1. Cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho biết nước này tuyên bố kiểm soát thành phố Stepnohirsk thuộc tỉnh Zaporizhzhia.
Hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm, Cơ quan Tình báo Quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR báo cáo rằng Ukraine đã đẩy lùi lực lượng Nga khỏi thị trấn Stepnohirsk ở phía đông nam tỉnh Zaporizhzhia.
Sự tiến công của quân đội Ukraine đã được xác nhận bằng đoạn phim ghi lại các hoạt động của quân đội Ukraine do HUR công bố, cho thấy các binh sĩ thuộc đơn vị đặc nhiệm “Artan” của tình báo quân sự Ukraine đang giao tranh với lực lượng Nga tại Stepnohirsk. Thị trấn có vị trí chiến lược quan trọng này nằm cách Zaporizhzhia 30 km về phía nam và dọc theo tuyến xa lộ E105 quan trọng nối liền hai miền Bắc và Nam.
Hình ảnh được định vị địa lý cho thấy các xe thiết giáp của Ukraine đang hoạt động tại một ngã tư trên xa lộ khi lực lượng Ukraine di chuyển đến trung tâm Stepnohirsk, khu vực mà trước đó bản đồ giám sát chiến trường DeepState của Ukraine đánh giá là nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Nga.
“Trong chiến dịch diễn ra phối hợp chặt chẽ với các đơn vị lân cận, lực lượng đặc nhiệm tình báo quân sự đã tiến hành một loạt các hành động tấn công tích cực nhằm đánh đuổi quân xâm lược Nga khỏi thị trấn và ổn định tình hình tại thị trấn”, đơn vị đặc nhiệm Artan cho biết trong một tuyên bố được đăng tải trên Telegram.
“Do giao tranh trong điều kiện đô thị khó khăn, lực lượng xâm lược của Nga đã bị đánh bật khỏi các vị trí phòng thủ kiên cố, và các địa điểm trọng yếu ở Stepnohirsk đã nằm dưới sự kiểm soát của Lực lượng An ninh và Quốc phòng Ukraine”, tuyên bố nói tiếp.
[Kyiv Independent: Ukraine claims control of Stepnohirsk in Zaporizhzhia Oblast, military intelligence says]
2. Nga và Belarus tổ chức cuộc tập trận hạt nhân chung sau các cuộc tấn công của Ukraine vào Mạc Tư Khoa.
Hôm thứ Hai, Nga và Belarus đã tiến hành diễn tập triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật, chỉ một ngày sau khi Ukraine thực hiện cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất nhằm vào Mạc Tư Khoa.
Trong một tuyên bố, Bộ Quốc phòng Belarus cho biết cuộc tập trận, được tổ chức với các đơn vị của quân đội Nga, nhằm mục đích kiểm tra khả năng sẵn sàng phóng vũ khí hạt nhân từ các địa điểm phóng di động hoặc không theo kế hoạch của quân đội. Tuyên bố cũng cho biết cuộc tập trận là một sự kiện đã được lên kế hoạch và không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba cụ thể nào.
Cuộc tập trận quân sự chung, mà Bộ Quốc phòng Nga chưa xác nhận ngay lập tức, diễn ra sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất của Ukraine nhằm vào Mạc Tư Khoa và khu vực xung quanh. Theo nhiều nguồn tin, ít nhất ba người đã thiệt mạng, và Kyiv cũng tuyên bố đã tấn công nhà máy lọc dầu lớn nhất của Mạc Tư Khoa, một kho chứa dầu ở Solnechngorsk và một nhà máy sản xuất vi điện tử.
Putin đã liên tục đưa ra những lời đe dọa tấn công hạt nhân một cách khéo léo trong bốn năm qua. Năm 2024, Điện Cẩm Linh đã cập nhật học thuyết quân sự của mình để cho phép “sử dụng vũ khí hạt nhân trước” nhằm đối phó với các mối đe dọa đến toàn vẹn lãnh thổ của Nga.
Kyiv lên án động thái này, cho rằng Điện Cẩm Linh đang “trên thực tế hợp pháp hóa việc phổ biến vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới” bằng cách biến Belarus thành cái mà họ gọi là “căn cứ hạt nhân gần biên giới NATO”.
“Những hành động như vậy phải bị tất cả các quốc gia tôn trọng chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân lên án một cách dứt khoát và kiên quyết”, Bộ Ngoại giao Ukraine tuyên bố.
Cuối năm ngoái, Nga đã triển khai hệ thống hỏa tiễn đạn đạo siêu thanh Oreshnik – có khả năng mang đầu đạn hạt nhân – tới Belarus sau khi Tổng thống Alexander Lukashenko tuyên bố đất nước ông đang bị các nước láng giềng thành viên NATO đe dọa. Ông đã leo thang lời lẽ đe dọa vào tuần trước bằng cách tuyên bố huy động một phần quân đội của đất nước.
[Politico: Russia and Belarus hold joint nuclear drills following Ukrainian strikes on Moscow]
3. Sau các cuộc tấn công dữ dội của Ukraine vào Mạc Tư Khoa, Nga kêu gọi nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine sau nhiều tháng hạ thấp tầm quan trọng của chúng.
Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga với Ukraine hiện đang tạm dừng, nhưng Mạc Tư Khoa hy vọng tiến trình này sẽ được nối lại, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm.
Tuyên bố này đánh dấu sự thay đổi trong lập trường của Mạc Tư Khoa, sau tuyên bố ngày 18 tháng 4 của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov rằng đàm phán với Ukraine không phải là ưu tiên hàng đầu của Nga.
