AI, một phương tiện để giải quyết những vấn đề thời sự nóng bỏng:
Vì khả năng truy cập vào các dữ kiện từ trước đến nay cuả một AI thì nhiều hơn khả năng cuả một cá nhân gấp bội, cho nên nếu người ta dùng AI mà tham khảo về một vấn đề tranh cãi nào đó, thì khả năng tìm được những lý lẽ thuận và nghịch từ AI là đầy đủ và trung thực hơn là những luận điệu tuyên truyền của phe nhóm nhiều lắm.
Thí dụ mới đây nổi lên một tranh cãi cho rằng đức Lêô chấp nhận việc Iran có nguyên tử và tỏ ra rất bất công với Mỹ là nước từng bảo vệ nền Tự Do Dân Chủ cuả Thế giới. Tôi đã đặt một cảu hỏi như sau với nhiều AI là Claude, ChatGPT, Gemini và cả với DeepSeek là một AI từ Trung Hoa là nước còn lạnh lùng với Vatican: “Tại sao Giáo Hoàng Leo XIV không kết án Iran mà lại kết án Mỹ trong khi Mỹ bênh vực quyền lợi cuả Thế Giới?”
Xin quí vị nào biết cách sử dụng AI thì hãy đặt cùng một câu hỏi đó lên, để xem chúng trả lời ra sao. Cũng xin lưu ý là khi viết ra câu hỏi này, tôi có ý “mớm” cho AI rằng tôi nghi Giáo Hoàng Lêô có sự thiên vị đấy...
Tôi cam đoan sẽ có những kết luận (và chứng cớ) như sau:
- Giáo hoàng Leo XIV thực ra đã lên án Iran.
- Lý do phê phán Mỹ là vì Giáo Hội luôn luôn chống chiến tranh, và Mỹ là phe khởi chiến, mà phe khởi chiến thì phải có trách nhiệm đạo đức cao hơn.
-Và nhiều lý lẽ bênh vực ĐGH khác nữa...
Cũng vậy, tôi kiểm tra việc đảng Dân Chủ cuả Mỹ từng kết án “ông Trump là tay nói xạo” bằng một câu hỏi như sau “tỷ số những tuyên bố có thật so với những tuyên bố lật lọng của ông Trump là bao nhiêu?”
Cảu trả lời cuả Claude, là AI đang được bộ Quóc Phòng Mỹ sử dụng trong lúc đó, là:
• True (Đúng): ~6%
• Mostly True: ~10%
• Half True: ~15%
• Mostly False: ~22%
• False: ~33%
• Pants on Fire (Sai nghiêm trọng): ~14%
➡️ Nếu gộp lại:
• Đúng hoặc gần đúng: khoảng 16–31% (tùy cách tính)
• Sai hoặc gây hiểu lầm: khoảng 69–84%
Những nguy hiểm cuả AI:
Sử dụng AI tuy có nhiều cái lợi, nhưng Nó cũng gây ra vô số sự cố và có tiềm náng gây ra tai hoạ rất to lớn, điển hình là vài trường hợp mới xảy ra:
Cách đây vài tháng, một anh thanh niên đã đưa hình cuả một cô gái lên cái AI Grok “AI cuả X” và ra lệnh “hãy cởi truồng nó ra”...rồi anh thanh niên đó đưa tấm hình giả cuả cô gái đáng thương đó lên mạng với ý đồ làm hại cuộc đời cuả cô...Việc nhục nhã đó đã gây ra nhiều phẫn nộ và Grok đã phải hứa sẽ ngưng việc tạo hình khỏa thân, nhưng lâu lâu vẫn có người lên tiếng than phiền là Grok vẫn còn làm như vậy, ngay cả với trẻ em.
Rõ ràng là một chuẩn mực đạo đức cần phải được thành lập ở đây, phải có giới hạn cho việc sử dụng khả năng công nghệ, giống như là đã có luật lệ cho việc dùng súng đi săn, dùng súng để giết vật rừng ngoài muà săn bắn thì có tội.
