Hong Kong (AsiaNews 8/9/2010) – Bài viết sau đây là một phản hồi mà chúng tôi nhận được từ ĐHY Giuse Trần Nhật Quân (nguyên giám mục Hong Kong) về bài viết của Cha Jeroom Heyndrickx [1]: "Đừng giết hại các ngôn sứ tại Trung Quốc. Họ là những Ricci Matteo ngày nay", để đăng tải.

Tôi ý thức được mình là một tội nhân. Tôi không có tư cách để xét đoán người khác. Nhưng tôi không muốn thêm một tội nữa vào nhiều tội lỗi của tôi, đó là làm một con chó câm khi mà nó cần phải sủa.

Linh mục đáng kính Jeroom Heyndrickx đã lần nữa viết một bài mà bắt đầu với những lời lẽ như thế này: "Chính sách mở cửa của Trung Quốc hoàn toàn cho phép Giáo hội Công giáo phát triển".

Sau khi đọc toàn bộ bài viết này và còn một bài khác mang tên "Một cuộc chạm trán mới giữa Giáo hội Công giáo và Trung Quốc" (nằm trong tập Light Candle của Serica Collectanea), tôi có thể hiểu rằng, các “ngôn sứ” trong văn phong chính là những người Công giáo ở Trung Quốc đang đối thoại với Chính phủ Trung Quốc – những kẻ muốn giết chết những ai muốn đối đầu, hơn là đối thoại.

Tôi e rằng Cha đáng kính đang đánh nhau với cối xay gió. Đâu là đối thoại? Đâu là đối đầu?

Cha Heyndrickx có nhiều cơ hội để đối thoại: với những người bạn Công giáo của mình tại Trung Quốc, với ông Liu Bai Nian [2], với những người trong Chính phủ Trung Quốc, với Thánh Bộ Truyền giáo (cha có đi giữa đôi bên?)

Tuy nhiên, các giám mục của chúng tôi ở Trung Quốc có bất kỳ cơ hội nào để đối thoại không? Ai trong số họ có? Không hề! Chính phủ duy trì một sự giám sát chặt chẽ để ngăn cấm họ làm như vậy. Đối thoại với Chính phủ ư? Chắc chắn không! Họ chỉ biết lắng nghe và tuân lệnh.

Họ được tấn phong để phục vụ cho những lợi ích mà họ không hay biết. Họ được triệu tập tham gia các cuộc họp mà không biết chương trình nghị sự. Họ được dọn sẵn bài diễn văn để đọc mà họ đã không viết ra và thậm chí còn không được xem nó trước.

Cha Jeroom chẳng biết rằng các vị giám mục của chúng tôi, ý tôi là những người trong cộng đoàn chính thức (hầm trú), bị đối xử như nô lệ, hoặc thậm chí tệ hơn, như là con thú bị xiềng xích. Trong lá thư của Đức Giáo Hoàng gửi cho Giáo Hội tại Trung Quốc có nói rằng, đấng bản quyền giám mục đang bị làm nhục ("phỉ báng") ở Trung Quốc.

Còn đối đầu thì sao? Ai đang phải đối đầu với ai? Con cừu có phản ứng được gì trước khả năng tấn công của con sư tử không? Nếu chúng tôi bảo cừu "Hãy chạy trốn đi!" thì chúng tôi lại bị quy kết là kích động đối đầu?

Cha già đáng kính của chúng tôi ơi, ngài cũng biết thực tế và công nhận là ngày hôm nay vẫn còn sự đàn áp và sách nhiễu cho cộng đồng Giáo Hội tại Trung Quốc. Vì vậy, làm sao mà cha có thể nói như thể cha đang nói về một thế giới khác?

Đúng là những phương pháp khủng bố nay đã được cải tiến. Bây giờ, các nạn nhân được mời đến dùng bữa ăn tối, tham quan du lịch, được tặng quà và danh thế ngập mình (giống như chương trình ưu đãi dành cho thành viên của Đại hội Nhân dân ở các cấp độ khác nhau). Họ còn được hứa hẹn bằng cả “lương tâm” là họ sẽ được tôn trọng. Nhưng chúng ta biết rằng, trong chủ nghĩa Mácxít, điều đó là vô nghĩa. Dối trá là phương tiện hợp pháp để đạt được thành quả.

Trong những ngày gần đây, chúng ta biết là họ đã phóng thích ĐGM Julius Jia Zhiguo khỏi lao tù và họ cũng sẽ sớm làm như vậy với ĐGM James Su Zhimin. Nhưng theo kế hoạch này thì Chính phủ sẽ công nhận họ là giám mục, còn Tòa Thánh sẽ yêu cầu họ nghỉ hưu để rời khỏi vị trí mình một cách tự nguyện, như thể đó là sự lựa chọn có "đồng thuận (?!)". Trong mọi trường hợp, kết quả cuối cùng thì những thứ đã được thực hiện là những gì mà Đảng muốn.

