HAVANA (CNS) – Nước Cuba Đức Thánh Cha Benedict XVI viếng thăm từ ngày 26 đến 28 tháng 3 là một quốc gia được hưởng nhiều tự do và được công nhận chính thức hơn là trong thời kỳ Chân Phước Gioan Phaolô II khi ngài đến thăm nơi này lần thứ nhất năm 1998.
Từ ngày đó, chính quyền cộng sản đã quyết định cho phép Giáng Sinh là một ngày nghỉ lễ quốc gia, và bây giờ cho phép các thành viên của đảng cộng sản tự khai mình là người Công Giáo. Để chuẩn bị cho ngày kỷ niệm 400 năm Đức Nữ Đồng Trinh Bác Ái El Cobre, bức tượng được tôn kính đã được phép đi du hành trên khắp quốc gia, một biến cố được tổng thống Raul Castro cho hay là “đã đem được tất cả những tín hữu và những người không tin về với nhau.”
Một sự tiến bộ như vậy về tự do tôn giáo là điều các giới lãnh đạo giáo hội Cuba và chính Đức Thánh Cha Benedict himself đã nói là họ hy vọng xây dựng thêm sau cuộc viếng thăm này. Nhưng trong các chiều kích khác của nhân quyền, việc cải tổ của chính quyền Cuba vẫn không được coi là đáng khích lệ.
Đức Cha Jose Felix Riera, thư ký phụ tá của hội Đồng Giám Mục Cuba nói: "Người dân cần phải được tự do bầy tỏ ý kiến mà không lo sợ bị hình phạt. Khi có ai suy nghĩ hay bầy tỏ một ý kiến khác, họ bị kết án là đã được Hoa Kỳ mua chuộc, hay là một người phản nghịch. Những cải tổ ‘nhỏ nhặt’ như cho pép người dân mua một điện thoại cầm tay – những điều này đối với tôi không đáng kể."
Đức Thánh Cha Benedict, trong tuyên cáo chính thức trong và trước chuyến đi Cuba, đã khẳng định giá trị của tự do.
Ngài nói với các ký giả ngày 23 tháng 3, khi trả lời một câu hỏi về Cuba: "Giáo hội luôn luôn đứng về phía tự do: tự do lương tâm, tự do tôn giáo.”
Ngài nói trong bài giảng trong Thánh Lễ tại Santiago de Cuba ngày 26 tháng 3: "Thiên Chúa không những tôn trọng sự tự do của nhân loại: dường như Người còn đòi hỏi điều này nữa.”
Nhưng đề cập đến vấn đề những ai còn bức xức về nhịp độ thay đổi tại Cuba trong nửa thế kỷ dưới chế độ cộng sản, Đức Thánh Cha nói “con đường đối thoại hợp tác và xây dựng” giữa giáo hội và chính quyền ở đây còn dài và ‘đòi hỏi phải kiên nhẫn.’”
Đức Cha Perez cho hay Đức Thánh Cha Benedict không nói rằng người Cuba phải thụ động trước sự đàn áp.
Đức Cha nói: "Tôi cho rằng khi Đức Thánh Cha yêu cầu phải kiên nhẫn, ngài không muốn nói là bất động…. không có nghĩa là khoanh tay để cho mọi sự xẩy ra mà không có trách nhiệm. Có lẽ ngài đang nghĩ về sự tiệm tiến (từ từ) là bình thường đối với các phương thức của con người và xã hội.”
Đức Cha Perez là chánh xứ nhà thờ Thánh Rita thành Cascia, tại Cuba, nơi Các Bà Áo Trắng -- "Damas de Blanco" – tham dự thánh lễ mỗi Chúa Nhật, rồi diễn hành trên đại lộ phía trước để phản đối những vi phạm nhân quyền của chính phủ.
