VATICAN (CNS) – Rabbi thượng thẩm của nước Anh nói: Thị trường tự do là kiểu mẫu kinh tế có vẻ phù hợp với giáo huấn của Phúc Âm, nhưng cuộc khủng hoảng kinh tế hoàn vũ chứng tỏ rằng, nếu không có các giá trị luân lý, nền kinh tế thị trường có thể sụp đổ.
Ông Jonathan Sacks, thầy cả thượng thẩm của cộng đoàn Do Thái Hiệp Nhất của Anh quốc, đã đến Vatican ngày 12 tháng 12 để thảo luận với Đức Thánh Cha Benedict XVI về các nỗ lực hiệp nhất để đem luân lý trở lại với thị trường và để giảng một bài thuyết trình quan trọng tại Đại Học Giáo Hoàng Grêgoriô (Pontifical Gregorian University.)
Nói với các phóng viên về các biến cố này, thầy cả Sacks cho hay ông và Đức Thánh Cha đã chú trong đến “các nguyên tắc cùng chia sẻ về nhu cầu phải có các thị trường đạo đức và một đường lối tiếp cận các nền kinh tế đặt con người làm căn bản mà Đức Thánh Cha đã đề ra hai năm về trước trong tài liệu “Bác ái trong sự thật” (Caritas in Veritate) và cộng đồng Do Thái cũng chia sẻ.
Ông nói: "Ưu tư chính của tôi là phải có một tiếng nói rõ ràng được mỗi người đều nghe’ giữa cuộc khủng hoảng kinh tế hoàn vũ, “một tiếng nói tôn giáo mạnh mẽ và đạo đức.”
Được hỏi xem ông và Đức Thánh Cha có thảo luận về những căng thẳng triền miên giữa người Do Thái và Palétin tại Đất Thánh, ông Rabbi trả lời: “Tôi chỉ tin vào việc giải quyết từng vấn đề khó khăn một lúc.”
Rabbi Sacks bất đầu trình bầy tại Đại Học Grêgoria bằng câu nói đùa bên Anh là nếu một thầy cả rabbi đến bệnh viện thăm bạn, thì bạn biết rằng bạn đang bệnh nặng, và tiếp là, ”nếu một rabbi giảng thuyết về vần đề kinh tế tại Âu Châu, thì nền kinh tế này đang cần được hồi sinh nhanh chóng."
Ông nói các nguyên tắc và giá trị Do Thái-Kitô đã làm nẩy sinh ra hệ thống thị trường tự do, cũng như các dự liệu về an sinh xã hội nhắm làm cho thăng bằng những thiếu sót, ngày nay đang bị đe doạ bởi một cảm nghĩ là nền kinh tế phải được thoát khỏi những ràng buộc của mọi hạn chế và bổn phận về luân lý và pháp lý.
Ông nói, khi hoạt động tốt đẹp, thị trường là cách biểu lộ toàn hảo nhất về kinh tế để phản ảnh sự tôn trọng của Phúc Âm đối với phẩm giá con người, đối với quyền tư hữu, đối với lao công, cho việc tạo dựng sự phồn thịnh và giảm thiểu nạn đói nghèo.
Ông nói, đồng thời, trong khi thị trường khá tốt đẹp trong việc tạo nên sự phồn thịnh, nó lại thiếu sót trong việc phân phối sự giầu có này. Chính vì thế mà người Do Thái đã có những ngày nghỉ và những năm thánh, và tại sao người Do Thái và Kitô hữu tại Âu Châu đã khởi sự các chương trình trợ cấp xã hội.
Ông nói: Vấn đề là thị trường tự do “có khuynh hướng làm suy sụp những nền tảng luân lý trên đó được xây dựng,” thúc đẩy tính vị kỷ đến độ bỏ qua ích lợi chung và làm cho mọi người nghĩ rằng các giá trị luân lý chỉ là một tiện ích khác có thể đổi chác cho một cái gì to lớn hơn và bóng bẩy hơn.
Nền kinh tế thị trưòng chỉ có thể hoạt động khi người ta tin cẩn lẫn nhau và biết thận trọng, ông nói.
Ông nói: "Cuối cùng, chúng ta không dựa vào niềm tin nơi hệ thống, nhưng vào những người chịu trách nhiệm về hệ thống, và nếu không có luân lý, trách nhiệm, trong sạch, chân thật và công chính, thì hệ thống sẽ thất bại. Và đã xẩy ra như vậy.
Rabbi Sacks nói người Do Thái và Kitô hữu phải tăng cường việc bảo vệ các lãnh vực của đời sống của họ không trực thuộc vào nền kinh tế thị trường, nhưng lại quan trọng cho phẩm giá con người, cho sự sáng tạo và một tương lai đầy hy vọng.
Ông nói: Việc đầu tiên là ngày Sa Bát hay ngày của Chúa, một ngày để "chú tâm vào những gì có giá trị, thay vì có một giá tiền." Kế đến là hôn nhân và gia đình, giáo dục và "quan niệm về quyền tư hữu," để thấy rằng những gì chúng ta có là quà tặng Chúa ban cho phải gìn giữ cẩn thận.
Ông nói: Gìn giữ các giá trị này, người Do Thái và Kitô giáo phải tự nhắc nhở và loan truyền cho thế giới chân lý là giá trị của mọi sự không thể luôn luôn chỉ được định giá bởi thị trường.
Ông nói: Kitô hữu và người Do Thái cần phải đem các giá trị này trở lại với thị trường, và thuyết phục người khác -- vì tiện ích chung -- là "lương tâm không phải dành cho những người yếu đuối hèn nhát, nhưng là căn bản của sự trông vậy và tin tưởng trên đó tất cả các doanh thương, các cơ quan tài chánh và thị trường phải tuỳ thuộc."
