Sống trong thiên nhiên
Đức Giáo hoàng Benedicô 16. đã về thăm viếng quê hương nước Đức của mình từ ngày 22. – 25. tháng Chín 2011.
Trước chuyến thăm viếng đã có những tổ chức, phe nhóm từ mọi phía, mọi ý thức hệ ồn ào lên tiếng chống đối nghi kỵ ngài và chuyến viếng thăm.
Điều này thuộc về thiên nhiên của một xã hội tự do dân chủ đa dạng.
Vào tuần lễ trước khi Đức giáo hoàng tới thăm, đã có những đòi hỏi yêu cầu ngài phải theo thời đại giải quyết, phải thay đổi như vấn đề giáo lý về luân lý theo luật của Giáo Hội, vấn đề phụ nữ được làm linh mục, vấn đề độc thân linh mục, vấn đề đồng tình luyến ái…
Những đòi hỏi được đặt ra cũng thuộc vào tự do của người muốn đòi hỏi trong xã hội ngày hôm nay.
Chưa hết, sự trông mong chờ đợi cũng được lên giây cót căng cao nêu ra mong muốn Đức giáo hoàng tại quê hương của ngài, cái nôi quê hương của phong trào cải cách đạo cũng như đời, đưa ra giải đáp nhanh chóng vấn đề đại kết, nhất là với Giáo Hội Tin Lành.
Sự trông chờ như thế cũng không có gì sai, dù có khi vượt qúa sự việc trong thực tế cùng không đúng chỗ đúng lúc. Nhưng Giáo Hội, qua Đức Giáo Hoàng đưa ra giải đáp thế nào là quyền cùng bổn phận của Giáo Hội.
Đức giáo hòang đã đến thăm nứơc Đức. Ở Berlin, ở Etzelsbach, ở Erfurt, ở Freiburg tổng cộng hàng trăm ngàn người ( 350.000 người) đã tuốn đến không phải để nhìn xem vị Giáo hoàng 84 tuổi. Nhưng để nghe ngài nói, nghe ngài giảng dậy.
Ngài đã không đưa ra những toa đơn thuốc giải quyết làm thỏa mãn hết những đòi hỏi, những trông mong chợ đợi của mọi người. Nhưng ngài đã nói với con người, và gợi lên những suy tư cho mọi người trong xã hội nước Đức, làm kim chỉ nam cho sống đức tin vào Thiên Chúa.
Trước các vị Dân Biểu Quốc Hội ngày 22.09.2011, Đưc giáo hoàng đã gây điều rất ngạc nhiên bỡ ngỡ đầy thú vị cho mọi người phía phe ủng hộ cũng như phía phe chống đối ngài qua bài diễn văn của ngài. Như một vị giáo sư lỗi lạc uyên bác, trong bài diễn văn ngài nói về nền tảng tự do luật pháp, về lý trí và thiên nhiên, về điều kiện để xây dựng phát triển luật pháp và tự do dân chủ cho cuộc sống con người trong xã hội, về lương tâm. Điểm về thiên nhiên và về lý trí là một trong những điểm trong bài diễn văn, mà báo chí gọi là “bài diễn văn thế kỷ”.
“Chúng ta phải lắng nghe ngôn ngữ của thiên nhiên và có câu trả lời tương xứng.”….Và “ Phải chăng thật sự không có ý nghĩa gì khi suy tư, có phải lý trí khách quan tỏ hiện trong thiên nhiên như điều kiện tiên quyết, là một lý trí sáng tạo, một Thần Linh sáng tạo không?
Thiên nhiên đó là gì? Và như thế nào nhận biết ra lý trí sáng tạo, Thần linh sáng tạo ?
Thiên nhiên nằm ở trong vũ trụ con người đã đang và sẽ còn sinh sống mãi. Nhưng Thiên nhiên vũ trụ có khởi đầu. Sự khởi đầu này có gốc rễ từ lý trí. Nói tắt đi do từ Thần Linh sáng tạo.
Thiên nhiên được hiểu tổng quát là phần tách ra của vũ trụ thế giới. Phần này bao gồm một mặt kinh nghiệm của con người còn mở rộng, mặt khác không lệ thuộc vào sự can thiệp của con người muốn hay có thể nghĩ tới.