Các Bà Áo Trắng là các thân nhân của người Cuban bị bỏ tù năm 2003 vì tranh đấu cho việc tự do đầu phiếu và các cải cách chính trị khác. Các tù nhân được phóng thích năm 2011 nhờ một sự can thiệp của Đức Hồng Y Jaime Ortega Alamino tổng giáo phận Havana. Đa số các cựu tù nhân chính trị đã xuất ngoại để định cư.
Các phụ nữ này đã tiếp tục chống đối thay cho các tù nhân lương tâm khác vẫn còn bị giam giữ trong các trại tù Cuba. Các thành viên của nhóm này thường bị bắt và thả ra sau dưới 24 giờ. Họ cũng đã bị các nhóm du đãng do chính quyền kiểm xoát tấn công.
Đối với một người trong số các bà này là Alejandrina Garcia de la Rivas, 46 tuổi, cố vấn của Đức Thánh Cha là điều khó có thể chấp nhận.
Bà nói: "Là người Công Giáo chúng tôi hiểu ý nghĩa của chữ kiên nhẫn.... và giận dữ, nóng nẩy và tuyệt vọng là tội lỗi. Nhưng chúng tôi sợ hãi. Chúng tôi phải làm một cái gì."
Bà Garcia đã nói lên lời tri ân về sự đón tiếp Đức Cha Perez đã dành cho nhóm các bà tại nhà thờ của ngài và về sự yểm trợ của các thành viên khác trong hệ thống phẩm trật của Cuba.
Bà nói: Đức Cha Manuel de Cespedes Garcia-Menocal ở Matanzas khi hãy còn là một linh mục thì ngài làm tuyên uý cho chồng bà Garcia trong tù và vẫn còn là một người bạn hữu của gia đình. Bà ghi nhận rằng Đức Tổng Giám Mục Dionisio Garcia Ibanez of Santiago de Cuba đã mạnh dạn bảo vệ các Bà Áo Trắng khi họ bị nhóm du đãng bạo hành hồi đầu năm nay, và bà Garcia nói bà tri ân công trình Đức Hồng Hy Ortega đã tranh đấu cho việc giải phóng nhóm tù nhân trong đó có chồng bà.
Bà Garcia cũng nói là bà hoan nghênh những nguyên tắc đằng sau chính sách không đối kháng của các giám mục về việc đối thoại với chính quyền.
Bà nói: "Tôi cho rằng (các giám mục) đã có ý kiến đúng về việc hòa giải tất cả mọi người Cuba, giúp đỡ tất cả mọi người Cuba không có ngoại lệ, ngay cả những ai đàn áp chúng tôi. Nhưng họ cũng sợ hãi; họ sợ hãi vì chính họ cũng đau khổ và bị đe dọa."
Bà Garcia nói: điều các Bà Áo Trắng mong muốn là các giám mục Cuba cần nhấn mạnh là cuộc đối thoại của họ với chính quyền phải bao gồm cả các đại biểu của nhóm đối lập chính trị. Theo quan niệm của bà, một sự tham gia như vậy có nghĩa là có sự tiến bộ thực sự tới một cuộc cải cách chính trị lâu dài.
Trước khi Đức Thánh Cha Benedict đến Cuba, Các Bà Áo Trắng đã chính thức xin cho có một cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với ngài. Vào buổi tối trước ngày cuối cùng ngài còn ở lại Cuba, khi bà Garcia và một thành viên khác của nhóm này là Laura Maria Labrada Pollan, đã tiếp xúc với Catholic News Service để được phỏng vấn, dường như chắc chắn là Đức Thánh Cha sẽ không chấp thuận lời yêu cầu của họ. Tuy nhiên, hai người vẫn sốt sắng cùng với các Bà Áo Trắng tham dự Thánh Lễ do Đức Thánh Cha dâng tại Quảng Trường Cách Mạng Havana.
Bà Garcia cho hay: Họ đã không may mắn. Cả hai đã bị bắt trước 6 giờ sáng ngày 28 tháng 3, và giải tới một trại giam quân đội bên ngoài Havana, nơi đây họ bị chụp hình, lăn tay và cân đo. Sau đó cảnh sát thả họ về nhà bà Labrada vào buổi chiều lúc 3 giờ, bốn giờ sau khi Thánh Lễ của Đức Thánh Cha chấm dứt.