Một trường hợp sôi nổi mới đây liên hệ tới hai AI là Claude và ChatGPT. Claude cuả Anthropic tuy chưa nổi tiếng nhưng có một hợp đồng lớn 200 triệu Mỹ Kim với bộ Quốc Phòng Mỹ (BQP). AI cuả họ đã thành công trong việc lập kế hoạch và bắt sống vị tổng thống độc tài Maduro cuà Venezuela. Nhưng mới đây BQP lại muốn Claude lập trình cho việc tự động hoá khai hoả các vũ khí cuả họ. Nhân viên cuả Claude vốn là những người từng làm việc cho ChatGPT nhưng bỏ đi lập hãng mới vì họ muốn phát triển một AI có trách nhiệm, sự tự động hoá vũ khí để giết người là đi ngược với luân lý và do đó họ từ chối phát triển loại AI đó.
Kết quả là BQP đã khai trừ Claude ra khỏi các hợp đồng cuả chính phủ, và ngay hôm sau ký hợp đồng với ChatGPT.
Nhưng phản ứng cuả giới tiêu thụ thì thật là bất ngờ, người ta đã ào ào tẩy chay ChatGPT mà đổ xô vào Claude. Chỉ chưa đầy 2 tuần thôi mà số tải cuả Claude xuống các iphone đã qua mặt ChatGPT, và nay thì Claude trở thành AI số 1 trên Thế Giới.
ChatGPT một tuần sau đó cũng tuyên bố họ sẽ không phát triển loại vũ khí tự động, nhưng cái đà đi xuống thì vẫn còn tiếp tục.
Sự việc trên làm hé lộ ra hai tia hy vọng, một là dù cho việc cạnh tranh công nghệ là cắt cổ, nhưng không vì thế mà nhửng nhà công nghệ có lương tâm không còn biết đặt phẩm giá cuả con người làm trung tâm, và hai là những người sử dụng đại chúng vẫn có nhửng phán đoán chân thực để bảo vệ các mối quan hệ chân thật trong xã hội.
Đó, theo lời đồn đoán, cũng là hai điều sẽ được đề cập trong tông huấn sắp được phát hành, một là trách nhiệm cuả những người phát triển công nghệ AI và hai là trách nhiệm cuà người tiêu thụ.
Hai phần Note ở cuối bài sẽ bàn thêm về các trách nhiệm đó, nhưng trước khi kết thúc bài viết, tôi xin được đưa ra một ý kiến riêng tư về phặn sự giáo dân trước vấn đề AI.
Người Công Giáo chúng ta phài làm gì với AI?
Cách đây 16 năm tôi có đăng 1 bài có tựa đề là Người Công Giáo đang đi vào Net . Lúc đó công việc truyền thông cuả Giáo Hội Hoa Kỳ đã bị Internet bỏ xa vì mọi người vẫn còn vấn vương với những hình thức báo chí, phát thanh và phim ảnh cũ mà không chịu thay đổi để bắt kịp trào lưu mới, là trào lưu Mạng Ảo. Chỉ khi mà những số báo in trên giấy không còn độc giả nữa, thì Hội Đồng Giám Mục HK mới báo động kêu gọi “Người Công Giáo hãy đi vào Net”.
Ngày nay một trào lưu mới đã xuất hiện là AI. Mà không chỉ là một trào lưu mà thôi, nó là một cuộc cách mạng thực sự vì nó sẽ làm thay đổi toàn thế cắu trúc cuả xã hội, như thay thế người lao động bằng máy móc thông minh, thay thế trí óc con người bằng trí tuệ nhân tạo, thay thế tình cảm con người bằng tình cảm giả tạo. Nó giống như cuộc cách mạng công nghiệp cuả thế kỷ 18-19 biến đổi một nền xã hội nông nghiệp thành xã hội công nghệ, thay thế lối sống nông thôn ra lối sống thị thânh, là cuộc cách mạng mà Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã thiết lập những chuẩn mực mới về Công Lý Xã Hội, về quyền Lao Động qua tông huấn Rerum Novarum.năm 1891.
May mắn thay ngày nay, AI mới chỉ có 4 tuổi mà thôi, người Công Giáo đã có một vị Giáo Hoàng sáng suốt kịp thời nhận ra cuộc cách mạng ngay trong lúc mở đầu này, và ban cho chúng ta một tông huấn vô cùng quan trọng để đặt chuẩn mực cho “trách nhiệm đạo đức trong công nghiệp”, “trách nhiệm bảo vệ công nhân” “sự an toàn công nghệ”, tránh “việc sử dụng AI trong vũ khí” và “cảnh báo sự nguy hại của các chatbot tình cảm”.
Vậy thì người Công Giáo chúng ta nên làm gì trong lúc này? Xin thưa là “Hãy đi vào AI”.
