OKINAWA - Giáo phận Okinawa là một trong 16 giáo phận của nước Nhật, được hình thành từ sau chiến tranh thế giới thứ 2, lúc này toàn hòn đảo rộng lớn Ryukyus (Okinawa) chỉ tìm thấy được 2 người đã rửa tội. Trong thời gian đó, các Cha truyền giáo người Mỹ, cụ thể là các Cha Dòng Phanxicô Capuchin đã đến và bắt đầu lại sứ vụ truyền giáo cho hòn đảo Ryukyus này, và mãi đến ngày 18/12/1972, Okinawa mới chính thức trở thành một giáo phận của nước Nhật, giáo phận Naha. Sau 60 năm truyền giáo, giáo phận chỉ vỏn vẹn có 6 ngàn giáo dân với 14 giáo xứ. Mặc dù là con số còn khiêm tốn, nhưng cũng đủ để cho chúng ta thấy sự hoạt động của Chúa Thánh thần và Ánh sáng của Chúa Phục sinh luôn hiện diện ở khắp mọi nơi. Và điều đáng nhắc đến là giáo phận nhỏ bé tại Okinawa có đến 7 Linh mục Việt nam, 8 Sơ và 4 em tập sinh, thuộc 2 giáo phận của Nha Trang và Phan Thiết, đang giúp phục vụ tại đây. Đây là con số được cho là đông nhất so với con số các Linh mục Việt nam đang hiện diện và làm việc tại 15 giáo phận khác của nước Nhật. Các linh mục Việt Nam đang phục vụ cho người bản xứ Nhật bản, nhưng các ngài vẫn luôn ấp ủ niềm ước mơ được rao giảng lời Chúa bằng tiếng Việt thân yêu cho người Việt nam hiện đang sinh sống, làm việc và học tập tại hòn đảo xinh đẹp Okinawa này.
Và rồi, cho đến tuần thứ 3 mùa chay năm nay, khi đi ăn trưa tôi vô tình gặp gia đình chị Thảo Alexander, là một gia đình công giáo hiện đang sinh sống trong căn cứ Camp Foster, một trong những căn cứ của quân đội Mỹ tại Okinawa. Qua gia đình chị Thảo, facebook, những tờ mục vụ của nhà thờ công giáo trong các trại lính, các tuần báo của người Mỹ tại Okinawa, và những mục classified (quảng cáo) trên những trang nhà, tôi tìm được thêm một vài gia đình Việt Nam khác cũng đang sinh sống và làm việc trong những căn cứ quân đội Mỹ chung quanh đó (như Kadena airbase và Fort Buckner).
Nếu chúng ta “xin thì sẻ được” và với ơn Chúa giúp, cũng như với lòng ước ao của các cha và cũng như của người Việt nam Công giáo đang hiện diện tại Okinawa, thì Thánh lể bằng tiếng Việt đầu tiên tại Okinawa được tổ chức tại nhà thờ giáo xứ Koza, trong ngày lể Chúa Phục Sinh. Nhà thờ Koza này do một Linh mục trẻ gốc giáo phận Nha Trang, Cha Giuse Bùi Đức Dũng đang làm Cha chánh xứ. Nhà thờ Koza được xây dựng bởi các Cha truyền giáo Dòng OFM Capuchin vào khoảng cuối thập niên 70, nhà thờ nằm gần cổng số 2 của căn cứ quân sự Kadena, đây là một căn cứ không quân lớn nhất của quân đội Mỹ tại Thái Bình Dương. Trong Tuần Tam Nhật Thánh, các cha Việt Nam phải vất vả và bôn ba lo chương trình mục vụ cho giáo xứ của mình, các nhà thờ cũng cách nhau khá xa, thế nhưng với tinh thần khao khát và cũng như để thêm phần long trọng cho thánh lể Việt Nam đầu tiên này, tất cả các cha chánh xứ hay phó xứ của các nhà thờ ở khắp hòn đảo Okinawa cũng lái xe về nhà thờ Koza đồng tế cùng cha Dũng và anh chị giáo dân người Việt.
