Bài báo cho thấy cảnh sát chìm đã theo dõi Đức Giáo Hoàng tương lai ra sao
ROMA - Năm 1974, một chiếc xe Trabant – là xe Đông Đức cũ - chạy nổ bình bịch qua vùng nông thôn Thuringian, một tỉnh thuộc Cộng hòa Dân chủ Đức cộng sản.
Trong ghế hành khách là Giáo sư Joseph Ratzinger và ngồi ở tay lái là Linh mục Joachim Wanke, lúc đó là một trợ giảng tại một chủng viện địa phương – chủng viện duy nhất ở Đông Đức.
Rainer Erice, một nhà báo của đài phát thanh Đức Mitteldeutsche Rundfunk Thüringen (MDR), viết rằng hai linh mục này đi một vòng tham quan vô hại, tại các thành phố lịch sử Jena và Weimar. Đây là khoảnh khắc thư giãn trong chuyến thăm ngắn của Cha Ratzinger đến Đông Đức, mục đích là để dạy thần học cho sinh viên và các nhà thần học ở Erfurt, thủ phủ của Thuringia.
Tuy nhiên, điều làm cho chuyến thăm này thêm ý nghĩa, là rằng nó đánh dấu sự bắt đầu theo dõi bí mật của Stasi (Cơ quan tình báo) Đông Đức đối với cha Ratzinger.
Việc giáo sư Ratzinger bị điệp viên của Stasi theo dõi đã được biết đến từ lâu. Trong năm 2005, người ta biết rằng các điệp viên Đông Đức đã có các hồ sơ về Đức Giáo Hoàng mới được bầu lên. Nhưng hiện nay các hồ sơ mới, được đài phát thanh Đức Mitteldeutsche Rundfunk Thüringen (MDR) phát hiện trong tuần này, đưa thêm ánh sáng vào cách thức mật vụ theo dõi Đức Giáo hoàng tương lai, và ai là người phụ trách theo dõi Ngài.
Các tài liệu cho thấy rằng trong năm 1974, Cơ quan Tình báo Stasi đã nhận thức rõ rằng Cha Ratzinger là một ngôi sao đang lên trong Giáo Hội, nhưng họ thiếu nhân viên phù hợp để theo dõi Ngài. Tất cả những gì họ biết ở giai đoạn này (từ một điệp viên không chính thức tên là Birke, một nhân viên của tòa Giám mục giáo phận Meissen) là Giáo sư Ratzinger đã dạy nhiều bài về thần học hiện đại cho các sinh viên và các học giả trong chuyến thăm.
Tăng cường các nỗ lực
Tuy nhiên, vì vai trò của giáo sư thần học trong Giáo Hội đã tăng lên, cảnh sát mật vụ Đông Đức bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các hoạt động của Ngài và tăng cường các nỗ lực của họ, theo bài viết của phóng viên Erice. Vào thời Đức Tổng Giám Mục Joseph Ratzinger, tổng giáo phận Munich, đến thăm Berlin vào năm 1978 để dự họp với Đức Hồng Y Alfred Bengsch, Chủ tịch Hội đồng Giám Mục Berlin, phân bộ nước ngoài của cơ quan an ninh nội chính Đông Đức đã thực hiện công tác gián điệp đối với Ngài, và đã chỉ định nhiều điệp viên không chính thức trong cả Đông Đức và Tây Đức.
Erice viết, mật vụ Đông Đức xem Giáo sư Ratzinger là người "bảo thủ, phản động và độc tài", và cho rằng ĐTC Gioan Phaolô II đã bổ nhiệm Đức Hồng Y Ratzinger làm người tổ chức cho sự "phát triển phản cách mạng ở Ba Lan". Các giấy tờ của Stasi cho thấy họ coi Ngài như là "một trong các đối thủ ác liệt nhất của chủ nghĩa cộng sản"; họ tin rằng Ngài ủng hộ việc răn đe hạt nhân giữa các khối quân sự Đông và Tây, và Ngài xem chủ nghĩa hòa bình là “không thực tế”.
