chúa, có sứ mạng loan truyền Lời Chúa. Ngài khuyên các bạn ngoài việc cần cù siêng năng trong công việc hãy sống tinh thần đạo đức và hội nhập vào các giáo xứ để mang lại kết quả đời sống hòa hợp.

Tiếp sau đó là những tâm tình của cha Giuse Đinh Văn Hiệp, Dòng Cát Minh, linh hướng giới trẻ Công Giáo tại miền Nam, ngài đã kể những câu chuyện bình dị, chân chất, dí dỏm đã mang lại cho các bạn trẻ nụ cười sảng khoái.

Sau vũ điệu “Ánh Sáng của Ngài”, Đức Cha Giuse đã tuyên bố khai mạc ngày hội. Ngài cho hay ngày họp mặt di dân này là một hồng ân của Thiên Chúa ban cho vì nhiều Giáo phận miền Bắc mong muốn tổ chức ngày họp mặt di dân như Phát Diệm nhưng chưa thực hiện được. Các cha gốc Phát Diệm đã rất tích cực trong công tác tổ chức, Giáo xứ Phát Diệm - Phú Nhuận đã rất thương giáo phận mẹ, đã gánh vác công việc tổ chức ngày hội. Một năm ngài gặp gỡ anh chị em di dân một ngày cũng chẳng đáng là gì nhưng nó thể hiện sự thao thức của ngài và các linh mục là muốn nối kết tình đồng hương Phát Diệm. Ngài cũng nhắc rằng con dân Phát Diệm đi đến đâu cần xây dựng đời sống vững mạnh ở đó, làm phát triển tinh thần Phát Diệm. Ngài nói rằng “thế hệ vàng” Phát Diệm trước đây đã xây dựng nhiều cộng đoàn miền Nam, ngài ao ước rằng thế hệ các bạn trẻ ngày nay nối bước các thế hệ cha anh, hội nhập vào xã hội địa phương và các cộng đoàn giáo xứ địa phương để gìn giữ truyền thống Phát Diệm.

Ngày hội cũng hân hạnh đón tiếp Đức Hồng Y Gioan Baotixia Phạm Minh Mẫn, Tổng Giám Mục Giáo Phận, đồng thời là chủ tịch Ủy Ban Di Dân của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Ngài cho hay Sài Gòn có 2 triệu người di dân, trong số đó có khoảng 10% là người Công Giáo. Ngài cho biết định hướng của Giáo Hội về mục vụ di dân, trước tiên là hình thành các giáo xứ trở thành chiếc tàu ông Noe, chuyên chở các bạn trẻ di dân đi đến một đời sống ổn định hơn, an toàn hơn. Bước thứ hai, các giáo xứ trở thành giếng nước đầu làng, giếng nước Giacóp đầu làng Samari, để người di dân tìm gặp nguồn nước hằng sống, sau đó chia sẻ lại cho người khác về nguồn nước hằng sống đó. Muốn thực hiện được định hướng đó, Đại Hội Dân Chúa 2010 chỉ ra rằng cần phải xây dựng giáo xứ, tổ chức, gia đình: thành Giáo Hội mầu nhiệm, sống trọn tình con thảo với Thiên Chúa là Cha trên trời; thành Giáo Hội hiệp thông, sống tình huynh đệ hiệp thông, liên đới, tương thân tương trợ lẫn nhau thể hiện là con của một gia đình; thành Giáo Hội sứ vụ, phát huy tình thân ái, sống tình làng nghĩa xóm, bác ái huynh đệ, đồng cảm và chia sẻ cho nhau. Đức Hồng Y cũng nêu tấm gương chăm sóc người di dân bằng nhiều cách khác nhau của các dòng tu như tạo chỗ trọ giá rẻ cho người di dân, tập hợp người di dân, sinh viên lại trong các sinh hoạt chung, nhóm, liên kết họ lại với nhau trong tinh thần tương thân tương trợ, vừa để giúp nhau thăng tiến, vừa để bảo vệ nhau khỏi vướng vào những tệ nạn xã hội...