Xem hình ảnh
Thật đúng như câu hát “…Họp nhau đây những đoàn người, từ muôn phương đến mừng Ngài…” trong bài ca nhập lể Hoan Ca Phục Sinh do cha Vinh chọn, “đoàn người” trong Thánh lể hôm nay có sự hiện diện của cha Phanxicô Xavie Nguyễn Đức Tiến, cha Joachim Phan Đình Hoài và Cha Mikae Nguyễn Xuân Vinh. Cũng như các Sơ Việt Nam thuộc Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang, đang làm việc truyền giáo tại địa phận Okinawa (Sr. Thục Giang, Sr. Thanh Phúc và Sr. Lan Anh) và cũng có các Sơ (Sr. Xuân Hương, Sr. Thu Oanh và Sr. Ngọc Thảo) và 4 đệ tử (Kim Ngọc, Hồng Chinh, Tiểu Vi, và Tuyết Trinh) người Việt Nam, nhưng đang tu thuộc một nhà Dòng Phanxicô của người Nhật cũng đến hiệp ý dâng Thánh lễ chung, cùng với giáo dân đến từ mọi nơi trên nước Mỹ cũng như ở Việt Nam và Nhật. Một cuộc gặp gở trong trong Thánh ý của Thiên Chúa.
Đa số người Việt ở đây vì có thân nhân đi làm cho quân đội Mỹ (đi lính hay là dân sự), một số đi du học từ Việt Nam, còn một số nhỏ thì lập gia đình cùng người bản xứ. Nên cộng đồng Việt Nam ở đây củng khó để mà tập trung lại để làm bất cứ chuyện gì. Nhờ Hồng Ân Thiên Chúa ban cho, Thánh lể hôm nay thật đông đảo ngoài sức ước đoán, không thiếu phần ấm cúng, trang nghiêm và rất nhiều kỷ niệm để kể lại. Một thánh lể không có ban phụng vụ, không có ban thừa tác viên lời Chúa, không có “ca đoàn”, không có ban giúp lể, không có ban “thu tiền”, không có Hội Đồng Giáo Xứ, nên không được chuẩn bị chu đáo như mọi thánh lể khác. Các em giúp lể mới được tập qua một lần, còn “ca đoàn Amen Koza” cũng chỉ được tập hát 1 lần mấy ngày trước đó do cha Vinh chọn bài và tập cho mọi người hát, thế nhưng thánh lể thật xúc động và sốt sắng vì mọi giáo dân đã rất lâu chưa được tham dự thánh lể bằng tiếng Việt. Tới phần lời nguyện giáo dân, đa số các bà vợ Việt Nam chỉ xin cho gia đình hay chồng mình đi về bằng an (1 số các anh đang tham gia vào chiến trường Afganistan). Nên những lời nguyện giáo dân thật xúc động và thực tế.
Vì đã chuẩn bị trước nên sau thánh lể các “bà mẹ công giáo” đã chiêu đãi các món ăn truyền thống của dân tộc Việt như: chả giò, cơm chiên, súp măng cua, tôm tái chanh, xôi, chè … để tất cả các cha, các sơ, và mọi người cùng nhau thưởng thức, chia vui, mừng Chúa sống lại. Người lớn thì ăn uống và cùng hát Karaoke, còn con trẻ con thì chạy ra ngoài sân để lượm trứng Phục Sinh (egg hunting). Ai củng bận rộn với công việc của mình, không khí thật vui nhộn. Vì là lần tiên gặp nhau, nên từng gia đình phải đứng lên giới thiệu về gia đình của mình và chia sẻ ý nguyện của mình. Hầu hết các cha, các sơ, và giáo dân đều mong có thánh lể và những buổi họp mặt tương tự kế tiếp. Mặc dù đây là lần đầu tiên tất cả mọi người gặp nhau, nhưng mọi người rất thân thiện và hòa đồng như lời dạy của Chúa Giêsu: “chúng ta hãy thương yêu nhau”.