Thiên nhiên theo cách suy hiểu của Kytô giáo vừa là, theo nghĩa tiêu cực, được tạo thành
(natura naturata), vừa là, theo nghĩa tích cực, tạo thành (natura naturans). Thiên nhiên theo suy nghĩ hiểu ngày hôm nay không chỉ là về vật chất sự vật, hay sự làm sống lại phục hồi điều tự nhiên, nhưng còn bao gồm tinh thần tâm lý và xã hội nữa.
Trải qua nhiều chặng giai đoạn hiểu về thiên nhiên, có lúc người ta đã hiểu thế giới thiên nhiên lẫn lộn là thế giới văn hóa do con người chế biến làm ra. Nhưng dẫu vậy Thiên Chúa, Đấng sáng tạo thiên nhiên vẫn luôn là thắc mắc suy tư giúp con người phản tỉnh tìm về ý nghĩa chính thực của thiên nhiên. ( Praktiches Lexikon der Spiritualität, Herder 1992, Natur/ Naturwissenschaft)
Và theo suy tư của Đức giáo hoàng Benedictô 16. con người cũng là thiên nhiên.( Bài diễn văn 22.09.2011)
Hồi còn là Hồng Y Ratzinger, Bộ Trưởng Tín lý đức tin ở Vatican, ngài đã có suy tư: Trong Kinh Thánh Cựu ước nơi sách sáng Thế ký viết “ Từ khởi đầu Thiên Chúa sáng tạo trời và đất”. Đây là suy nghĩ của người thời đó về sự sáng tạo vũ trụ. Theo họ sự sáng tạo thế giới hình thể vật chất là điều đặt ra trước. Trái đất có thể nói được như một hình thể nơi chốn. Lối diễn tả này dẫu có đơn giản ngây ngô, nhưng ẩn dấu trong đó một ý nghĩa tinh thần.
Vũ trụ được sáng tạo như nơi chốn không gian cho giao ước giữa Thiên Chúa và con người. Đó là chương trình xây dựng sáng tạo trong thâm sâu về một giao ước. Và Luật lệ ( Thora) thời cựu ước cũng chính là bản giao ước hay như khế ước hôn nhân. Câu đầu tiên của luật Thora trong sách Sáng Thế ký viết:“ Từ khởi đầu Thiên Chúa đã sáng tạo trời và đất”. Sang thời tân ước Thánh Gioan đã lấy lại tinh thần câu đó trong bài tường thuật về sáng tạo viết thành câu “ Từ khởi đầu đã có Ngôi Lời”. ( Gott und die Welt).
Trên cương vị Giáo Hòang ngài cũng vẫn theo đuổi tư tưởng suy nghĩ đó. Và trong bài giảng, ngài đã minh giải về Ngôi Lời : Thế giới vũ trụ được sáng tạo thành hình như sản phẩm của Ngôi Lời ( Logos). Ngôi Lời bao hàm: lý trí, ý nghĩa và lời nói. Ngôi Lời không chỉ nguyên là lý trí xuông trống không, nhưng là lý trí nói năng hoạt động, lý trí truyền thông, lý trí sáng tạo.
Ngôi Lời là lý trí hàm chứa tự mình có ý nghĩa và trao tặng ban cho người khác ý nghĩa. Vũ trụ thế giới là sản phẩm của lý trí sáng tạo. Điều này nói lên: từ khởi thủy tất cả mọi sự được tạo dựng không phải là không hợp lý trí, không có tự do. Nhưng sự khởi thủy của tất cả mọi sự đều nằm trong lý trí sáng tạo, trong tình yêu và trong tự do.
Người tín hữu Chúa Kitô tìm thấy câu trả lời trong bài tường thuật sáng tạo và nơi Thánh Gioan: Từ khởi đầu lý trí đã có mặt. Từ khởi đầu tự do đứng ở đó. Vì thế, thật là điều tốt lành được tạo dựng là một con người.” ( Giáo hoàng Benedictô 16. , Bài giảng đêm phục sinh, Roma ngày 23.04.2011).
Xin cám ơn Đức giáo hoàng Benedictô 16. đã dẫn giải cùng khơi lên suy nghĩ về điều căn bản không chỉ cho đời sống đức tin vào Chúa, nhưng còn cho cả đời sống tự nhiên làm người ở trong thế giới vụ trụ nữa.