Tuy nhiên, phóng viên Erice nói thêm rằng mặc dù có “hàng trăm trang” thông tin tình báo về Joseph Ratzinger, số trang “có ý nghĩa là rất ít”, và các báo cáo cá nhân của gián điệp nước ngoài "gần như bị hủy bỏ hoàn toàn". Các tài liệu được phát hiện chỉ liên quan đến “thông tin cơ bản về tác giả và cơ hội nào thông tin được thu thập".
Tuy nhiên, các tài liệu cho thấy một số sự kiện thú vị, cụ thể là thông tin chi tiết về các điệp viên được Stasi sử dụng để theo dõi Joseph Ratzinger. Phóng viên Erice viết rằng "ít nhất một chục điệp viên không chính thức" đã được giao nhiệm vụ. Trong số này, có hai giáo sư đại học Đông Đức được Stasi cho là "đáng tin cậy": Điệp viên "Hừng đông, Aurora" là một giáo sư của chủ nghĩa vô thần khoa học tại Jena và Warnemünde, trong khi điệp viên "Lorac" mang vỏ bọc là giáo sư thần học tại Leipzig. Điệp viên "Georg" làm trong Ban điều hành của Hội đồng Giám mục Berlin, và dường như rất thành thạo về các công việc nội bộ của Giáo Hội.
Ở Tây Đức, mạng lưới của Stasi bao gồm một tu sĩ Biển Đức ở Trier, được biết đến với mật danh là "Lichtblick" (Tia hy vọng). Lichtblick làm gián điệp cho Stasi trong nhiều thập kỷ, và theo Erice, "người này chia sẻ các báo cáo rất phong phú và đáng tin cậy về các sự kiện của Vatican". Một điệp viên không chính thức khác, được gọi là "Antonius", là một nhà báo thuộc hãng tin Công Giáo KNA của Đức, và cung cấp "vô số" thông tin về Đức Giáo Hoàng, Đức Hồng Y Ratzinger và Tòa thánh Vatican.
Một nhà báo khác đã được thuê tại Munich dưới mật danh "Con sơn dương", trong khi một điệp viên đặc biệt nổi bật là một chính trị gia thuộc Đảng Liên minh Xã hội Kitô giáo và là một người thân tín cũ của ông Franz Josef Strauss, cựu lãnh đạo của đảng. Điệp viên này có các mật danh là "Sư tử" và "Người đáng tin cậy". Mạng lưới của họ cũng vượt ra ngoài biên giới của Đức. Ở Italia, Stasi sử dụng điệp viên "Bernd”, người đã cung cấp thông tin về chính sách ngoại giao của Tòa Thánh.
Nhút nhát, nhưng quyến rũ
Với tất cả các điệp viên tại chỗ, phóng viên Erice viết rằng Stasi đã chuẩn bị tốt khi Joseph Ratzinger đi du lịch đến Dresden vào năm 1987 để gặp gỡ một nhóm người Công giáo. Erice nói: "Stasi có một nỗ lực rất lớn trong việc theo dõi cuộc gặp này”, và họ cố gắng để tránh thu hút sự chú ý với bất kỳ sự theo dõi nào, đặc biệt là khi đi qua biên giới. Theo các báo cáo, “các lực lượng an ninh đã được chỉ thị dành cho Ngài sự tiếp đãi ưu tiên và lịch sự tại biên giới”, và "các điều xấu như kiểm tra hải quan chẳng hạn”, vốn thường được áp dụng cho du khách phương Tây, “phải được bỏ qua".
Nhưng bất chấp các nỗ lực lớn lao ấy, Erice nói rằng Stasi đã có một số sai lầm cơ bản. Họ phát âm không đúng thị trấn quê hương của Hồng Y Ratzinger là Merkl thay vì là Marktl. Và mặc dù họ muốn miêu tả Ngài một cách tiêu cực, họ chỉ có nhận xét tích cực mà thôi. Ngoài ra để ca ngợi trí thông minh vượt bậc của Ngài, họ đã ghi nhận: "Mặc dù ông ấy ngại ngùng lúc đầu với người đối thoại, ông ấy có một nét quyến rũ chiến thắng".