Ông Jonathan Sacks, thầy cả thượng thẩm của cộng đoàn Do Thái Hiệp Nhất của Anh quốc, đã đến Vatican ngày 12 tháng 12 để thảo luận với Đức Thánh Cha Benedict XVI về các nỗ lực hiệp nhất để đem luân lý trở lại với thị trường và để giảng một bài thuyết trình quan trọng tại Đại Học Giáo Hoàng Grêgoriô (Pontifical Gregorian University.)
Nói với các phóng viên về các biến cố này, thầy cả Sacks cho hay ông và Đức Thánh Cha đã chú trong đến “các nguyên tắc cùng chia sẻ về nhu cầu phải có các thị trường đạo đức và một đường lối tiếp cận các nền kinh tế đặt con người làm căn bản mà Đức Thánh Cha đã đề ra hai năm về trước trong tài liệu “Bác ái trong sự thật” (Caritas in Veritate) và cộng đồng Do Thái cũng chia sẻ.
Ông nói: "Ưu tư chính của tôi là phải có một tiếng nói rõ ràng được mỗi người đều nghe’ giữa cuộc khủng hoảng kinh tế hoàn vũ, “một tiếng nói tôn giáo mạnh mẽ và đạo đức.”
Được hỏi xem ông và Đức Thánh Cha có thảo luận về những căng thẳng triền miên giữa người Do Thái và Palétin tại Đất Thánh, ông Rabbi trả lời: “Tôi chỉ tin vào việc giải quyết từng vấn đề khó khăn một lúc.”
Rabbi Sacks bất đầu trình bầy tại Đại Học Grêgoria bằng câu nói đùa bên Anh là nếu một thầy cả rabbi đến bệnh viện thăm bạn, thì bạn biết rằng bạn đang bệnh nặng, và tiếp là, ”nếu một rabbi giảng thuyết về vần đề kinh tế tại Âu Châu, thì nền kinh tế này đang cần được hồi sinh nhanh chóng."
Ông nói các nguyên tắc và giá trị Do Thái-Kitô đã làm nẩy sinh ra hệ thống thị trường tự do, cũng như các dự liệu về an sinh xã hội nhắm làm cho thăng bằng những thiếu sót, ngày nay đang bị đe doạ bởi một cảm nghĩ là nền kinh tế phải được thoát khỏi những ràng buộc của mọi hạn chế và bổn phận về luân lý và pháp lý.
Ông nói, khi hoạt động tốt đẹp, thị trường là cách biểu lộ toàn hảo nhất về kinh tế để phản ảnh sự tôn trọng của Phúc Âm đối với phẩm giá con người, đối với quyền tư hữu, đối với lao công, cho việc tạo dựng sự phồn thịnh và giảm thiểu nạn đói nghèo.
Ông nói, đồng thời, trong khi thị trường khá tốt đẹp trong việc tạo nên sự phồn thịnh, nó lại thiếu sót trong việc phân phối sự giầu có này. Chính vì thế mà người Do Thái đã có những ngày nghỉ và những năm thánh, và tại sao người Do Thái và Kitô hữu tại Âu Châu đã khởi sự các chương trình trợ cấp xã hội.
Ông nói: Vấn đề là thị trường tự do “có khuynh hướng làm suy sụp những nền tảng luân lý trên đó được xây dựng,” thúc đẩy tính vị kỷ đến độ bỏ qua ích lợi chung và làm cho mọi người nghĩ rằng các giá trị luân lý chỉ là một tiện ích khác có thể đổi chác cho một cái gì to lớn hơn và bóng bẩy hơn.
Nền kinh tế thị trưòng chỉ có thể hoạt động khi người ta tin cẩn lẫn nhau và biết thận trọng, ông nói.
Ông nói: "Cuối cùng, chúng ta không dựa vào niềm tin nơi hệ thống, nhưng vào những người chịu trách nhiệm về hệ thống, và nếu không có luân lý, trách nhiệm, trong sạch, chân thật và công chính, thì hệ thống sẽ thất bại. Và đã xẩy ra như vậy.
Rabbi Sacks nói người Do Thái và Kitô hữu phải tăng cường việc bảo vệ các lãnh vực của đời sống của họ không trực thuộc vào nền kinh tế thị trường, nhưng lại quan trọng cho phẩm giá con người, cho sự sáng tạo và một tương lai đầy hy vọng.
Ông nói: Việc đầu tiên là ngày Sa Bát hay ngày của Chúa, một ngày để "chú tâm vào những gì có giá trị, thay vì có một giá tiền." Kế đến là hôn nhân và gia đình, giáo dục và "quan niệm về quyền tư hữu," để thấy rằng những gì chúng ta có là quà tặng Chúa ban cho phải gìn giữ cẩn thận.
Ông nói: Gìn giữ các giá trị này, người Do Thái và Kitô giáo phải tự nhắc nhở và loan truyền cho thế giới chân lý là giá trị của mọi sự không thể luôn luôn chỉ được định giá bởi thị trường.
Ông nói: Kitô hữu và người Do Thái cần phải đem các giá trị này trở lại với thị trường, và thuyết phục người khác -- vì tiện ích chung -- là "lương tâm không phải dành cho những người yếu đuối hèn nhát, nhưng là căn bản của sự trông vậy và tin tưởng trên đó tất cả các doanh thương, các cơ quan tài chánh và thị trường phải tuỳ thuộc."