Giống như những thí dụ mà chúng tôi đã đưa ra trong bài, chúng ta hãy truy cập vào AI thật nhiều, đặt những câu hỏi về đạo đức, giáo lý, luân lý, giáo luật, hội hè, nhân đức các thánh vv và vv.
Tại sao vậy? Xin thưa là tất cả mọi hoạt động công nghệ đều tuân theo một nguyên tắc bất di dịch là nguyên tắc Cung-Cầu, nghiã là các hãng xưởng (Cung) sẽ phục vụ cho khách hàng cuả họ (Cầu.)
Nếu có nhiều khách hàng Công Giáo, thì AI sẽ ưu tiên phục vụ cho Công Giáo. Giống như một ông chủ tiệm tạp hoá kia, ông sẽ tích trữ hàng hoá theo ý những khách hàng thường hay mua xắm ở cửa tiệm cuả ông, chứ hơi sức đâu mà ông tích trữ hàng hoá theo ý cuả những người không hề tới tiệm bao giờ?
Đó gọi là sức mạnh cuả giới tiêu thụ, chúng ta phải trở thành người tiêu thụ thì mới có sức mạnh chứ?
Vậy thì, xin lập lại một lần nữa, “Người Công Giáo hãy đi vào AI”
----
Note 1 về trách nhiệm cuả nhửng người phát triển công nghệ AI (Theo Gemini):
Tông huấn (thông điệp) Magnifica humanitas (Nhân loại vĩ đại) của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đề cập mạnh mẽ đến trách nhiệm của các hãng thành lập (phát triển) AI. Văn kiện này yêu cầu các hãng AI phải đặt phẩm giá con người làm trung tâm thay vì chỉ chạy theo lợi nhuận.Những điểm chính mà thông điệp nhấn mạnh đối với các hãng AI bao gồm:Trách nhiệm đạo đức và tính minh bạch: Các nhà phát triển AI không được phép để công nghệ tiến hóa không kiểm soát mà phải chịu trách nhiệm về mặt đạo đức, bảo đảm AI phục vụ con người một cách khôn ngoan và nhân văn.Bảo vệ quyền con người và việc làm: Tông huấn chỉ trích việc các hệ thống AI thay thế ngành công nghiệp sáng tạo của con người, đồng thời kêu gọi các công ty bảo vệ người lao động khỏi sự đào thải.An toàn công nghệ: Văn kiện phê phán việc sử dụng AI trong vũ khí tự trị và cảnh báo sự nguy hại của các "chatbot tình cảm" có khả năng thao túng cảm xúc con người.Đáng chú ý, để nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề, Vatican đã mời ông Christopher Olah - đồng sáng lập hãng AI Anthropic - tham gia trình bày và đối thoại tại buổi công bố tông huấn. Hãng Anthropic nổi tiếng với các mô hình ngôn ngữ (như Claude) và quan điểm đặt rào cản an toàn lên hàng đầu khi phát triển AI.
Note 2, trách nhiệm cuả người tiêu dùng (Theo Gemini):
Thông điệp Magnifica humanitas (“Nhân tính cao cả”) của Đức Thánh Cha Lêô XIV đề cập rất rõ đến trách nhiệm của người sử dụng, đặc biệt trong bối cảnh tương tác với Trí tuệ Nhân tạo (AI).Văn kiện nhấn mạnh các trọng tâm về trách nhiệm sau:Không ỷ lại vào máy móc: Cảnh báo người dùng phải duy trì tư duy phản biện và năng lực phán đoán của riêng mình, không để AI thay thế khả năng suy nghĩ và các mối quan hệ chân thật.Bảo vệ phẩm giá: Trách nhiệm giáo dục giới trẻ sử dụng công nghệ bằng chính trí thông minh của họ, hướng tới việc tìm kiếm chân lý thay vì trở thành "người tiêu dùng thụ động" các sản phẩm vô hồn do AI tạo ra.Đạo đức và sự thật: Trách nhiệm tôn trọng sự thật của con người, không lợi dụng các tiến bộ công nghệ để bóc lột, làm suy giảm phẩm giá người khác hoặc phá vỡ các mối quan hệ xã hội.Bạn có thể tìm hiểu thêm về các hướng dẫn thực hành và định hướng đạo đức của Giáo hội tại chuyên mục của Vatican News hoặc đọc toàn văn thông điệp được công bố để nắm rõ các chỉ dẫn cụ thể hơn.