Thời gian gặp nhau, cùng dâng Thánh lễ và ăn mừng Lễ Chúa Phục Sinh thật ngắn, nhưng để lại nhiều ấn tượng khó quên trong tâm hồn mỗi người tham dự hôm nay nhưng cũng để lại nhiều nỗi lo âu cho tôi, bởi vì tôi nghĩ rằng, không biết cộng đoàn mới mẻ này sẽ như thế nào trong tương lai, vì đa phần anh chị em giáo dân Việt đang sống và làm việc tại hòn đảo Okinawa này chỉ ở một thời gian tạm thời (trung bình là 3 năm rồi lại chuyển đi). Nếu Chúa thương nhậm lời, thì Cộng đoàn tại Okinawa này sẽ là cộng đoàn Việt Nam thứ 16 tại Nhật.
“Ăn qủa thì nhớ kẻ trồng cây”, trong lúc này tôi lại liên tưởng đến cha PM Nguyễn Hữu Hiến, người sáng lập các cộng đòan công giáo Việt Nam mà tôi đã được sinh hoạt và biết đến tại xứ sở hoa anh đào này gần 22 năm trước. Đến Tokyo lần đầu tiên vào mùa đông 1989, tôi đi tìm nhà thờ Việt Nam mà tìm không ra, cho tới khi tôi tình cờ quen được cha Nguyễn Hữu Hiến. Cha Hiến tâm sự: Vào năm 1983, khi còn đi học ở Roma, trong một lần đi tham dự buổi họp mặt Caritas Quôc Tế tại Rôma, tình cờ quen Cha Giám Đốc Caritas của Nhật. Trong thời gian này, nước Nhật bắt đầu nhận người tỵ nạn Việt Nam vào nước Nhật. Người Việt tỵ nạn tại Nhật gặp nhiều khó khăn về ngôn ngử bất đồng. Cuộc sống của người Việt tỵ nạn trong những giai đoạn đầu gặp nhiều khó khăn để hòa hợp vào văn hóa và nhịp sống của người Nhật. Đức Cha tại Nhật cũng nhận ra nhu cầu cần thiết về Đức Tin công giáo cho người Việt nói riêng và an ủi tinh thần cho người Việt tỵ nạn tại Nhật nói chung. Nên ngài đã mời cha Hiến từ Rôma qua Nhật để giúp cho cộng đồng Việt Nam vào năm 1984. Sau khi cha Hiến đi thăm một số trại tỵ nạn, cha đã quyết định ở lại. Cha tâm sự cùng với tôi: “đi thăm mấy trại tỵ nạn xong cha thấy tội cho dân mình qúa” nên cha đồng ý ở lại để phục vụ cho bà con Việt Nam. Lúc đó cả nước Nhật có trên 18 trại tập trung (tại Okinawa có 2 trại, 1 trại bây giờ là nhà dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang của các sơ Việt Nam). Cha Hiến phải bôn ba từ Bắc chí Nam của Nhật để lo cho mọi gia đình người Việt, để họ có thể ổn định được đời sống của mình trên một quốc gia mới. Lúc này cha Hiến không những là người cha về Đức Tin và còn là một người cha tinh thần của mọi gia đình Việt Nam đầu tiên đến Nhật bất kể công giáo hay không công giáo. Mặc dù bận rộn với công việc xã hội, nhưng cha Hiến vẫn không quên sứ mạng mở mang nước trời và rao giảng lời Chúa của mình. Lúc đó, Cha đã thành lập được 5 cộng đoàn công giáo thuộc 2 tỉnh Tokyo và Osaka nơi mà đa số người Việt chọn làm quê hương thứ 2. Và 6 năm sau thì cộng đồng công giáo tại Nhật đã có 9 cộng đoàn. Tính cho đến hôm nay, cộng đoàn công giáo tại Nhật đã lên đến 15 cộng đoàn, với hơn 4000 giáo dân ghi danh chính thức, và họ được dìu dắt chăm lo của 30 linh mục, 3 phó tế, 13 chủng sinh (dòng và địa phận), và trên 150 các sơ và các đệ tử của nhiều dòng tu nữ khác nhau. Ngày nay, cộng đoàn công giáo Việt Nam đã lớn mạnh trên nước Nhật và đóng góp thật nhiều cho Giáo Hội tại Nhật. Với cộng đoàn thứ 16 này và trong ngày Đại Thánh Lể Phục Sinh, tôi tin rằng Chúa Kitô đã Phục sinh, Ngài ban cho chúng ta một sự sống mới, sự sống làm con Thiên Chúa, thì Ngài sẽ gìn giữ sự sống còn cộng đoàn con chiên mới của Ngài. Nên tôi cũng như tất cả các cha, các sơ và mọi người giáo dân ở đây chỉ biết phó dâng lên cho Thiên Chúa, các Thánh Tử đạo Việt nam và Mẹ La Vang những lo âu này “…vì không có ai xin Mẹ về không..” (như trong bài hát kết lể Nguồn Cậy Trông hôm nay), và cầu xin Thiên Chúa gìn giữ cộng đoàn nhỏ bé và non nớt này trong những ngày tháng kế đến. Chúng tôi cũng quyết tâm làm cho ánh sáng Phục sinh bừng cháy lên rạng ngời vinh quang Chúa và được trường tồn mãi tại hòn đảo Okinawa này.