Còn chúng tôi nói: "Những gì Đảng muốn không phải là điều Đức Giáo Hoàng muốn". Khi nói như vậy, chúng tôi bị quy kết là đối đầu. Tuy nhiên, “một cơ hội phúc đức” là ngày nay những gì đảng muốn có vẻ trùng hợp dễ dàng với những gì mà Thánh Bộ Truyền Giáo muốn. Vì vậy, Alleluia! Mọi người nên hạnh phúc đi!

Cha Heyndrickx nói về những người Công giáo "trưởng thành". Người Công giáo cũng giống như các ngôn sứ cũ trong lịch sự. Họ không cần phải cứng rắn đâu vì họ không có bị nguy hại gì cả. Họ chỉ cần được khôn ngoan. Các ngôn sứ đương đại được diễm phúc đi trên các xe uy quyền của “Giáo Hội độc lập” và thỉnh thoảng là to lên: "Giáo hoàng muôn năm!".

Thay vào đó thì các ngôn sứ đích thật sẽ có những thứ bất tiện (không chỉ là kẻ thù) và họ sẽ bị loại trừ, hoặc theo từ mà Cha Heyndrickx dùng là "giết chết". Nhưng họ không hề sợ. Họ sẵn sàng cho điều đó. Tuy nhiên, điều đáng buồn là những anh chị em của chúng ta trong cộng đồng hầm trú - những người vẫn sống sót lâu như vậy bất chấp những nỗ lực đàn áp, nhưng bây giờ phải chết bởi bàn tay những người anh chị em của họ.

Cha Jeroom thẳng thừng nói rằng, anh em của chúng tôi tại Trung Quốc phải thực hành đức tin "trong hệ thống hiện hữu" của Trung Quốc, và rằng, họ phải "hòa hợp tốt trong chủ nghĩa xã hội Trung Quốc ngày nay". Tôi hy vọng cha ấy hiểu điều này có nghĩa là một phần của một “Giáo Hội độc lập”. Thật không may, anh em của chúng tôi ở Trung Quốc không giống như Matteo Ricci được đối mặt với một ông hoàng đế vị tha, nhưng lại phải đối mặt với chế độ mà lúc nào cũng muốn kiểm soát của tâm linh của người dân.

Đức Giáo Hoàng thường được Cha Heyndryckx nhắc đến, như thể cha thay mặt Đức Giáo Hoàng hay là Đức Giáo Hoàng phải đứng sau lưng cha vậy. Điều này, với tôi có vẻ như (tôi đang xét đoán ư?) đạo đức giả và khinh suất.

Cha Jeroom đạo đức giả, bởi vì với sự hờ hững đáng ngạc nhiên, gần đây cha ấy đã chỉ trích gay gắt mọi điều về Đức Giáo Hoàng trong một bài viết dài mang tựa “Light a Cabdle’ (“Thắp một ngọn nến”) của mình. Tôi không nghĩ là cha ấy có một lòng kính trọng cao với vị Giáo hoàng này.

Cha Jeroom khinh suất, bởi vì cha đã làm cho Đức Giáo Hoàng trở nên đồng lõa với mình bằng cách trích dẫn câu nói trong Thư của Đức Giáo Hoàng:

- Cha ấy nhắc Đức Giáo Hoàng là hãy để cho các giám mục hầm trú tự quyết định tìm kiếm sự công nhận của Chính phủ, nhưng cha đã bỏ qua sự cảnh báo khi Đức Giáo hoàng nói rằng: "Tuy nhiên, không phải là không có trường hợp đặc biệt, mà thực ra là hầu hết mọi trường hợp, trong khi cứu xét để chấp nhận, thì một số bộ phận đã can thiệp buộc những người có liên quan phải chấp nhận những thái độ, tỏ những cử chỉ và cam kết những điều trái với tiếng gọi lương tâm của người công giáo”. (số 7).

- Cha trích dẫn đoạn cuối cùng của mục số 4 trong lá Thư Đức Giáo Hoàng, nói rằng "giải quyết những vấn đề hiện có không thể tiếp tục theo đuổi những bất đồng đang xẩy ra với chính quyền dân sự", nhưng cha đã cắt bỏ câu sau: "tuy nhiên cũng trong chiều hướng đó, không thể tuân theo những chính quyền này được khi mà họ ngang nhiên can thiệp vào những vấn đề thuộc phạm vi đức tin và nguyên tắc của Giáo Hội".