30.09.2011
Lm. Đaminh Nguyễn ngọc Long
Đức Giáo hoàng Benedicô 16. đã về thăm viếng quê hương nước Đức của mình từ ngày 22. – 25. tháng Chín 2011.
Trước chuyến thăm viếng đã có những tổ chức, phe nhóm từ mọi phía, mọi ý thức hệ ồn ào lên tiếng chống đối nghi kỵ ngài và chuyến viếng thăm.
Điều này thuộc về thiên nhiên của một xã hội tự do dân chủ đa dạng.
Vào tuần lễ trước khi Đức giáo hoàng tới thăm, đã có những đòi hỏi yêu cầu ngài phải theo thời đại giải quyết, phải thay đổi như vấn đề giáo lý về luân lý theo luật của Giáo Hội, vấn đề phụ nữ được làm linh mục, vấn đề độc thân linh mục, vấn đề đồng tình luyến ái…
Những đòi hỏi được đặt ra cũng thuộc vào tự do của người muốn đòi hỏi trong xã hội ngày hôm nay.
Chưa hết, sự trông mong chờ đợi cũng được lên giây cót căng cao nêu ra mong muốn Đức giáo hoàng tại quê hương của ngài, cái nôi quê hương của phong trào cải cách đạo cũng như đời, đưa ra giải đáp nhanh chóng vấn đề đại kết, nhất là với Giáo Hội Tin Lành.
Sự trông chờ như thế cũng không có gì sai, dù có khi vượt qúa sự việc trong thực tế cùng không đúng chỗ đúng lúc. Nhưng Giáo Hội, qua Đức Giáo Hoàng đưa ra giải đáp thế nào là quyền cùng bổn phận của Giáo Hội.
Đức giáo hòang đã đến thăm nứơc Đức. Ở Berlin, ở Etzelsbach, ở Erfurt, ở Freiburg tổng cộng hàng trăm ngàn người ( 350.000 người) đã tuốn đến không phải để nhìn xem vị Giáo hoàng 84 tuổi. Nhưng để nghe ngài nói, nghe ngài giảng dậy.
Ngài đã không đưa ra những toa đơn thuốc giải quyết làm thỏa mãn hết những đòi hỏi, những trông mong chợ đợi của mọi người. Nhưng ngài đã nói với con người, và gợi lên những suy tư cho mọi người trong xã hội nước Đức, làm kim chỉ nam cho sống đức tin vào Thiên Chúa.
Trước các vị Dân Biểu Quốc Hội ngày 22.09.2011, Đưc giáo hoàng đã gây điều rất ngạc nhiên bỡ ngỡ đầy thú vị cho mọi người phía phe ủng hộ cũng như phía phe chống đối ngài qua bài diễn văn của ngài. Như một vị giáo sư lỗi lạc uyên bác, trong bài diễn văn ngài nói về nền tảng tự do luật pháp, về lý trí và thiên nhiên, về điều kiện để xây dựng phát triển luật pháp và tự do dân chủ cho cuộc sống con người trong xã hội, về lương tâm. Điểm về thiên nhiên và về lý trí là một trong những điểm trong bài diễn văn, mà báo chí gọi là “bài diễn văn thế kỷ”.
“Chúng ta phải lắng nghe ngôn ngữ của thiên nhiên và có câu trả lời tương xứng.”….Và “ Phải chăng thật sự không có ý nghĩa gì khi suy tư, có phải lý trí khách quan tỏ hiện trong thiên nhiên như điều kiện tiên quyết, là một lý trí sáng tạo, một Thần Linh sáng tạo không?
Thiên nhiên đó là gì? Và như thế nào nhận biết ra lý trí sáng tạo, Thần linh sáng tạo ?
Thiên nhiên nằm ở trong vũ trụ con người đã đang và sẽ còn sinh sống mãi. Nhưng Thiên nhiên vũ trụ có khởi đầu. Sự khởi đầu này có gốc rễ từ lý trí. Nói tắt đi do từ Thần Linh sáng tạo.
Thiên nhiên được hiểu tổng quát là phần tách ra của vũ trụ thế giới. Phần này bao gồm một mặt kinh nghiệm của con người còn mở rộng, mặt khác không lệ thuộc vào sự can thiệp của con người muốn hay có thể nghĩ tới.