Và rồi, cho đến tuần thứ 3 mùa chay năm nay, khi đi ăn trưa tôi vô tình gặp gia đình chị Thảo Alexander, là một gia đình công giáo hiện đang sinh sống trong căn cứ Camp Foster, một trong những căn cứ của quân đội Mỹ tại Okinawa. Qua gia đình chị Thảo, facebook, những tờ mục vụ của nhà thờ công giáo trong các trại lính, các tuần báo của người Mỹ tại Okinawa, và những mục classified (quảng cáo) trên những trang nhà, tôi tìm được thêm một vài gia đình Việt Nam khác cũng đang sinh sống và làm việc trong những căn cứ quân đội Mỹ chung quanh đó (như Kadena airbase và Fort Buckner).
Nếu chúng ta “xin thì sẻ được” và với ơn Chúa giúp, cũng như với lòng ước ao của các cha và cũng như của người Việt nam Công giáo đang hiện diện tại Okinawa, thì Thánh lể bằng tiếng Việt đầu tiên tại Okinawa được tổ chức tại nhà thờ giáo xứ Koza, trong ngày lể Chúa Phục Sinh. Nhà thờ Koza này do một Linh mục trẻ gốc giáo phận Nha Trang, Cha Giuse Bùi Đức Dũng đang làm Cha chánh xứ. Nhà thờ Koza được xây dựng bởi các Cha truyền giáo Dòng OFM Capuchin vào khoảng cuối thập niên 70, nhà thờ nằm gần cổng số 2 của căn cứ quân sự Kadena, đây là một căn cứ không quân lớn nhất của quân đội Mỹ tại Thái Bình Dương. Trong Tuần Tam Nhật Thánh, các cha Việt Nam phải vất vả và bôn ba lo chương trình mục vụ cho giáo xứ của mình, các nhà thờ cũng cách nhau khá xa, thế nhưng với tinh thần khao khát và cũng như để thêm phần long trọng cho thánh lể Việt Nam đầu tiên này, tất cả các cha chánh xứ hay phó xứ của các nhà thờ ở khắp hòn đảo Okinawa cũng lái xe về nhà thờ Koza đồng tế cùng cha Dũng và anh chị giáo dân người Việt.
Xem hình ảnh
Thật đúng như câu hát “…Họp nhau đây những đoàn người, từ muôn phương đến mừng Ngài…” trong bài ca nhập lể Hoan Ca Phục Sinh do cha Vinh chọn, “đoàn người” trong Thánh lể hôm nay có sự hiện diện của cha Phanxicô Xavie Nguyễn Đức Tiến, cha Joachim Phan Đình Hoài và Cha Mikae Nguyễn Xuân Vinh. Cũng như các Sơ Việt Nam thuộc Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang, đang làm việc truyền giáo tại địa phận Okinawa (Sr. Thục Giang, Sr. Thanh Phúc và Sr. Lan Anh) và cũng có các Sơ (Sr. Xuân Hương, Sr. Thu Oanh và Sr. Ngọc Thảo) và 4 đệ tử (Kim Ngọc, Hồng Chinh, Tiểu Vi, và Tuyết Trinh) người Việt Nam, nhưng đang tu thuộc một nhà Dòng Phanxicô của người Nhật cũng đến hiệp ý dâng Thánh lễ chung, cùng với giáo dân đến từ mọi nơi trên nước Mỹ cũng như ở Việt Nam và Nhật. Một cuộc gặp gở trong trong Thánh ý của Thiên Chúa.