Ông Peskov nói: “Chúng tôi kỳ vọng rằng tiến trình hòa bình sẽ được nối lại. Và chúng tôi kỳ vọng các đồng nghiệp Mỹ sẽ tiếp tục nỗ lực hòa giải và trung gian của họ trong vấn đề này”.
Sự thay đổi về giọng điệu diễn ra trong bối cảnh Ukraine ngày càng được xem là đang giành lại thế chủ động cả trên chiến trường lẫn trong các cuộc tấn công tầm xa sâu vào lãnh thổ Nga.
Trong mấy ngày qua, Ukraine đã tấn công Nga bằng hơn 1.300 máy bay điều khiển từ xa, xuyên thủng hệ thống phòng không dày đặc của Mạc Tư Khoa và tấn công thành công các mục tiêu trong và xung quanh thủ đô.
Mặc dù trước đây máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã từng xâm nhập hệ thống phòng không của Mạc Tư Khoa, nhưng lần này chúng đã tấn công nhiều mục tiêu khác nhau, bao gồm các nhà máy công nghiệp và một nhà máy lọc dầu. Chính quyền Nga cho biết ba người đã thiệt mạng và 12 người bị thương.
“Điều này cũng rất quan trọng vì khu vực Mạc Tư Khoa là nơi có mật độ hệ thống phòng không Nga cao nhất”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một tuyên bố chiều Chúa Nhật.
Cuộc đàm phán ba bên mới nhất giữa Ukraine, Nga và Mỹ diễn ra vào ngày 16 tháng 2. Cuộc họp tiếp theo ban đầu được lên kế hoạch vào cuối tháng 2 và sau đó bị hoãn đến đầu tháng 3 đã bị hủy bỏ ngay trước khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran khiến Washington chuyển trọng tâm sang Trung Đông.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã nhiều lần kêu gọi Washington và Mạc Tư Khoa nối lại đàm phán, khẳng định ông không tin rằng tiến trình hòa bình đã đi vào bế tắc.
[Kyiv Independent: Russia calls for Ukraine peace talks to resume after months of downplaying them]
4. Người đàn ông Scotland làm gián điệp cho Nga khi phục vụ trong quân đội Ukraine đã bị bỏ tù sau khi nhận tội.
Một người đàn ông Scotland đã bị bỏ tù ở Ukraine sau khi thừa nhận làm việc cho người Nga tại quốc gia bị chiến tranh tàn phá này.
Cựu binh Ross David Cutmore ban đầu hoạt động với vai trò huấn luyện viên quân sự sau chuyến đi năm 2024 để giúp huấn luyện binh lính Ukraine.
Nhưng giờ đây ông ta đã bị kết tội làm rò rỉ thông tin nhạy cảm về vị trí đóng quân của binh lính và các chi tiết liên quan đến các huấn luyện viên quân sự nước ngoài khác.
Theo nhà chức trách Ukraine, Cutmore, đến từ Dunfermline, Fife, đã nhận tội tại phiên tòa ngày 30 tháng 4 tại Tòa án Quận Kyiv ở Odessa.
Tờ The Sun của Vương Quốc Anh đã đưa tin về việc ông ta bị bắt giữ năm ngoái trong một cuộc điều tra về mối liên hệ của ông ta với chế độ của Vladimir Putin.
Cơ quan tình báo SBU của Ukraine cho biết vào thời điểm đó, ông ta bị cáo buộc buôn lậu vũ khí cho các nhóm sát thủ Nga, những kẻ đã sát hại một cựu Dân biểu ở Lviv và một nhà hoạt động ở Odessa.
Kyiv tuyên bố ông được cơ quan tình báo FSB tàn bạo của Putin tuyển mộ sau khi bị dụ dỗ bởi lời hứa kiếm được “tiền dễ dàng”.
Ông ta cũng bị cáo buộc tiết lộ tên của các tình nguyện viên nước ngoài khác và tọa độ các căn cứ quân sự của Ukraine cho FSB.
Mới đây, thông tin cho thấy anh ta đã bị kết án 8 năm 6 tháng tù sau khi đạt được thỏa thuận với công tố viên và hợp tác với các nhà điều tra.
Một tuyên bố do Văn phòng Viện Kiểm sát Ukraine đưa ra cho biết: “Tại tòa, họ đã chứng minh rằng bị cáo đã truyền tải thông tin cho phép xác định vị trí của các quân nhân Ukraine trên mặt đất.”
“Thông tin này không được Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine, Bộ Quốc phòng hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác công bố và có thể bị quốc gia xâm lược lợi dụng.”
“Đã xác định được rằng anh ta hành động vì động cơ ích kỷ và với ý định chuyển dữ liệu này cho quốc gia gây hấn.”
“Ngoài ra, người này còn bị phát hiện tàng trữ vũ khí và đạn dược bất hợp pháp – một khẩu súng lục Makarov và đạn dược chiến đấu.”
Vào tháng 12, chúng tôi đã tiết lộ rằng ông ta đã bị bắt giữ và lộ diện nhờ sự giúp đỡ của các cơ quan tình báo Anh – bao gồm MI6 và GCHQ.
Được biết, ông từng huấn luyện tân binh Ukraine tại thành phố Mikolaiv ở miền nam, nhưng đã bỏ việc vào tháng 9 và chuyển đến thành phố cảng Odessa.
Theo các nhà điều tra, chính tại đó ông ta đã chia sẻ những tin nhắn trên các trang web ủng hộ Điện Cẩm Linh, đề nghị làm gián điệp để kiếm tiền.
Danh tính của Cutmore đã được che giấu trong lần bắt giữ ban đầu khi anh ta được nhìn thấy bị dẫn giải đến tòa án để trình diện trước thẩm phán.