Từ ngày đó, chính quyền cộng sản đã quyết định cho phép Giáng Sinh là một ngày nghỉ lễ quốc gia, và bây giờ cho phép các thành viên của đảng cộng sản tự khai mình là người Công Giáo. Để chuẩn bị cho ngày kỷ niệm 400 năm Đức Nữ Đồng Trinh Bác Ái El Cobre, bức tượng được tôn kính đã được phép đi du hành trên khắp quốc gia, một biến cố được tổng thống Raul Castro cho hay là “đã đem được tất cả những tín hữu và những người không tin về với nhau.”
Một sự tiến bộ như vậy về tự do tôn giáo là điều các giới lãnh đạo giáo hội Cuba và chính Đức Thánh Cha Benedict himself đã nói là họ hy vọng xây dựng thêm sau cuộc viếng thăm này. Nhưng trong các chiều kích khác của nhân quyền, việc cải tổ của chính quyền Cuba vẫn không được coi là đáng khích lệ.
Đức Cha Jose Felix Riera, thư ký phụ tá của hội Đồng Giám Mục Cuba nói: "Người dân cần phải được tự do bầy tỏ ý kiến mà không lo sợ bị hình phạt. Khi có ai suy nghĩ hay bầy tỏ một ý kiến khác, họ bị kết án là đã được Hoa Kỳ mua chuộc, hay là một người phản nghịch. Những cải tổ ‘nhỏ nhặt’ như cho pép người dân mua một điện thoại cầm tay – những điều này đối với tôi không đáng kể."
Đức Thánh Cha Benedict, trong tuyên cáo chính thức trong và trước chuyến đi Cuba, đã khẳng định giá trị của tự do.
Ngài nói với các ký giả ngày 23 tháng 3, khi trả lời một câu hỏi về Cuba: "Giáo hội luôn luôn đứng về phía tự do: tự do lương tâm, tự do tôn giáo.”
Ngài nói trong bài giảng trong Thánh Lễ tại Santiago de Cuba ngày 26 tháng 3: "Thiên Chúa không những tôn trọng sự tự do của nhân loại: dường như Người còn đòi hỏi điều này nữa.”
Nhưng đề cập đến vấn đề những ai còn bức xức về nhịp độ thay đổi tại Cuba trong nửa thế kỷ dưới chế độ cộng sản, Đức Thánh Cha nói “con đường đối thoại hợp tác và xây dựng” giữa giáo hội và chính quyền ở đây còn dài và ‘đòi hỏi phải kiên nhẫn.’”
Đức Cha Perez cho hay Đức Thánh Cha Benedict không nói rằng người Cuba phải thụ động trước sự đàn áp.
Đức Cha nói: "Tôi cho rằng khi Đức Thánh Cha yêu cầu phải kiên nhẫn, ngài không muốn nói là bất động…. không có nghĩa là khoanh tay để cho mọi sự xẩy ra mà không có trách nhiệm. Có lẽ ngài đang nghĩ về sự tiệm tiến (từ từ) là bình thường đối với các phương thức của con người và xã hội.”
Đức Cha Perez là chánh xứ nhà thờ Thánh Rita thành Cascia, tại Cuba, nơi Các Bà Áo Trắng -- "Damas de Blanco" – tham dự thánh lễ mỗi Chúa Nhật, rồi diễn hành trên đại lộ phía trước để phản đối những vi phạm nhân quyền của chính phủ.
Các Bà Áo Trắng là các thân nhân của người Cuban bị bỏ tù năm 2003 vì tranh đấu cho việc tự do đầu phiếu và các cải cách chính trị khác. Các tù nhân được phóng thích năm 2011 nhờ một sự can thiệp của Đức Hồng Y Jaime Ortega Alamino tổng giáo phận Havana. Đa số các cựu tù nhân chính trị đã xuất ngoại để định cư.