Vì khả năng truy cập vào các dữ kiện từ trước đến nay cuả một AI thì nhiều hơn khả năng cuả một cá nhân gấp bội, cho nên nếu người ta dùng AI mà tham khảo về một vấn đề tranh cãi nào đó, thì khả năng tìm được những lý lẽ thuận và nghịch từ AI là đầy đủ và trung thực hơn là những luận điệu tuyên truyền của phe nhóm nhiều lắm.Thí dụ mới đây nổi lên một tranh cãi cho rằng đức Lêô chấp nhận việc Iran có nguyên tử và tỏ ra rất bất công với Mỹ là nước từng bảo vệ nền Tự Do Dân Chủ cuả Thế giới. Tôi đã đặt một cảu hỏi như sau với nhiều AI là Claude, ChatGPT, Gemini và cả với DeepSeek là một AI từ Trung Hoa là nước còn lạnh lùng với Vatican: “Tại sao Giáo Hoàng Leo XIV không kết án Iran mà lại kết án Mỹ trong khi Mỹ bênh vực quyền lợi cuả Thế Giới?”
Xin quí vị nào biết cách sử dụng AI thì hãy đặt cùng một câu hỏi đó lên, để xem chúng trả lời ra sao. Cũng xin lưu ý là khi viết ra câu hỏi này, tôi có ý “mớm” cho AI rằng tôi nghi Giáo Hoàng Lêô có sự thiên vị đấy...
Tôi cam đoan sẽ có những kết luận (và chứng cớ) như sau:
- Giáo hoàng Leo XIV thực ra đã lên án Iran.
- Lý do phê phán Mỹ là vì Giáo Hội luôn luôn chống chiến tranh, và Mỹ là phe khởi chiến, mà phe khởi chiến thì phải có trách nhiệm đạo đức cao hơn.
-Và nhiều lý lẽ bênh vực ĐGH khác nữa...
Cũng vậy, tôi kiểm tra việc đảng Dân Chủ cuả Mỹ từng kết án “ông Trump là tay nói xạo” bằng một câu hỏi như sau “tỷ số những tuyên bố có thật so với những tuyên bố lật lọng của ông Trump là bao nhiêu?”
Cảu trả lời cuả Claude, là AI đang được bộ Quóc Phòng Mỹ sử dụng trong lúc đó, là:
• True (Đúng): ~6%
• Mostly True: ~10%
• Half True: ~15%
• Mostly False: ~22%
• False: ~33%
• Pants on Fire (Sai nghiêm trọng): ~14%
➡️ Nếu gộp lại:
• Đúng hoặc gần đúng: khoảng 16–31% (tùy cách tính)
• Sai hoặc gây hiểu lầm: khoảng 69–84%
Những nguy hiểm cuả AI:
Sử dụng AI tuy có nhiều cái lợi, nhưng Nó cũng gây ra vô số sự cố và có tiềm náng gây ra tai hoạ rất to lớn, điển hình là vài trường hợp mới xảy ra:
Cách đây vài tháng, một anh thanh niên đã đưa hình cuả một cô gái lên cái AI Grok “AI cuả X” và ra lệnh “hãy cởi truồng nó ra”...rồi anh thanh niên đó đưa tấm hình giả cuả cô gái đáng thương đó lên mạng với ý đồ làm hại cuộc đời cuả cô...Việc nhục nhã đó đã gây ra nhiều phẫn nộ và Grok đã phải hứa sẽ ngưng việc tạo hình khỏa thân, nhưng lâu lâu vẫn có người lên tiếng than phiền là Grok vẫn còn làm như vậy, ngay cả với trẻ em.
Rõ ràng là một chuẩn mực đạo đức cần phải được thành lập ở đây, phải có giới hạn cho việc sử dụng khả năng công nghệ, giống như là đã có luật lệ cho việc dùng súng đi săn, dùng súng để giết vật rừng ngoài muà săn bắn thì có tội.
Một trường hợp sôi nổi mới đây liên hệ tới hai AI là Claude và ChatGPT. Claude cuả Anthropic tuy chưa nổi tiếng nhưng có một hợp đồng lớn 200 triệu Mỹ Kim với bộ Quốc Phòng Mỹ (BQP). AI cuả họ đã thành công trong việc lập kế hoạch và bắt sống vị tổng thống độc tài Maduro cuà Venezuela. Nhưng mới đây BQP lại muốn Claude lập trình cho việc tự động hoá khai hoả các vũ khí cuả họ. Nhân viên cuả Claude vốn là những người từng làm việc cho ChatGPT nhưng bỏ đi lập hãng mới vì họ muốn phát triển một AI có trách nhiệm, sự tự động hoá vũ khí để giết người là đi ngược với luân lý và do đó họ từ chối phát triển loại AI đó.