Lẽ tất nhiên ĐTC Biển Đức XVI không phải là Đức Giáo Hoàng đầu tiên bị các điệp viên theo dõi chặt chẽ nhiều về cuộc sống của mình. Chân phước Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã bị KGB (Tình báo Nga) và SB (mật vụ Ba Lan) theo dõi. Theo nghiên cứu của George Weigel trong cuốn sách gần đây của ông "Sự kết thúc và sự bắt đầu” (The End and the Beginning), các cơ quan gián điệp bắt đầu quan tâm đến hoạt động của Karol Wojtyla, sau khi Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phụ tá của Tổng giáo phận Krakow năm 1958.
Ông Weigel nhắc lại rằng giữa năm 1973 và 1974, chính quyền Ba Lan đã xem xét việc bắt giữ Karol Wojtyla và buộc tội Ngài xúi giục nổi loạn. Mật vụ lén đi theo khi Ngài đi thuyền kayak và cố gắng để thỏa hiệp với các người cộng tác gần gũi nhất của Ngài, đôi khi cẩu thả trong công việc của họ. Và mật vụ không chỉ theo dõi Đức Giáo Hoàng, mà còn theo dõi Tòa thánh Vatican nữa.
Ông Weigel cho biết trong một cuộc trả lời phỏng vấn của tờ National Catholic Register năm ngoái: "Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là độ lớn tuyệt đối của nỗ lực gián điệp, vốn liên quan đến hàng triệu giờ làm việc và hàng tỉ USD. Tôi cũng không biết về mức độ mà các cơ quan tình báo khối Sô Viết đã cố gắng theo dõi Công đồng chung Vatican II cho các mục đích của họ - và không biết Vatican dường như ý thức cuộc tấn công này ra sao (và tiếp tục cho đến năm 1978)".
Tiết lộ trên đây trong tuần này xảy ra chỉ ít ngày trước khi ĐTC Biển Đức XVI có chuyến thăm chính thức đến Đức từ ngày 22 đến ngày 25-9, trong đó có việc ghé lại Erfurt.
Ngài sẽ được chào đón tại thành phố Erfurt bởi Đức Giám mục hiện nay của giáo phận, Joachim Wanke, người đã lái xe cho Ngài hồi năm 1974. (Zenit.org 16-9-2011)
ROMA - Năm 1974, một chiếc xe Trabant – là xe Đông Đức cũ - chạy nổ bình bịch qua vùng nông thôn Thuringian, một tỉnh thuộc Cộng hòa Dân chủ Đức cộng sản.
Trong ghế hành khách là Giáo sư Joseph Ratzinger và ngồi ở tay lái là Linh mục Joachim Wanke, lúc đó là một trợ giảng tại một chủng viện địa phương – chủng viện duy nhất ở Đông Đức.
Rainer Erice, một nhà báo của đài phát thanh Đức Mitteldeutsche Rundfunk Thüringen (MDR), viết rằng hai linh mục này đi một vòng tham quan vô hại, tại các thành phố lịch sử Jena và Weimar. Đây là khoảnh khắc thư giãn trong chuyến thăm ngắn của Cha Ratzinger đến Đông Đức, mục đích là để dạy thần học cho sinh viên và các nhà thần học ở Erfurt, thủ phủ của Thuringia.
Tuy nhiên, điều làm cho chuyến thăm này thêm ý nghĩa, là rằng nó đánh dấu sự bắt đầu theo dõi bí mật của Stasi (Cơ quan tình báo) Đông Đức đối với cha Ratzinger.
Việc giáo sư Ratzinger bị điệp viên của Stasi theo dõi đã được biết đến từ lâu. Trong năm 2005, người ta biết rằng các điệp viên Đông Đức đã có các hồ sơ về Đức Giáo Hoàng mới được bầu lên. Nhưng hiện nay các hồ sơ mới, được đài phát thanh Đức Mitteldeutsche Rundfunk Thüringen (MDR) phát hiện trong tuần này, đưa thêm ánh sáng vào cách thức mật vụ theo dõi Đức Giáo hoàng tương lai, và ai là người phụ trách theo dõi Ngài.