Cha Phaolô Phạm Trung Dong, Trưởng Ban Mục Vụ Di Dân TGP. Sài Gòn đã giới thiệu cho các bạn trẻ những địa điểm hỗ trợ người di dân như Giáo xứ Khiết Tâm, Phaolô Bình Chánh, Cộng đoàn Don Bosco Bến Cát - Gò Vấp, Xuân Hiệp - Thủ Đức, các giáo xứ Hạt Tân Sơn Nhì. Ngài cũng giới thiệu vài nét sinh hoạt, những thông tin của giáo xứ Phaolô nơi ngài phụ trách như tổ chức sinh hoạt chung, đọc kinh tối, chia sẻ Lời Chúa. Giáo xứ cũng tổ chức dạy nghề, sinh ngữ, vi tính, tổ chức phòng khám, 2 lớp học tình thương, cho thuê áo cưới giá rẻ, cung cấp nước ngọt đã qua xử lý. Tại giáo xứ Xuân Hiệp còn có các nhà trọ hợp tác, các cha thuê nhà trọ, các em tự quản lý, quy tụ các em đến nhà thờ đọc kinh, lần hạt. Ngài cũng mang đến tặng cho các bạn trẻ quyển Cẩm Nang Sức Khỏe cho người xa quê trong đó có những thông tin hữu ích về y tế.

Lúc 10 giờ, cộng đoàn bước vào giờ Suy tôn lời Chúa, do Cha Phaolô Nguyễn Văn Định, chánh xứ Làng Vân phụ trách. Chủ đề ngày họp mặt di dân Phát Diệm “Gia Đình Sống Lời Chúa” cũng là tinh thần chung của Giáo phận Phát Diệm trong 2 năm qua. Ý thức sức sống của Lời Chúa nơi mỗi con người, Đức Cha Giuse đã phát động người người sống Lời Chúa, nhà nhà sống Lời Chúa. Trong giờ Suy Tôn Lời Chúa, những người con Phát Diệm cũng sống trong tâm tình ấy, dành ra những phút thiêng liêng, thinh lặng để nghe Lời Chúa, suy tôn Lời Chúa.

Anh Giuse Mai Thanh Hoài, Phó ban Chuyên Đề, Ban Mục Vụ Gia Đình TGP. Sài Gòn được Đức Cha Giuse mời đến ngày hội để thuyết trình đề tài “Làm Thế Nào Để Có Một Gia Đình Thực Sự Hạnh Phúc”. Khởi đi từ câu nói trong Tông huấn Familiaris Consortio của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II: “Tương lai của nhân loại sẽ đến ngang qua gia đình” (FC. 86), anh đã đưa ra vài con số và hình ảnh để các bạn trẻ cùng suy nghĩ về thực trạng xã hội đáng lo ngại ngày nay. Đó là những nghiên cứu về hành vi đạo đức của sinh viên mà đáng lưu ý nhất là phần đông cho rằng không nhất thiết phải sống cao thượng. Đó là nạn bạo lực học đường, nạn sống thử, nạo phá thai, tự tử…Từ thực trạng đó, anh dẫn chứng những lời răn dạy của Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận về gia đình, của cải, thánh lễ để giới thiệu đến các bạn trẻ những giá trị cốt lõi người Kitô cần phải sống. Anh cũng phân tích cơ cấu gia đình trước đây là cha mẹ ra lệnh một chiều, trong khi đó, ngày nay cha mẹ phải hiểu rõ vai trò, sứ mệnh và trách nhiệm đã được trao ban: “Cha mẹ là những nhà giáo dục đầu tiên và không thể thay thế trong việc giáo dục con cái” (số 36, Đề Cương Giáo Hội Việt Nam Năm Thánh 2010). Câu hỏi đặt ra là Gia đình nên làm gì để thực sự hạnh phúc? Hãy bắt đầu tỏa sáng bằng cách cầu nguyện liên lỉ, duy trì giờ kinh trong gia đình, kiên vững với các đức đối thần: đức Tin, đức Cậy, đức Mến. Đặc biệt, bốn bổn phận chính mà mỗi gia đình Kitô hữu cần chu toàn: Đào tạo một cộng đồng các ngôi vị (những con người biết sống yêu thương nhau); Phục vụ sự sống, qua việc sinh sản và giáo dục con cái; Tham gia vào việc phát triển xã hội; Tham dự vào đời sống và sứ vụ của Giáo Hội (FC. 17). Trước khi kết thúc là một trò chơi nho nhỏ, anh chọn ra hai đội, mỗi đội 5 người để thi với nhau đoán phần còn lại của các câu Lời Chúa, cũng nhằm giúp cộng đoàn hòa vào những phút giây nhớ lại những lời mà Chúa đã dạy qua Tin Mừng.