Ban đầu, các quan chức Ukraine cáo buộc ông ta chuẩn bị thực hiện các vụ tấn công bằng bom – trước khi họ chấp nhận lời nhận tội của ông ta đối với các tội danh nhẹ hơn.
Trước đó, người này cũng bị nghi ngờ nhận chỉ thị về nơi cất giấu một khẩu súng lục đã nạp đạn cùng hai băng đạn.
Các vũ khí này được tường trình đã được sử dụng để sát hại nhà hoạt động Demian Hanul, người bị bắn trên đường phố ở Odessa hồi tháng 3, và cựu Dân biểu Iryna Farion, người bị bắn bên ngoài nhà riêng ở Lviv hồi tháng 7.
Farion đã khiến Mạc Tư Khoa phẫn nộ trong nhiều năm trước khi bà bị bắn chết tại thành phố quê nhà Lviv vào tháng 7 năm 2025.
Vị giáo sư đã được đưa đến bệnh viện cấp cứu sau khi bị một tay súng bắn vào đầu.
Ngược lại, Hanul bị bắn hai phát bằng súng ngắn khi đang đi bộ trên đường phố ở cảng Hắc Hải.
Các nhà điều tra cũng đang xem xét những cáo buộc cho rằng người lính bị thất sủng này đã cung cấp vũ khí được sử dụng để giết cựu chủ tịch quốc hội Ukraine Andriy Parubiy, một nhân vật chống Nga quan trọng.
Ông Parubiy, cựu thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Ukraine, đã bị ám sát giữa ban ngày tại Lviv vào ngày 30 tháng 8 năm 2025.
Vụ ám sát đã gây ra sự bàng hoàng và lên án rộng rãi khắp Ukraine – nhưng lại được những phần tử cuồng tín hiếu chiến người Nga ăn mừng.
Cơ quan tình báo SBU cho biết thêm, Cutmore đã được trả ít nhất 4.500 bảng Anh cho công việc ông ta làm cho người Nga.
Chúng tôi đã kể về sự bàng hoàng của ông Ross Snr, cha của anh ta, khi những cáo buộc được đưa ra.
Ông Cutmore nói vào tháng 12: “Anh ta là một người đàn ông trưởng thành và tự đưa ra quyết định của mình. Lần cuối cùng tôi gặp anh ta là vào dịp Giáng Sinh – cách đây gần một năm rồi.”
“Tôi biết tin này sẽ đến vì chúng tôi đã được thông báo vài tuần trước. Ông ấy chưa từng sống ở đây.”
“Tôi chưa nói chuyện với anh ta kể từ khi anh ta bị bắt. Vợ cũ của tôi, mẹ anh ta, đã liên lạc với Bộ Ngoại giao về vụ việc này.”
Ông ấy nói thêm: “Tôi hoàn toàn bất ngờ. Tôi không biết nói gì nữa.”
“Tôi chỉ là người bình thường. Tôi đi làm. Sống cuộc sống của mình – một gia đình bình thường.”
[The Sun: Scot who spied for Russia while working for Ukraine army is jailed after agreeing guilty plea]
5. Cuba đang tìm mua máy bay điều khiển từ xa và thiết bị quân sự từ Nga trong bối cảnh thảo luận về cuộc tấn công vào vịnh Guantanamo, theo báo cáo của Axios.
Theo báo cáo của Axios ngày 17 tháng 5, dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên, Cuba đã tìm cách mua máy bay điều khiển từ xa và các thiết bị quân sự khác từ Nga trong tháng qua và đang thảo luận về kế hoạch tấn công căn cứ quân sự của Mỹ tại Vịnh Guantanamo, các mục tiêu ở Key West và các tàu quân sự của Mỹ.
Một quan chức cao cấp của Mỹ cho biết, các quan chức Cuba cũng đang cố gắng tìm hiểu xem Iran đã làm thế nào để chống lại áp lực quân sự của Mỹ trong bối cảnh Washington tấn công quốc gia Trung Đông này.
Havana đã mua hơn 300 máy bay điều khiển từ xa của Nga và Iran với “khả năng khác nhau”, và cất giữ chúng ở nhiều địa điểm khác nhau trên khắp đất nước.
“Khi chúng ta nghĩ về việc những loại công nghệ đó lại gần gũi đến vậy, và một loạt các thế lực xấu từ các nhóm khủng bố đến các băng đảng ma túy, từ người Iran đến người Nga, thì điều đó thật đáng lo ngại,” vị quan chức cao cấp cho biết.
Theo Axios, lợi dụng vị trí chiến lược gần Mỹ, Cuba đặt các cơ sở gián điệp thu thập “tình báo tín hiệu” cho Trung Quốc và Nga.
Theo một quan chức CIA, trong chuyến thăm Cuba ngày 14 tháng 5 của Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương, gọi tắt là CIA John Ratcliffe, Washington đã nói rõ rằng hòn đảo này nên từ bỏ chế độ độc tài để Mỹ chấm dứt các lệnh trừng phạt đối với Cuba và cảnh báo chống lại bất kỳ sự leo thang quân sự nào.
“Giám đốc Ratcliffe đã nói rõ rằng Cuba không thể tiếp tục đóng vai trò là bàn đạp cho các thế lực thù địch thúc đẩy các chương trình nghị sự gây hấn ở bán cầu của chúng ta nữa”, quan chức CIA nói thêm.
Các quan chức Mỹ cho biết Cuba đã đóng góp khoảng 5.000 binh sĩ cho cuộc xâm lược Ukraine của Nga và đã nhận ra hiệu quả của chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa.