Thiên nhiên theo cách suy hiểu của Kytô giáo vừa là, theo nghĩa tiêu cực, được tạo thành
(natura naturata), vừa là, theo nghĩa tích cực, tạo thành (natura naturans). Thiên nhiên theo suy nghĩ hiểu ngày hôm nay không chỉ là về vật chất sự vật, hay sự làm sống lại phục hồi điều tự nhiên, nhưng còn bao gồm tinh thần tâm lý và xã hội nữa.
Trải qua nhiều chặng giai đoạn hiểu về thiên nhiên, có lúc người ta đã hiểu thế giới thiên nhiên lẫn lộn là thế giới văn hóa do con người chế biến làm ra. Nhưng dẫu vậy Thiên Chúa, Đấng sáng tạo thiên nhiên vẫn luôn là thắc mắc suy tư giúp con người phản tỉnh tìm về ý nghĩa chính thực của thiên nhiên. ( Praktiches Lexikon der Spiritualität, Herder 1992, Natur/ Naturwissenschaft)
Và theo suy tư của Đức giáo hoàng Benedictô 16. con người cũng là thiên nhiên.( Bài diễn văn 22.09.2011)
Hồi còn là Hồng Y Ratzinger, Bộ Trưởng Tín lý đức tin ở Vatican, ngài đã có suy tư: Trong Kinh Thánh Cựu ước nơi sách sáng Thế ký viết “ Từ khởi đầu Thiên Chúa sáng tạo trời và đất”. Đây là suy nghĩ của người thời đó về sự sáng tạo vũ trụ. Theo họ sự sáng tạo thế giới hình thể vật chất là điều đặt ra trước. Trái đất có thể nói được như một hình thể nơi chốn. Lối diễn tả này dẫu có đơn giản ngây ngô, nhưng ẩn dấu trong đó một ý nghĩa tinh thần.
Vũ trụ được sáng tạo như nơi chốn không gian cho giao ước giữa Thiên Chúa và con người. Đó là chương trình xây dựng sáng tạo trong thâm sâu về một giao ước. Và Luật lệ ( Thora) thời cựu ước cũng chính là bản giao ước hay như khế ước hôn nhân. Câu đầu tiên của luật Thora trong sách Sáng Thế ký viết:“ Từ khởi đầu Thiên Chúa đã sáng tạo trời và đất”. Sang thời tân ước Thánh Gioan đã lấy lại tinh thần câu đó trong bài tường thuật về sáng tạo viết thành câu “ Từ khởi đầu đã có Ngôi Lời”. ( Gott und die Welt).
Trên cương vị Giáo Hòang ngài cũng vẫn theo đuổi tư tưởng suy nghĩ đó. Và trong bài giảng, ngài đã minh giải về Ngôi Lời : Thế giới vũ trụ được sáng tạo thành hình như sản phẩm của Ngôi Lời ( Logos). Ngôi Lời bao hàm: lý trí, ý nghĩa và lời nói. Ngôi Lời không chỉ nguyên là lý trí xuông trống không, nhưng là lý trí nói năng hoạt động, lý trí truyền thông, lý trí sáng tạo.
Ngôi Lời là lý trí hàm chứa tự mình có ý nghĩa và trao tặng ban cho người khác ý nghĩa. Vũ trụ thế giới là sản phẩm của lý trí sáng tạo. Điều này nói lên: từ khởi thủy tất cả mọi sự được tạo dựng không phải là không hợp lý trí, không có tự do. Nhưng sự khởi thủy của tất cả mọi sự đều nằm trong lý trí sáng tạo, trong tình yêu và trong tự do.
Người tín hữu Chúa Kitô tìm thấy câu trả lời trong bài tường thuật sáng tạo và nơi Thánh Gioan: Từ khởi đầu lý trí đã có mặt. Từ khởi đầu tự do đứng ở đó. Vì thế, thật là điều tốt lành được tạo dựng là một con người.” ( Giáo hoàng Benedictô 16. , Bài giảng đêm phục sinh, Roma ngày 23.04.2011).
Xin cám ơn Đức giáo hoàng Benedictô 16. đã dẫn giải cùng khơi lên suy nghĩ về điều căn bản không chỉ cho đời sống đức tin vào Chúa, nhưng còn cho cả đời sống tự nhiên làm người ở trong thế giới vụ trụ nữa.
30.09.2011
Lm. Đaminh Nguyễn ngọc Long