Đa số người Việt ở đây vì có thân nhân đi làm cho quân đội Mỹ (đi lính hay là dân sự), một số đi du học từ Việt Nam, còn một số nhỏ thì lập gia đình cùng người bản xứ. Nên cộng đồng Việt Nam ở đây củng khó để mà tập trung lại để làm bất cứ chuyện gì. Nhờ Hồng Ân Thiên Chúa ban cho, Thánh lể hôm nay thật đông đảo ngoài sức ước đoán, không thiếu phần ấm cúng, trang nghiêm và rất nhiều kỷ niệm để kể lại. Một thánh lể không có ban phụng vụ, không có ban thừa tác viên lời Chúa, không có “ca đoàn”, không có ban giúp lể, không có ban “thu tiền”, không có Hội Đồng Giáo Xứ, nên không được chuẩn bị chu đáo như mọi thánh lể khác. Các em giúp lể mới được tập qua một lần, còn “ca đoàn Amen Koza” cũng chỉ được tập hát 1 lần mấy ngày trước đó do cha Vinh chọn bài và tập cho mọi người hát, thế nhưng thánh lể thật xúc động và sốt sắng vì mọi giáo dân đã rất lâu chưa được tham dự thánh lể bằng tiếng Việt. Tới phần lời nguyện giáo dân, đa số các bà vợ Việt Nam chỉ xin cho gia đình hay chồng mình đi về bằng an (1 số các anh đang tham gia vào chiến trường Afganistan). Nên những lời nguyện giáo dân thật xúc động và thực tế.
Vì đã chuẩn bị trước nên sau thánh lể các “bà mẹ công giáo” đã chiêu đãi các món ăn truyền thống của dân tộc Việt như: chả giò, cơm chiên, súp măng cua, tôm tái chanh, xôi, chè … để tất cả các cha, các sơ, và mọi người cùng nhau thưởng thức, chia vui, mừng Chúa sống lại. Người lớn thì ăn uống và cùng hát Karaoke, còn con trẻ con thì chạy ra ngoài sân để lượm trứng Phục Sinh (egg hunting). Ai củng bận rộn với công việc của mình, không khí thật vui nhộn. Vì là lần tiên gặp nhau, nên từng gia đình phải đứng lên giới thiệu về gia đình của mình và chia sẻ ý nguyện của mình. Hầu hết các cha, các sơ, và giáo dân đều mong có thánh lể và những buổi họp mặt tương tự kế tiếp. Mặc dù đây là lần đầu tiên tất cả mọi người gặp nhau, nhưng mọi người rất thân thiện và hòa đồng như lời dạy của Chúa Giêsu: “chúng ta hãy thương yêu nhau”.
Thời gian gặp nhau, cùng dâng Thánh lễ và ăn mừng Lễ Chúa Phục Sinh thật ngắn, nhưng để lại nhiều ấn tượng khó quên trong tâm hồn mỗi người tham dự hôm nay nhưng cũng để lại nhiều nỗi lo âu cho tôi, bởi vì tôi nghĩ rằng, không biết cộng đoàn mới mẻ này sẽ như thế nào trong tương lai, vì đa phần anh chị em giáo dân Việt đang sống và làm việc tại hòn đảo Okinawa này chỉ ở một thời gian tạm thời (trung bình là 3 năm rồi lại chuyển đi). Nếu Chúa thương nhậm lời, thì Cộng đoàn tại Okinawa này sẽ là cộng đoàn Việt Nam thứ 16 tại Nhật.