“Họ là một phần của cỗ máy nghiền thịt (của Tổng thống Nga Vladimir) Putin. Họ đang tìm hiểu về chiến thuật của Iran. Đó là điều chúng ta phải lên kế hoạch đối phó”, một quan chức cao cấp của Mỹ cho biết.
Vào tháng 10, Ukraine đã đóng cửa đại sứ quán của mình tại Havana và hạ cấp quan hệ ngoại giao do số lượng lớn công dân Cuba bị tuyển mộ để chiến đấu trong cuộc chiến toàn diện của Nga.
Bất chấp những lời bàn tán giữa các quan chức Cuba, Mỹ không lo ngại rằng Havana có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng.
“Không ai lo lắng về máy bay chiến đấu của Cuba. Thậm chí người ta còn không chắc họ có chiếc nào có thể bay được hay không,” một quan chức cao cấp của Mỹ nói với Axios. “Nhưng điều đáng chú ý là chúng ở rất gần – chỉ cách 90 dặm… Đó không phải là một thực tế mà chúng tôi cảm thấy thoải mái.”
Một quan chức cao cấp của Mỹ cho biết, Mỹ có thể sử dụng thông tin tình báo này như một cái cớ để tiến hành hành động quân sự chống lại Cuba trong bối cảnh các cố vấn quân sự Iran đang hiện diện tại thủ đô của nước này.
Theo Axios, Bộ Tư pháp Mỹ dự kiến sẽ công bố bản cáo trạng chống lại quan chức cao cấp Cuba Raul Castro liên quan đến vụ bắn rơi máy bay dân sự năm 1996.
Castro được coi là nhà lãnh đạo thực quyền của đất nước và từng là tổng thống Cuba, từ chức năm 2018 sau khi nắm quyền từ năm 2006. Ông cũng từng giữ chức bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba từ năm 2011 đến năm 2021 và vẫn có ảnh hưởng lớn trong giới chức Cuba.
[Politico: Cuba seeking Russian drones, military equipment amid discussions of attack on Guantanamo Bay, Axios reports]
6. Người dân Ba Lan bất ngờ trước động thái điều quân của Mỹ và khẳng định họ là “đồng minh đã được chứng minh”.
Hai quan chức cao cấp của Bộ Quốc phòng Ba Lan đang trên đường đến Washington để tìm hiểu thêm thông tin về lý do tại sao Mỹ đột ngột hủy bỏ kế hoạch triển khai 4.000 binh sĩ đến nước này.
Paweł Zalewski và Cezary Tomczyk - cả hai đều là thứ trưởng quốc phòng - sẽ cố gắng thu thập thông tin chi tiết về điều mà Zalewski gọi là “vụ việc”.
“Không ai ở Ba Lan biết rằng việc luân chuyển lữ đoàn Mỹ sẽ bị tạm dừng”, Zalewski nói với đài phát thanh TOK FM sáng thứ Hai.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã khiến Warsaw bất ngờ khi dừng kế hoạch triển khai binh lính thuộc Lữ đoàn Thiết giáp số 2, Sư đoàn Kỵ binh số 1 đã được lên kế hoạch từ lâu. Quyền thư ký báo chí Ngũ Giác Đài Ge Valdez cho biết động thái này “không phải là một quyết định bất ngờ, vào phút chót”.
Hiện có khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đóng tại Ba Lan, phần lớn thường xuyên luân chuyển qua nước này trong vài tháng; Warsaw coi họ là chìa khóa cho khả năng răn đe Nga. Quyết định của ông Hegseth đã bị các nhà lập pháp từ cả hai đảng ở Washington chỉ trích và khiến Ba Lan hoang mang.
Trước đó, Mỹ tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích hành động của cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran, nhưng Ba Lan không lên án cuộc chiến và là quốc gia chi tiêu quốc phòng cao nhất trong NATO tính theo tỷ lệ phần trăm GDP.
“Các bạn có một đồng minh trung thành nhất. Điều đó đáng được ghi nhớ, bởi vì nước Mỹ sẽ không tìm được một đồng minh nào tốt hơn ở bất cứ đâu”, Thủ tướng Donald Tusk phát biểu hôm thứ Hai trong một buổi lễ công bố khai trương trung tâm sửa chữa xe tăng M1 Abrams do Mỹ sản xuất tại Ba Lan.
Ông Tusk gọi quyết định điều quân của Mỹ là “mang tính chất hậu cần” và cho rằng nó sẽ không ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh hay khả năng răn đe của Ba Lan.
Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cũng nhấn mạnh sự ngạc nhiên của nước này: “Chúng tôi chưa từng được thông báo rằng sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Ba Lan sẽ bị giảm bớt.”
“Tôi hiểu rằng quá trình tái tổ chức đang diễn ra, nhưng điều đó không thể diễn ra với cái giá phải trả là một đồng minh vững chắc như Ba Lan”, Kosiniak-Kamysz nói thêm. “Chúng tôi là một đồng minh đã được chứng minh và đáng tin cậy, đó là lý do tại sao chúng tôi mong muốn sự hợp tác, tình hữu nghị và trao đổi thông tin tốt đẹp.”
Kosiniak-Kamysz và tướng Wiesław Kukuła, tư lệnh quân đội cao cấp nhất của Ba Lan, dự kiến sẽ gặp gỡ tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, và tướng Alexus Grynkewich, chỉ huy lực lượng Hoa Kỳ và NATO tại Âu Châu, trong tuần này.
Ba Lan là đồng minh chính trị và quân sự thân cận của Mỹ, và là một trong những nước mua vũ khí Mỹ lớn nhất ở Âu Châu để phục vụ cho quân đội đang phát triển nhanh chóng của mình.