Các phụ nữ này đã tiếp tục chống đối thay cho các tù nhân lương tâm khác vẫn còn bị giam giữ trong các trại tù Cuba. Các thành viên của nhóm này thường bị bắt và thả ra sau dưới 24 giờ. Họ cũng đã bị các nhóm du đãng do chính quyền kiểm xoát tấn công.
Đối với một người trong số các bà này là Alejandrina Garcia de la Rivas, 46 tuổi, cố vấn của Đức Thánh Cha là điều khó có thể chấp nhận.
Bà nói: "Là người Công Giáo chúng tôi hiểu ý nghĩa của chữ kiên nhẫn.... và giận dữ, nóng nẩy và tuyệt vọng là tội lỗi. Nhưng chúng tôi sợ hãi. Chúng tôi phải làm một cái gì."
Bà Garcia đã nói lên lời tri ân về sự đón tiếp Đức Cha Perez đã dành cho nhóm các bà tại nhà thờ của ngài và về sự yểm trợ của các thành viên khác trong hệ thống phẩm trật của Cuba.
Bà nói: Đức Cha Manuel de Cespedes Garcia-Menocal ở Matanzas khi hãy còn là một linh mục thì ngài làm tuyên uý cho chồng bà Garcia trong tù và vẫn còn là một người bạn hữu của gia đình. Bà ghi nhận rằng Đức Tổng Giám Mục Dionisio Garcia Ibanez of Santiago de Cuba đã mạnh dạn bảo vệ các Bà Áo Trắng khi họ bị nhóm du đãng bạo hành hồi đầu năm nay, và bà Garcia nói bà tri ân công trình Đức Hồng Hy Ortega đã tranh đấu cho việc giải phóng nhóm tù nhân trong đó có chồng bà.
Bà Garcia cũng nói là bà hoan nghênh những nguyên tắc đằng sau chính sách không đối kháng của các giám mục về việc đối thoại với chính quyền.
Bà nói: "Tôi cho rằng (các giám mục) đã có ý kiến đúng về việc hòa giải tất cả mọi người Cuba, giúp đỡ tất cả mọi người Cuba không có ngoại lệ, ngay cả những ai đàn áp chúng tôi. Nhưng họ cũng sợ hãi; họ sợ hãi vì chính họ cũng đau khổ và bị đe dọa."
Bà Garcia nói: điều các Bà Áo Trắng mong muốn là các giám mục Cuba cần nhấn mạnh là cuộc đối thoại của họ với chính quyền phải bao gồm cả các đại biểu của nhóm đối lập chính trị. Theo quan niệm của bà, một sự tham gia như vậy có nghĩa là có sự tiến bộ thực sự tới một cuộc cải cách chính trị lâu dài.
Trước khi Đức Thánh Cha Benedict đến Cuba, Các Bà Áo Trắng đã chính thức xin cho có một cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với ngài. Vào buổi tối trước ngày cuối cùng ngài còn ở lại Cuba, khi bà Garcia và một thành viên khác của nhóm này là Laura Maria Labrada Pollan, đã tiếp xúc với Catholic News Service để được phỏng vấn, dường như chắc chắn là Đức Thánh Cha sẽ không chấp thuận lời yêu cầu của họ. Tuy nhiên, hai người vẫn sốt sắng cùng với các Bà Áo Trắng tham dự Thánh Lễ do Đức Thánh Cha dâng tại Quảng Trường Cách Mạng Havana.
Bà Garcia cho hay: Họ đã không may mắn. Cả hai đã bị bắt trước 6 giờ sáng ngày 28 tháng 3, và giải tới một trại giam quân đội bên ngoài Havana, nơi đây họ bị chụp hình, lăn tay và cân đo. Sau đó cảnh sát thả họ về nhà bà Labrada vào buổi chiều lúc 3 giờ, bốn giờ sau khi Thánh Lễ của Đức Thánh Cha chấm dứt.