Sau bài thuyết trình, ca sĩ Tuấn Khương, một người ngoài Công Giáo, trình bày hai ca khúc do chính anh sáng tác: “Nước mắt mẹ hiền”, và “Cha thiêng” làm cộng đoàn lắng đọng với nỗi nhớ quê hương. Nhưng sau đó, các sơ Dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm Tân Phú đã làm không khí sôi động hẳn lên bằng phần trình diễn vũ khúc Trống Cơm hiện đại.

11 giờ 45, cộng đoàn bước vào giờ cơm trưa thân mật tại chỗ, với những suất ăn ngon miệng do Cha Giuse Phạm Bá Lãm lo liệu, ngài cùng Đức Cha và các cha dùng cơm chung với cộng đoàn để thể hiện tinh thần hòa nhập với những người xa quê như trong cùng một gia đình. Trong giờ cơm này, cũng có phần giao lưu văn nghệ với những ca khúc sống động trong tâm tình con cái Chúa.

Từ 13 giờ đến 14 giờ, cộng đoàn được chia thành 7 nhóm sinh hoạt theo ngành nghề và lĩnh vực hoạt động của mình để giao lưu, chia sẻ với nhau những kinh nghiệm, kiến thức với sự dẫn dắt của các cha gốc Phát Diệm. Khi cộng đoàn tập trung trở lại cũng là lúc thưởng thức ca khúc “Khúc Hát Sông Quê” do ca sĩ Hàm Yên trình bày bằng chất giọng Bắc Bộ mang đậm nỗi nhớ quê hương.

14 giờ, anh Mai Thanh Hoài tiếp tục thuyết trình với đề tài “Các Bạn Trẻ Hướng Tới Hôn Nhân”. Anh bắt đầu bài thuyết trình của mình bằng ưu tư của Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận trong tác phẩm Đường Hy Vọng: “Chuẩn bị làm cha mẹ có gì? – không có gì cả! Thật là một thiếu sót lớn lao trên thế giới”. Anh đưa ra các con số về vấn nạn ly dị và các nguyên nhân ly hôn, một điều đáng báo động trong xã hội ngày nay, nhất là trong giới trẻ độ tuổi 24-25. Anh cũng đưa ra giáo huấn của Giáo Hội lên án vấn nạn sống thử. Vậy người trẻ cần chuẩn bị những gì cho hôn nhân? Theo Tông huấn Familiaris Consortio việc chuẩn bị đời sống hôn nhân phải được thực hiện tuần tự và liên tục gồm 3 giai đoạn:

- Chuẩn bị xa (từ thơ ấu): giáo dục nhân bản và đức tin, rèn luyện lương tâm và nhân cách;

- Chuẩn bị gần (từ khi sẵn sàng bước vào đời sống hôn nhân): giúp tìm hiểu sâu hơn về các bí tích để biết lãnh nhận và sống thích hợp với những ân sủng của các bí tích, tìm hiểu mọi khía cạnh của đời sống hôn nhân và gia đình;

- Chuẩn bị tức thì (bắt đầu từ vài tháng và kéo dài đến ngày cử hành hôn lễ). Tất cả phải được thực hiện cẩn thận để người chịu phép hôn phối được chuẩn bị đầy đủ về nhân bản, về luân lý và thiêng liêng cũng như các kiến thức và kỹ năng cần thiết theo kế hoạch hôn nhân gia đình của Thiên Chúa.