Kosiniak-Kamysz nhấn mạnh rằng trước đó Tổng thống Trump đã cam kết Mỹ sẽ không rút bất kỳ lực lượng nào khỏi Ba Lan, nói rằng Ba Lan sẽ “không bị thiệt hại”.
Chính phủ của Tusk và Tổng thống Karol Nawrocki, người ủng hộ phong trào MAGA, thường có những bất đồng sâu sắc, nhưng cả hai bên đều vội vàng khẳng định rằng Washington có đồng minh ở Ba Lan.
“Vai trò của Ba Lan không phải là xem xét các chiến lược mới hay một kiểu ngoại giao khác, mà là nhắc nhở các bạn: các bạn chỉ có bạn bè ở đây, chỉ có bạn bè, trên sông Vistula mà thôi,” ông Tusk nói.
Cố vấn chính sách đối ngoại của ông Nawrocki, Marcin Przydacz, phát biểu trong cuộc họp báo ở Rôma: “Chính phủ chắc chắn có thể trông cậy vào sự ủng hộ của tổng thống, bởi vì đây là vấn đề ưu tiên — vấn đề an ninh của Ba Lan.”
Tuy nhiên, Przydacz cũng cho rằng những bình luận gần đây của Tusk trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times, trong đó nhà lãnh đạo Ba Lan suy đoán liệu Mỹ có “trung thành” với việc bảo vệ Âu Châu hay không, có thể không mang lại lợi ích gì.
“Chúng tôi khẩn thiết kêu gọi chính phủ kiềm chế luận điệu chống Mỹ này, bởi vì nó không giúp ích gì, không giúp bảo đảm an ninh quốc gia Ba Lan và đơn giản là vô trách nhiệm”, ông nói.
Ông Tusk đáp lại: “Không ai nên bị cám dỗ đặt an ninh của Ba Lan vào nguy hiểm vì một số lợi ích chính trị ngắn hạn.”
[Politico: Poles blindsided by US troop move say they are a ‘proven ally’]
7. Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt các hãng tin và đảng Dân chủ, tuyên bố ngay cả việc Iran đầu hàng cũng sẽ bị coi là thất bại của Mỹ.
Tổng thống Trump hôm thứ Hai đã phàn nàn trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth của mình rằng ngay cả khi các nhà lãnh đạo Iran ký “Văn kiện đầu hàng” và thừa nhận thất bại, một số hãng tin và đảng viên Dân chủ vẫn sẽ tìm cách miêu tả đó là “một chiến thắng xuất sắc và rực rỡ của Iran trước Hoa Kỳ.”
Tổng thống Trump không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào về quan điểm của chính quyền ông đối với các điều khoản mới nhất do chế độ Iran đưa ra, trong bối cảnh hai bên tiếp tục đàm phán về khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng, sau 80 ngày kể từ khi cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động.
“Nếu Iran đầu hàng, thừa nhận Hải quân của họ đã biến mất và nằm dưới đáy biển, và Không quân của họ không còn nữa, và nếu toàn bộ quân đội của họ rời khỏi Tehran, vũ khí bị vứt bỏ và hai tay giơ cao, mỗi người hô vang 'Tôi đầu hàng, tôi đầu hàng' trong khi vẫy mạnh lá cờ trắng tượng trưng, và nếu toàn bộ giới lãnh đạo còn lại của họ ký vào tất cả các 'Văn kiện đầu hàng' cần thiết, và thừa nhận thất bại trước sức mạnh to lớn của Hoa Kỳ vĩ đại, thì tờ New York Times đang thất bại, tờ China Street Journal - thường được gọi là Wall Street Journal!, CNN tham nhũng và giờ đã không còn liên quan, và tất cả các thành viên khác của giới truyền thông tin giả, sẽ giật tít rằng Iran đã giành được một chiến thắng xuất sắc và rực rỡ trước Hoa Kỳ, thậm chí còn không có sự cạnh tranh nào,” Tổng thống Trump nói trong bài đăng của mình, cáo buộc đảng Dân chủ và các hãng tin đã “hoàn toàn lạc lối. Họ đã hoàn toàn phát điên!!!”
Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa nối lại các cuộc tấn công vào Iran, gần đây nhất là vào Chúa Nhật khi ông cảnh báo chế độ này rằng “thời gian đang trôi nhanh” cho một thỏa thuận hòa bình. Trước đó, ông đã đặt ra một số thời hạn để Iran chấp nhận một thỏa thuận hòa bình, nhưng sau đó đã nhượng bộ, gia hạn lệnh ngừng bắn và nói rằng ông muốn để lại không gian cho ngoại giao.
[CBSNews: Trump lashes out at news outlets and Democrats, claims even Iranian surrender would be portrayed as a U.S. loss]
8. Lãnh đạo Đức lên án “các cuộc không kích mới của Iran” nhằm vào UAE, cho rằng các cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân đe dọa “toàn bộ khu vực”.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm thứ Hai đã đưa ra một tuyên bố ngắn gọn thay mặt chính phủ nước này lên án “các cuộc không kích mới của Iran nhằm vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và các đối tác khác”, đồng thời kêu gọi Tehran “tiến hành các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh với Mỹ, ngừng đe dọa các nước láng giềng và mở cửa eo biển Hormuz mà không có bất kỳ hạn chế nào”.
“Không được phép để bạo lực leo thang thêm nữa”, Thủ tướng Đức nói.
Các quan chức Abu Dhabi hôm Chúa Nhật cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã gây ra hỏa hoạn ở khu vực xung quanh nhà máy điện hạt nhân Barakah tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Rafael Grossi, tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA, đã phản hồi về vụ việc bằng một tuyên bố rằng “hoạt động quân sự đe dọa an toàn hạt nhân là không thể chấp nhận được”.