Các tài liệu cho thấy rằng trong năm 1974, Cơ quan Tình báo Stasi đã nhận thức rõ rằng Cha Ratzinger là một ngôi sao đang lên trong Giáo Hội, nhưng họ thiếu nhân viên phù hợp để theo dõi Ngài. Tất cả những gì họ biết ở giai đoạn này (từ một điệp viên không chính thức tên là Birke, một nhân viên của tòa Giám mục giáo phận Meissen) là Giáo sư Ratzinger đã dạy nhiều bài về thần học hiện đại cho các sinh viên và các học giả trong chuyến thăm.
Tăng cường các nỗ lực
Tuy nhiên, vì vai trò của giáo sư thần học trong Giáo Hội đã tăng lên, cảnh sát mật vụ Đông Đức bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các hoạt động của Ngài và tăng cường các nỗ lực của họ, theo bài viết của phóng viên Erice. Vào thời Đức Tổng Giám Mục Joseph Ratzinger, tổng giáo phận Munich, đến thăm Berlin vào năm 1978 để dự họp với Đức Hồng Y Alfred Bengsch, Chủ tịch Hội đồng Giám Mục Berlin, phân bộ nước ngoài của cơ quan an ninh nội chính Đông Đức đã thực hiện công tác gián điệp đối với Ngài, và đã chỉ định nhiều điệp viên không chính thức trong cả Đông Đức và Tây Đức.
Erice viết, mật vụ Đông Đức xem Giáo sư Ratzinger là người "bảo thủ, phản động và độc tài", và cho rằng ĐTC Gioan Phaolô II đã bổ nhiệm Đức Hồng Y Ratzinger làm người tổ chức cho sự "phát triển phản cách mạng ở Ba Lan". Các giấy tờ của Stasi cho thấy họ coi Ngài như là "một trong các đối thủ ác liệt nhất của chủ nghĩa cộng sản"; họ tin rằng Ngài ủng hộ việc răn đe hạt nhân giữa các khối quân sự Đông và Tây, và Ngài xem chủ nghĩa hòa bình là “không thực tế”.
Tuy nhiên, phóng viên Erice nói thêm rằng mặc dù có “hàng trăm trang” thông tin tình báo về Joseph Ratzinger, số trang “có ý nghĩa là rất ít”, và các báo cáo cá nhân của gián điệp nước ngoài "gần như bị hủy bỏ hoàn toàn". Các tài liệu được phát hiện chỉ liên quan đến “thông tin cơ bản về tác giả và cơ hội nào thông tin được thu thập".
Tuy nhiên, các tài liệu cho thấy một số sự kiện thú vị, cụ thể là thông tin chi tiết về các điệp viên được Stasi sử dụng để theo dõi Joseph Ratzinger. Phóng viên Erice viết rằng "ít nhất một chục điệp viên không chính thức" đã được giao nhiệm vụ. Trong số này, có hai giáo sư đại học Đông Đức được Stasi cho là "đáng tin cậy": Điệp viên "Hừng đông, Aurora" là một giáo sư của chủ nghĩa vô thần khoa học tại Jena và Warnemünde, trong khi điệp viên "Lorac" mang vỏ bọc là giáo sư thần học tại Leipzig. Điệp viên "Georg" làm trong Ban điều hành của Hội đồng Giám mục Berlin, và dường như rất thành thạo về các công việc nội bộ của Giáo Hội.
Ở Tây Đức, mạng lưới của Stasi bao gồm một tu sĩ Biển Đức ở Trier, được biết đến với mật danh là "Lichtblick" (Tia hy vọng). Lichtblick làm gián điệp cho Stasi trong nhiều thập kỷ, và theo Erice, "người này chia sẻ các báo cáo rất phong phú và đáng tin cậy về các sự kiện của Vatican". Một điệp viên không chính thức khác, được gọi là "Antonius", là một nhà báo thuộc hãng tin Công Giáo KNA của Đức, và cung cấp "vô số" thông tin về Đức Giáo Hoàng, Đức Hồng Y Ratzinger và Tòa thánh Vatican.