Kết quả là BQP đã khai trừ Claude ra khỏi các hợp đồng cuả chính phủ, và ngay hôm sau ký hợp đồng với ChatGPT.
Nhưng phản ứng cuả giới tiêu thụ thì thật là bất ngờ, người ta đã ào ào tẩy chay ChatGPT mà đổ xô vào Claude. Chỉ chưa đầy 2 tuần thôi mà số tải cuả Claude xuống các iphone đã qua mặt ChatGPT, và nay thì Claude trở thành AI số 1 trên Thế Giới.
ChatGPT một tuần sau đó cũng tuyên bố họ sẽ không phát triển loại vũ khí tự động, nhưng cái đà đi xuống thì vẫn còn tiếp tục.
Sự việc trên làm hé lộ ra hai tia hy vọng, một là dù cho việc cạnh tranh công nghệ là cắt cổ, nhưng không vì thế mà nhửng nhà công nghệ có lương tâm không còn biết đặt phẩm giá cuả con người làm trung tâm, và hai là những người sử dụng đại chúng vẫn có nhửng phán đoán chân thực để bảo vệ các mối quan hệ chân thật trong xã hội.
Đó, theo lời đồn đoán, cũng là hai điều sẽ được đề cập trong tông huấn sắp được phát hành, một là trách nhiệm cuả những người phát triển công nghệ AI và hai là trách nhiệm cuà người tiêu thụ.
Hai phần Note ở cuối bài sẽ bàn thêm về các trách nhiệm đó, nhưng trước khi kết thúc bài viết, tôi xin được đưa ra một ý kiến riêng tư về phặn sự giáo dân trước vấn đề AI.
Người Công Giáo chúng ta phài làm gì với AI?
Cách đây 16 năm tôi có đăng 1 bài có tựa đề là Người Công Giáo đang đi vào Net . Lúc đó công việc truyền thông cuả Giáo Hội Hoa Kỳ đã bị Internet bỏ xa vì mọi người vẫn còn vấn vương với những hình thức báo chí, phát thanh và phim ảnh cũ mà không chịu thay đổi để bắt kịp trào lưu mới, là trào lưu Mạng Ảo. Chỉ khi mà những số báo in trên giấy không còn độc giả nữa, thì Hội Đồng Giám Mục HK mới báo động kêu gọi “Người Công Giáo hãy đi vào Net”.
Ngày nay một trào lưu mới đã xuất hiện là AI. Mà không chỉ là một trào lưu mà thôi, nó là một cuộc cách mạng thực sự vì nó sẽ làm thay đổi toàn thế cắu trúc cuả xã hội, như thay thế người lao động bằng máy móc thông minh, thay thế trí óc con người bằng trí tuệ nhân tạo, thay thế tình cảm con người bằng tình cảm giả tạo. Nó giống như cuộc cách mạng công nghiệp cuả thế kỷ 18-19 biến đổi một nền xã hội nông nghiệp thành xã hội công nghệ, thay thế lối sống nông thôn ra lối sống thị thânh, là cuộc cách mạng mà Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã thiết lập những chuẩn mực mới về Công Lý Xã Hội, về quyền Lao Động qua tông huấn Rerum Novarum.năm 1891.
May mắn thay ngày nay, AI mới chỉ có 4 tuổi mà thôi, người Công Giáo đã có một vị Giáo Hoàng sáng suốt kịp thời nhận ra cuộc cách mạng ngay trong lúc mở đầu này, và ban cho chúng ta một tông huấn vô cùng quan trọng để đặt chuẩn mực cho “trách nhiệm đạo đức trong công nghiệp”, “trách nhiệm bảo vệ công nhân” “sự an toàn công nghệ”, tránh “việc sử dụng AI trong vũ khí” và “cảnh báo sự nguy hại của các chatbot tình cảm”.
Vậy thì người Công Giáo chúng ta nên làm gì trong lúc này? Xin thưa là “Hãy đi vào AI”.