Grossi kêu gọi “kiềm chế tối đa hoạt động quân sự gần bất kỳ nhà máy điện hạt nhân nào để tránh nguy cơ xảy ra tai nạn hạt nhân.”
Hiện chưa có báo cáo nào về thương tích hoặc rò rỉ phóng xạ.
Cho đến nay, chưa ai nhận trách nhiệm về vụ tấn công và UAE cũng không đổ lỗi cho bất kỳ ai.
Bộ quốc phòng nước này nói rằng ba máy bay điều khiển từ xa đã xâm nhập UAE từ “hướng biên giới phía tây” vào Chúa Nhật. Hai chiếc đã bị chặn lại, nhưng chiếc máy bay điều khiển từ xa thứ ba đã va vào một máy phát điện “bên ngoài khu vực an ninh” của nhà máy điện.
Bộ quốc phòng UAE cho biết trong một tuyên bố rằng các cuộc điều tra đang được tiến hành “để xác định nguồn gốc của các vụ tấn công”.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực xung quanh thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn đang tiếp diễn. Căng thẳng với Iran đã leo thang trong những tuần gần đây sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn liên tiếp được tường trình có liên quan đến cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn.
[CBSNews: German leader condemns “renewed Iranian airstrikes” on UAE, says attacks on nuclear facilities threaten “entire region”]
9. Tổng thống Iran thừa nhận đất nước đã “chịu thiệt hại”, nhưng khẳng định vẫn “hoàn toàn có khả năng bảo vệ” các quyền con người.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thừa nhận rằng đất nước đã chịu nhiều thiệt hại trong cuộc chiến đang diễn ra với Mỹ và Israel, nhưng ông khẳng định Cộng hòa Hồi giáo vẫn “hoàn toàn có khả năng bảo vệ các quyền của dân tộc mình một cách mạnh mẽ”.
Trong một cuộc họp với các cơ quan hành pháp dưới danh nghĩa Hội đồng Thông tin Chính phủ, có sự tham dự của một số thành viên nội các, ông Pezeshkian nói rằng các nhà lãnh đạo Iran “nên tránh bất kỳ giọng điệu hay quan điểm nào gây chia rẽ, nhưng chúng ta cũng phải đối mặt với thực tế; không phải là chúng ta không chịu thiệt hại.”
“Bất kỳ ai ở vị trí lãnh đạo đều phải nói chuyện một cách trung thực và minh bạch với xã hội và người dân của mình,” ông nói trong bài phát biểu được phát sóng trên truyền hình nhà nước. “Thông tin sai lệch, thông điệp không đúng sự thật, hoặc miêu tả một thực tế trong đó 'họ đang sụp đổ trong khi chúng ta đang thịnh vượng' là không thể chấp nhận được. Sự thật là cả chúng ta và những người khác đều đang đối mặt với những thách thức.”
Ông Pezeshkian khẳng định rằng trong khi Iran sẽ tiếp tục tham gia vào các hoạt động ngoại giao, nước này “sẽ không khuất phục trước áp lực. … Chúng tôi sẽ không hy sinh phẩm giá và danh dự của đất nước mình vì sự thoải mái hay tiện lợi. Chúng tôi có những lý do chính đáng và sự biện minh rõ ràng, và chúng tôi hoàn toàn có khả năng bảo vệ các quyền của dân tộc mình bằng sức mạnh, được sự ủng hộ của người dân.”
[CBSNews: Iran's president admits nation has “suffered harm,” but says it remains “fully capable of defending” rights]
10. Bộ Tài chính gia hạn thêm một tháng miễn trừ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hôm thứ Hai cho biết chính quyền Trump sẽ gia hạn thêm một tháng việc miễn trừ cho phép bán dầu thô của Nga đã được chất lên tàu chở dầu.
Động thái này nhằm mục đích duy trì lượng dầu mỏ trên thị trường toàn cầu và kiềm chế giá dầu thô khi cuộc chiến ở Iran, hiện đã gần ba tháng, tiếp tục làm tắc nghẽn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các nhà phê bình đã chỉ trích việc miễn trừ này, cho rằng nó cho phép Nga thu lợi từ giá dầu tăng cao và làm giàu cho cỗ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa.
Giấy phép chung từ Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính cho phép bất kỳ quốc gia nào mua dầu của Nga đang trên đường vận chuyển trong vòng một tháng nữa. Giấy phép này gia hạn việc nới lỏng trừng phạt, được ban hành lần đầu vào tháng 3 và gia hạn vào tháng 4, thêm tháng thứ ba.
“Giấy phép chung này sẽ giúp ổn định thị trường dầu thô vật chất và bảo đảm dầu đến được các quốc gia dễ bị tổn thương nhất về năng lượng,” Bessent cho biết trong một bài đăng trên X. “Nó cũng sẽ giúp chuyển hướng nguồn cung hiện có đến các quốc gia cần nhất bằng cách giảm khả năng tích trữ dầu giá rẻ của Trung Quốc.”
Ông nói thêm rằng Bộ Tài chính sẽ hợp tác với các quốc gia dễ bị tổn thương để “cung cấp các giấy phép cụ thể khi cần thiết”.
Đây là lần thứ hai ông Bessent gia hạn việc miễn trừ sau khi cam kết sẽ để nó hết hiệu lực. Vào tháng Tư, ông đã loại trừ khả năng gia hạn việc miễn trừ quá 30 ngày ban đầu, nhưng vài ngày sau đã thay đổi quyết định và ban hành lần gia hạn đầu tiên.