Một nhà báo khác đã được thuê tại Munich dưới mật danh "Con sơn dương", trong khi một điệp viên đặc biệt nổi bật là một chính trị gia thuộc Đảng Liên minh Xã hội Kitô giáo và là một người thân tín cũ của ông Franz Josef Strauss, cựu lãnh đạo của đảng. Điệp viên này có các mật danh là "Sư tử" và "Người đáng tin cậy". Mạng lưới của họ cũng vượt ra ngoài biên giới của Đức. Ở Italia, Stasi sử dụng điệp viên "Bernd”, người đã cung cấp thông tin về chính sách ngoại giao của Tòa Thánh.
Nhút nhát, nhưng quyến rũ
Với tất cả các điệp viên tại chỗ, phóng viên Erice viết rằng Stasi đã chuẩn bị tốt khi Joseph Ratzinger đi du lịch đến Dresden vào năm 1987 để gặp gỡ một nhóm người Công giáo. Erice nói: "Stasi có một nỗ lực rất lớn trong việc theo dõi cuộc gặp này”, và họ cố gắng để tránh thu hút sự chú ý với bất kỳ sự theo dõi nào, đặc biệt là khi đi qua biên giới. Theo các báo cáo, “các lực lượng an ninh đã được chỉ thị dành cho Ngài sự tiếp đãi ưu tiên và lịch sự tại biên giới”, và "các điều xấu như kiểm tra hải quan chẳng hạn”, vốn thường được áp dụng cho du khách phương Tây, “phải được bỏ qua".
Nhưng bất chấp các nỗ lực lớn lao ấy, Erice nói rằng Stasi đã có một số sai lầm cơ bản. Họ phát âm không đúng thị trấn quê hương của Hồng Y Ratzinger là Merkl thay vì là Marktl. Và mặc dù họ muốn miêu tả Ngài một cách tiêu cực, họ chỉ có nhận xét tích cực mà thôi. Ngoài ra để ca ngợi trí thông minh vượt bậc của Ngài, họ đã ghi nhận: "Mặc dù ông ấy ngại ngùng lúc đầu với người đối thoại, ông ấy có một nét quyến rũ chiến thắng".
Lẽ tất nhiên ĐTC Biển Đức XVI không phải là Đức Giáo Hoàng đầu tiên bị các điệp viên theo dõi chặt chẽ nhiều về cuộc sống của mình. Chân phước Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã bị KGB (Tình báo Nga) và SB (mật vụ Ba Lan) theo dõi. Theo nghiên cứu của George Weigel trong cuốn sách gần đây của ông "Sự kết thúc và sự bắt đầu” (The End and the Beginning), các cơ quan gián điệp bắt đầu quan tâm đến hoạt động của Karol Wojtyla, sau khi Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phụ tá của Tổng giáo phận Krakow năm 1958.
Ông Weigel nhắc lại rằng giữa năm 1973 và 1974, chính quyền Ba Lan đã xem xét việc bắt giữ Karol Wojtyla và buộc tội Ngài xúi giục nổi loạn. Mật vụ lén đi theo khi Ngài đi thuyền kayak và cố gắng để thỏa hiệp với các người cộng tác gần gũi nhất của Ngài, đôi khi cẩu thả trong công việc của họ. Và mật vụ không chỉ theo dõi Đức Giáo Hoàng, mà còn theo dõi Tòa thánh Vatican nữa.
Ông Weigel cho biết trong một cuộc trả lời phỏng vấn của tờ National Catholic Register năm ngoái: "Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là độ lớn tuyệt đối của nỗ lực gián điệp, vốn liên quan đến hàng triệu giờ làm việc và hàng tỉ USD. Tôi cũng không biết về mức độ mà các cơ quan tình báo khối Sô Viết đã cố gắng theo dõi Công đồng chung Vatican II cho các mục đích của họ - và không biết Vatican dường như ý thức cuộc tấn công này ra sao (và tiếp tục cho đến năm 1978)".
Tiết lộ trên đây trong tuần này xảy ra chỉ ít ngày trước khi ĐTC Biển Đức XVI có chuyến thăm chính thức đến Đức từ ngày 22 đến ngày 25-9, trong đó có việc ghé lại Erfurt.
Ngài sẽ được chào đón tại thành phố Erfurt bởi Đức Giám mục hiện nay của giáo phận, Joachim Wanke, người đã lái xe cho Ngài hồi năm 1974. (Zenit.org 16-9-2011)