Giống như những thí dụ mà chúng tôi đã đưa ra trong bài, chúng ta hãy truy cập vào AI thật nhiều, đặt những câu hỏi về đạo đức, giáo lý, luân lý, giáo luật, hội hè, nhân đức các thánh vv và vv.
Tại sao vậy? Xin thưa là tất cả mọi hoạt động công nghệ đều tuân theo một nguyên tắc bất di dịch là nguyên tắc Cung-Cầu, nghiã là các hãng xưởng (Cung) sẽ phục vụ cho khách hàng cuả họ (Cầu.)
Nếu có nhiều khách hàng Công Giáo, thì AI sẽ ưu tiên phục vụ cho Công Giáo. Giống như một ông chủ tiệm tạp hoá kia, ông sẽ tích trữ hàng hoá theo ý những khách hàng thường hay mua xắm ở cửa tiệm cuả ông, chứ hơi sức đâu mà ông tích trữ hàng hoá theo ý cuả những người không hề tới tiệm bao giờ?
Đó gọi là sức mạnh cuả giới tiêu thụ, chúng ta phải trở thành người tiêu thụ thì mới có sức mạnh chứ?
Vậy thì, xin lập lại một lần nữa, “Người Công Giáo hãy đi vào AI”
----
Note 1 về trách nhiệm cuả nhửng người phát triển công nghệ AI (Theo Gemini):
Tông huấn (thông điệp) Magnifica humanitas (Nhân loại vĩ đại) của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đề cập mạnh mẽ đến trách nhiệm của các hãng thành lập (phát triển) AI. Văn kiện này yêu cầu các hãng AI phải đặt phẩm giá con người làm trung tâm thay vì chỉ chạy theo lợi nhuận.Những điểm chính mà thông điệp nhấn mạnh đối với các hãng AI bao gồm:Trách nhiệm đạo đức và tính minh bạch: Các nhà phát triển AI không được phép để công nghệ tiến hóa không kiểm soát mà phải chịu trách nhiệm về mặt đạo đức, bảo đảm AI phục vụ con người một cách khôn ngoan và nhân văn.Bảo vệ quyền con người và việc làm: Tông huấn chỉ trích việc các hệ thống AI thay thế ngành công nghiệp sáng tạo của con người, đồng thời kêu gọi các công ty bảo vệ người lao động khỏi sự đào thải.An toàn công nghệ: Văn kiện phê phán việc sử dụng AI trong vũ khí tự trị và cảnh báo sự nguy hại của các "chatbot tình cảm" có khả năng thao túng cảm xúc con người.Đáng chú ý, để nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề, Vatican đã mời ông Christopher Olah - đồng sáng lập hãng AI Anthropic - tham gia trình bày và đối thoại tại buổi công bố tông huấn. Hãng Anthropic nổi tiếng với các mô hình ngôn ngữ (như Claude) và quan điểm đặt rào cản an toàn lên hàng đầu khi phát triển AI.
Note 2, trách nhiệm cuả người tiêu dùng (Theo Gemini):
Thông điệp Magnifica humanitas (“Nhân tính cao cả”) của Đức Thánh Cha Lêô XIV đề cập rất rõ đến trách nhiệm của người sử dụng, đặc biệt trong bối cảnh tương tác với Trí tuệ Nhân tạo (AI).Văn kiện nhấn mạnh các trọng tâm về trách nhiệm sau:Không ỷ lại vào máy móc: Cảnh báo người dùng phải duy trì tư duy phản biện và năng lực phán đoán của riêng mình, không để AI thay thế khả năng suy nghĩ và các mối quan hệ chân thật.Bảo vệ phẩm giá: Trách nhiệm giáo dục giới trẻ sử dụng công nghệ bằng chính trí thông minh của họ, hướng tới việc tìm kiếm chân lý thay vì trở thành "người tiêu dùng thụ động" các sản phẩm vô hồn do AI tạo ra.Đạo đức và sự thật: Trách nhiệm tôn trọng sự thật của con người, không lợi dụng các tiến bộ công nghệ để bóc lột, làm suy giảm phẩm giá người khác hoặc phá vỡ các mối quan hệ xã hội.Bạn có thể tìm hiểu thêm về các hướng dẫn thực hành và định hướng đạo đức của Giáo hội tại chuyên mục của Vatican News hoặc đọc toàn văn thông điệp được công bố để nắm rõ các chỉ dẫn cụ thể hơn.