Tháng trước, trong một phiên điều trần trước các nhà lập pháp, Bessent đã bảo vệ quyết định thay đổi lập trường của mình, nói rằng ông đã được “hơn 10 quốc gia dễ bị tổn thương và nghèo nhất về năng lượng” tiếp cận và yêu cầu ông gia hạn miễn trừ.
“Nếu chúng ta không nới lỏng lệnh trừng phạt, giá dầu có thể đã ở mức 150 đô la một thùng, vì nguồn cung dầu trên toàn thế giới đã rất dồi dào”, ông Bessent nói trong phiên điều trần. Ông nhấn mạnh rằng Nga đang kiếm được ít tiền hơn so với trường hợp giá dầu tiếp tục tăng, và người tiêu dùng Mỹ cũng đang trả giá thấp hơn khi mua xăng.
Sau đó, Bessent nói với AP rằng ông sẽ không gia hạn thêm lần thứ hai cho quyết định miễn trừ, vốn đã hết hạn vào thứ Bảy.
Brett Erickson, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Obsidian Risk Advisors, cho biết rằng với lý do chính đáng cho lần gia hạn đầu tiên, Bessent không còn nhiều lựa chọn ngoài việc gia hạn thêm một lần nữa đến tháng Sáu.
“Ông ấy đã viện dẫn ‘lý do nhân đạo’ để biện minh cho việc gia hạn – cuộc xung đột đã kéo dài gần một tháng, eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa, và cuộc khủng hoảng đối với nhiều quốc gia Á Châu ngày càng trở nên tồi tệ hơn”, Erickson nói. “Thực sự không còn lựa chọn nào khác.”
Cuối tháng trước, 14 Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ đã kêu gọi ông Bessent khôi phục lại các lệnh trừng phạt, gọi việc miễn trừ này là “sai lầm mà Tổng thống Trump phải đảo ngược ngay lập tức”. Ukraine cũng đã chỉ trích mạnh mẽ việc nới lỏng các lệnh trừng phạt.
Bộ Tài chính Mỹ đã cho phép một giấy miễn trừ riêng biệt cho phép bán dầu của Iran hết hạn vào tháng trước. Họ cũng đã ban hành các lệnh trừng phạt mới nhằm vào Tehran, bao gồm cả các nhà máy lọc dầu “kiểu ấm trà” ở Trung Quốc chuyên chế biến dầu thô của Iran, một phần trong nỗ lực mà ông Bessent gọi là “Chiến dịch Cuồng nộ Kinh tế”.
Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Hai đã thông báo đạt được thỏa thuận dàn xếp trị giá 275 triệu đô la với tập đoàn Adani Enterprises của Ấn Độ vì cáo buộc nhập khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng của Iran dưới vỏ bọc nguồn cung từ Oman và Iraq.
Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm thứ Sáu khi ông trở về từ chuyến đi Bắc Kinh rằng ông đang cân nhắc việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu nhỏ của Trung Quốc.
[Politico: Treasury extends Russian oil sanctions waiver for another month]
11. Giá cổ phiếu và giá dầu biến động mạnh trong bối cảnh bất ổn ở Iran.
Giá dầu và thị trường chứng khoán toàn cầu biến động mạnh vào thứ Hai do sự không chắc chắn về những gì sẽ xảy ra trong cuộc chiến với Iran.
Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố đã hủy bỏ cuộc tấn công của Mỹ vào Iran, vốn đã được “lên kế hoạch” diễn ra vào Thứ Ba, 19 Tháng Năm, sau khi các đối tác vùng Vịnh của Hoa Kỳ yêu cầu điều này để cho phép các cuộc đàm phán tiếp tục.
Chỉ số S&P 500 biến động mạnh giữa tăng và giảm trước khi kết thúc phiên với mức giảm 0,1%, đây là lần giảm thứ hai kể từ khi đạt mức cao kỷ lục vào tuần trước. Chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 159 điểm, tương đương 0,3%, và chỉ số Nasdaq Composite giảm 0,5% sau khi cả hai chỉ số đều có những biến động tương tự.
Giá cổ phiếu diễn biến ngược chiều với giá dầu, vốn đang biến động mạnh do sự không chắc chắn về việc cuộc chiến tranh Iran sẽ kéo dài bao lâu, khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa và ngăn cản các tàu chở dầu vận chuyển dầu thô. Giá một thùng dầu thô Brent, tiêu chuẩn quốc tế, đã giảm từ mức cao nhất 112 đô la trong đêm xuống dưới 107 đô la vào sáng nay trước khi tăng trở lại.
[CBSNews: Stocks, oil prices yo-yo amid Iran uncertainty]
12. Iran tuyên bố đang theo đuổi hòa bình “một cách nghiêm chỉnh”, nhưng nếu bị tấn công lần nữa, “sẽ đáp trả bằng toàn bộ sức mạnh”.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, hôm thứ Hai cho biết Tehran tiếp tục “theo đuổi ngoại giao một cách nghiêm chỉnh”, nhưng Cộng hòa Hồi giáo “sẽ không bị khuất phục bởi những hành vi mâu thuẫn và những lời đe dọa từ phía đối phương”.
Ông nói: “Chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ cho mọi tình huống”, đồng thời cảnh báo rằng, “trong trường hợp có bất kỳ hành động liều lĩnh nào, chúng tôi sẽ đáp trả bằng toàn bộ sức mạnh, và tôi bảo đảm với các bạn rằng quân đội của chúng tôi chắc chắn sẽ có những ‘bất ngờ’ mới dành cho kẻ thù.”