Anh đưa ra vòng tròn tình yêu gồm bốn giai đoạn: “bí mật, trăng mật, thân mật, dập mật” để nói lên rằng bước vào đời sống hôn nhân cần phải hiểu nhau nhiều hơn, chịu đựng nhau nhiều hơn để có được hôn nhân bền vững. Với những ví dụ dí dỏm về những con số, anh đã làm cho các bạn trẻ nhận ra mình là ai trong cuộc sống để có thể chuẩn bị cho đời sống hôn nhân. Anh cũng khuyên nên tìm hiểu nghi thức hôn phối và ý nghĩa từng câu từng chữ những lời khấn hứa trước mặt Thiên Chúa để sống đúng với những lời hứa đó. Cuối cùng, anh khuyên nên gìn giữ và phát huy gia sản của cha ông. Đối với những người con Phát Diệm, những câu vè dạy làm người của Cụ Sáu Trần Lục vẫn đúng với thời đại ngày nay. Điều quan trọng nhất là hãy trông cậy vào Chúa trong mọi hoàn cảnh của đời sống.

Đỉnh điểm của ngày hội là Thánh Lễ Kính Thánh Giuse Thợ, do Đức Cha Giuse chủ tế, cùng đồng tế có hơn 20 linh mục gốc Phát Diệm. Bước vào Thánh Lễ, Đức Cha mời gọi cộng đoàn xin Thánh Giuse cầu bầu để mỗi người biết thánh hóa chính bản thân mình, xin Chúa chúc lành cho công việc của mình sinh hoa trái. Trong ngày họp mặt di dân, ngài cũng mời gọi mọi người cầu nguyện để Thiên Chúa nối kết tình thân ái của những người đồng hương Phát Diệm, để bất cứ ở nơi đâu cho dù là di dân nhưng luôn luôn bám vào Chúa và thể hiện tinh thần con cái của Chúa. Xin Chúa chúc lành cho cuộc sống của mỗi người được bình an, mạnh khỏe và ngày càng thăng tiến trong đời sống đạo đức để dấn thân cho Hội Thánh.

Trong bài giảng lễ, ngài nói rằng ngày nay cả thế giới di động, ai cũng xài điện thoại di động vì con người di động. Do con người di chuyển từ chỗ này sang chỗ khác rất nhiều để làm việc vì mảnh cơm manh áo. Cuộc sống cứ thay đổi thường xuyên, con người thay đổi, nghề nghiệp thay đổi, từ chỗ thường xuyên thay đổi làm cho đời sống tinh thần cũng di động, dao động, tương quan con người, tình nghĩa bạn bè cũng di động. Nếu cuộc đời mỗi người lúc nào cũng di động, thay đổi thì cuộc đời có nguy cơ tan vỡ vì có an cư thì mới lạc nghiệp được, không ổn định thì không thể nào có hạnh phúc.

Trình thuật Tin Mừng kể về cuộc đời di động của Gia đình Thánh Gia, của Chúa Giêsu, Mẹ Maria, Thánh Giuse. Nhưng cuộc đời đầy biến động, đầy đau khổ lại đó lại hết sức hạnh phúc vì đã bám vào những điều vững chắc, tồn tại mãi mãi. Nền tảng vững chắc mỗi người cần bám vào chính là Lời Chúa, tình yêu thương của Chúa. Tình thương của Chúa luôn bền vững, không bao giờ thay đổi “muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương”. Ngài nói rằng cuộc đời của anh chị em di dân, dù có khó khăn, thử thách hãy luôn xác tín một điều Chúa đang yêu thương, dẫn dắt cuộc đời mình, hãy phó thác cho Chúa, bám vào Chúa thì cuộc đời sẽ tốt hơn, vững vàng hơn. Ngài ước mong Lời Chúa, Thánh Thể Chúa, tình yêu thương của Chúa luôn đồng hành, theo sát cuộc đời mỗi người và Chúa chúc lành cho anh chị em di dân.

Thánh Lễ kết thúc, đại diện anh chị em di dân Phát Diệm đã nói lên lòng biết ơn Đức Cha Giuse và quý Cha gốc Phát Diệm đã đồng hành với anh chị em di dân, thể hiện sự yêu thương, quan tâm của giáo phận đối với những người xa quê. Vũ khúc Như Cha sai Thầy của giới trẻ Phát Diệm tại Sài Gòn như là lời kết thúc ngày hội, tiễn chân anh chị em di dân đi vào cuộc sống thường nhật của Sài Gòn náo nhiệt.

Lã Thụ Nhân