“Ăn qủa thì nhớ kẻ trồng cây”, trong lúc này tôi lại liên tưởng đến cha PM Nguyễn Hữu Hiến, người sáng lập các cộng đòan công giáo Việt Nam mà tôi đã được sinh hoạt và biết đến tại xứ sở hoa anh đào này gần 22 năm trước. Đến Tokyo lần đầu tiên vào mùa đông 1989, tôi đi tìm nhà thờ Việt Nam mà tìm không ra, cho tới khi tôi tình cờ quen được cha Nguyễn Hữu Hiến. Cha Hiến tâm sự: Vào năm 1983, khi còn đi học ở Roma, trong một lần đi tham dự buổi họp mặt Caritas Quôc Tế tại Rôma, tình cờ quen Cha Giám Đốc Caritas của Nhật. Trong thời gian này, nước Nhật bắt đầu nhận người tỵ nạn Việt Nam vào nước Nhật. Người Việt tỵ nạn tại Nhật gặp nhiều khó khăn về ngôn ngử bất đồng. Cuộc sống của người Việt tỵ nạn trong những giai đoạn đầu gặp nhiều khó khăn để hòa hợp vào văn hóa và nhịp sống của người Nhật. Đức Cha tại Nhật cũng nhận ra nhu cầu cần thiết về Đức Tin công giáo cho người Việt nói riêng và an ủi tinh thần cho người Việt tỵ nạn tại Nhật nói chung. Nên ngài đã mời cha Hiến từ Rôma qua Nhật để giúp cho cộng đồng Việt Nam vào năm 1984. Sau khi cha Hiến đi thăm một số trại tỵ nạn, cha đã quyết định ở lại. Cha tâm sự cùng với tôi: “đi thăm mấy trại tỵ nạn xong cha thấy tội cho dân mình qúa” nên cha đồng ý ở lại để phục vụ cho bà con Việt Nam. Lúc đó cả nước Nhật có trên 18 trại tập trung (tại Okinawa có 2 trại, 1 trại bây giờ là nhà dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang của các sơ Việt Nam). Cha Hiến phải bôn ba từ Bắc chí Nam của Nhật để lo cho mọi gia đình người Việt, để họ có thể ổn định được đời sống của mình trên một quốc gia mới. Lúc này cha Hiến không những là người cha về Đức Tin và còn là một người cha tinh thần của mọi gia đình Việt Nam đầu tiên đến Nhật bất kể công giáo hay không công giáo. Mặc dù bận rộn với công việc xã hội, nhưng cha Hiến vẫn không quên sứ mạng mở mang nước trời và rao giảng lời Chúa của mình. Lúc đó, Cha đã thành lập được 5 cộng đoàn công giáo thuộc 2 tỉnh Tokyo và Osaka nơi mà đa số người Việt chọn làm quê hương thứ 2. Và 6 năm sau thì cộng đồng công giáo tại Nhật đã có 9 cộng đoàn. Tính cho đến hôm nay, cộng đoàn công giáo tại Nhật đã lên đến 15 cộng đoàn, với hơn 4000 giáo dân ghi danh chính thức, và họ được dìu dắt chăm lo của 30 linh mục, 3 phó tế, 13 chủng sinh (dòng và địa phận), và trên 150 các sơ và các đệ tử của nhiều dòng tu nữ khác nhau. Ngày nay, cộng đoàn công giáo Việt Nam đã lớn mạnh trên nước Nhật và đóng góp thật nhiều cho Giáo Hội tại Nhật. Với cộng đoàn thứ 16 này và trong ngày Đại Thánh Lể Phục Sinh, tôi tin rằng Chúa Kitô đã Phục sinh, Ngài ban cho chúng ta một sự sống mới, sự sống làm con Thiên Chúa, thì Ngài sẽ gìn giữ sự sống còn cộng đoàn con chiên mới của Ngài. Nên tôi cũng như tất cả các cha, các sơ và mọi người giáo dân ở đây chỉ biết phó dâng lên cho Thiên Chúa, các Thánh Tử đạo Việt nam và Mẹ La Vang những lo âu này “…vì không có ai xin Mẹ về không..” (như trong bài hát kết lể Nguồn Cậy Trông hôm nay), và cầu xin Thiên Chúa gìn giữ cộng đoàn nhỏ bé và non nớt này trong những ngày tháng kế đến. Chúng tôi cũng quyết tâm làm cho ánh sáng Phục sinh bừng cháy lên rạng ngời vinh quang Chúa và được trường tồn mãi tại hòn đảo Okinawa này.