- Tôi thật khó hiểu là làm thế nào mà cha có thể bỏ qua một câu nói trong Thư của Đức Giáo Hoàng rất phù hợp cho bạn bè của cha. Trong mục số 8 đoạn 11 của Lá thư, Đức Giáo Hoàng nói: “Nhưng bất hạnh thay, …một số Giám Mục đã được hợp thức hóa lại không thể chứng minh rõ ràng được là mình đã được hợp thức hóa. Vì lý do đó, vì lợi ích thiêng liêng của cộng đoàn giáo phận đó, việc hợp thức hóa này, một khi đã được hoàn tất, thì cần phải thông báo công khai cho công chúng biết vào dịp sớm nhất, và những Giám Mục đã được hợp thức hóa phải chứng minh rõ ràng và liên tục sự hiệp thông trọn vẹn với đấng kế vị thánh Phêrô."

Để kết luận, tôi xin đặt vấn đề cho tất cả những ai biết thực tế về Trung Quốc ngày nay, cho dù có cái gọi là "Chính sách Mở cửa" thì nghĩa là cũng phải có một sự thay đổi thực sự về chính sách tôn giáo. Tôi e rằng cha Jeroom có thể sẽ nói “Có đấy!”, nhưng tôi cảm thấy mình phải có nghĩa vụ phải nói "Không!".

Thật buồn cho tôi khi không thể đồng tình với người bạn cũ của tôi, người chân thành yêu quý Trung Quốc, trên một điểm quan trọng như vậy. Tôi quả quyết với Cha Jeroom là cha ấy đã có được nhiều tình cảm và thành công làm tất cả chúng tôi hoan nghênh khi xưa. Nhưng bây giờ, chúng tôi đã có thể xem thấy sự thiệt hại và những phản ứng không mong muốn của những sáng kiến đó của cha, nó đã mang lại nhiều thành công và uy quyền để ông Liu Bai Nian và các giám mục của chúng tôi trở thành nô lệ nhiều hơn và nhiều hơn nữa trong phương cách này.

Cha thân mến, xin vui lòng dừng lại đi, hãy lắng nghe những người anh em đã đánh giá cao những gì cha làm trong quá khứ và những ai bây giờ cầu xin cha thay đổi quan điểm.

Lá thư của Đức Giáo Hoàng gửi cho Giáo Hội tại Trung Quốc phải có dấu hiệu khởi đầu cho một kỷ nguyên mới một cách đích thực, và sẽ hướng tới sự bình thường hóa thực sự cho người Công giáo nơi đây và tính chất phổ quát của Giáo Hội trên toàn thế giới.

Vào ngày mà 55 năm trước đây (đêm ngày 8 Tháng Chín năm 1955, lễ Sinh Nhật Đức Mẹ), chế độ Cộng sản đưa ra cuộc khủng bố quy mô lớn cho Giáo Hội, bắt giữ hơn một nghìn người Công giáo ở Thượng Hải trong vòng chưa đầy một tháng. Hôm nay, chúng tôi vẫn còn đầy niềm tin tưởng rằng, Đức Mẹ đang có một kế hoạch giải thoát chúng tôi.

Nhưng trong khi chờ đợi, chúng tôi phải sẵn sàng chịu mất tất cả, như Chân Phước Mẹ Teresa nói: "Thiên Chúa muốn chúng ta thành tín chứ không muốn thành công"; và như Đức Giáo Hoàng đã nói nhiều lần đến việc bắt bớ Giáo Hội, "ngay cả khi hiện tại, mọi thứ có vẻ như thất bại thì sự khổ đau vì đức tin chắc chắn sẽ mang lại chiến thắng cho Giáo Hội". Tôi hy vọng Cha Jeroom Heyndrickx có thể đồng ý với tôi về điều này.

[1] Linh mục Jeroom Heyndrickx, một nhà truyền giáo người Bỉ 79 tuổi, là người sáng lập Học viện Mục vụ Đài Loan và là giám đốc sáng lập của Quỹ Ferdinand Verbiest, Trường Đại học Công giáo Leuven, Bỉ. Cha là một nhà Hán học giảng dạy tại các trường đại học Trung Quốc, đã vun đắp cho mối quan hệ giữa các thành viên của Giáo hội chính thức (hầm trú) với Hiệp hội Công giáo Ái Quốc Trung Hoa (của chính quyền).
[2] Liu Bai Nian là phó chủ tịch Hiệp hội Công giáo Ái Quốc Trung Hoa.
http://www.asianews.it/news-en/Cardinal-Zen:-Catholic-Church-in-China,-dialogue-or-confrontation-with-the-government-19400.html