Tuyên bố của Bộ Ngoại Giao Iran được đưa ra sau lời cảnh báo của Tổng thống Trump rằng Hoa Kỳ có ý định tái tục các cuộc tấn công dữ dội vào hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ. Tuy nhiên, vào giờ chót, Tổng thống Trump cho biết ông đã quyết định hoãn các cuộc tấn công theo đề nghị của các nhà lãnh đạo vùng Vịnh.
[CBSNews: Iran says it's pursuing peace “with seriousness,” but if attacked again, “will respond with full strength”]
13. Israel cảnh báo thêm nhiều người dân Li Băng phải di tản trước các cuộc tấn công, đồng thời cáo buộc Hezbollah vi phạm lệnh ngừng bắn nhiều hơn.
Hôm thứ Hai, Lực lượng Phòng vệ Israel đã đưa ra một cảnh báo khác đối với người dân ở miền nam Li Băng, yêu cầu họ di tản khỏi các làng mạc, cáo buộc nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn vi phạm thỏa thuận ngừng bắn mong manh do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Li Băng, đồng thời cảnh báo về các cuộc tấn công sắp xảy ra.
Phát ngôn nhân tiếng Ả Rập của IDF, Đại Tá Avichay Adraee, trong lệnh di tản mới nhất gửi đến thường dân Li Băng, cho biết người dân ở các làng Harouf, Burj al-Shamali và Debaal “phải lập tức di tản khỏi nhà và di chuyển ra khỏi làng và thị trấn với khoảng cách không dưới 1.000 mét đến các khu vực trống trải.”
“Bất cứ ai ở gần các thành viên, cơ sở hoặc phương tiện chiến đấu của Hezbollah đều đang tự đặt mình vào nguy hiểm”, Adraee nói, người đã đưa ra những cảnh báo tương tự gần như hàng ngày, kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Israel đã phát động các cuộc tấn công mới ở miền nam Li Băng hôm Chúa Nhật sau khi đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn giữa hai nước thêm 45 ngày, sau hai ngày đàm phán tại Washington. Hezbollah, tổ chức từ lâu bị Mỹ và Israel coi là khủng bố, không tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình và đã bác bỏ lệnh ngừng bắn.
Trong cuộc gặp với các lãnh đạo ngành nông nghiệp nước này hôm thứ Hai, Tổng thống Li Băng Joseph Aoun cho biết khuôn khổ của chính phủ ông về một thỏa thuận hòa bình rộng hơn với Israel “dựa trên việc Israel rút quân, một lệnh ngừng bắn, việc triển khai quân đội dọc biên giới, việc hồi hương những người di tản và viện trợ kinh tế hoặc tài chính cho Li Băng”, theo một tuyên bố từ văn phòng của ông.
Lực lượng Israel đã xâm lược một phần đáng kể khu vực phía nam Li Băng, dọc theo biên giới chung giữa hai nước, và tuyên bố người dân sẽ không được phép trở về nhà cho đến khi mối đe dọa từ Hezbollah được loại bỏ.
[CBSNews: Israel warns more Lebanese residents to evacuate ahead of attacks, accusing Hezbollah of more ceasefire breaches]
14. Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố Mỹ đã đề nghị tạm đình chỉ các lệnh trừng phạt dầu mỏ trong quá trình đàm phán về một thỏa thuận hòa bình toàn diện.
Truyền thông nhà nước Iran hôm thứ Hai đưa tin các quan chức Mỹ đã đồng ý tạm đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu thô của nước này trong khi các cuộc đàm phán về chấm dứt chiến tranh vẫn tiếp diễn, dường như làm giảm bớt lo ngại về khả năng tái diễn xung đột trong giới đầu tư.
Bản tin chưa được xác nhận của hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời một nguồn tin giấu tên, nhưng các nhà phân tích cho biết các nhà giao dịch đã nắm bắt thông tin này sau khi Tổng thống Trump cảnh báo Tehran hôm Chúa Nhật rằng thời gian để đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đang cạn dần.
Fawad Razaqzada, một nhà phân tích tại Forex.com, gọi ý tưởng này là “một bước đi tốt đẹp đầu tiên, nếu được xác nhận.”
Chính quyền Trump chưa xác nhận lời đề nghị này.
Trước khi báo cáo của Tasnim được công bố, thị trường chứng khoán Á Châu và Âu Châu đã giảm điểm vào đầu phiên, nhưng giá dầu đã giảm nhẹ vào cuối ngày, và Phố Wall cũng mở cửa cao hơn sau khi thông tin được đưa ra.
Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời một nguồn tin thân cận với nhóm đàm phán của Iran cho biết, không giống như các bản dự thảo trước đó, đề xuất mới nhất từ phía Mỹ bao gồm việc miễn trừ các lệnh trừng phạt hiện đang cấm mua bất kỳ sản phẩm năng lượng nào của Iran, ít nhất là trong suốt quá trình đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình cuối cùng.
Sau đó, hãng thông tấn Tasnim dẫn lời một nguồn tin thân cận với nhóm đàm phán — không rõ liệu đó có phải là cùng một nguồn tin hay không — cho biết rằng, bất chấp một số “điều chỉnh” trong bản dự thảo của Mỹ, “những khác biệt cơ bản vẫn còn tồn tại, xuất phát từ những yêu cầu quá đáng và thiếu thực tế của phía Mỹ”.
Nguồn tin này gọi những yêu cầu của Mỹ đối với Iran về việc giao nộp uranium đã được làm giàu và hạn chế nghiêm ngặt chương trình hạt nhân của nước này là “những cái cớ hoàn toàn mang tính chính trị và trái với quyền của người dân Iran”.
Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời nguồn tin cho biết: “Người Mỹ phải hiểu rằng Iran sẽ không bao giờ chấp nhận chấm dứt chiến tranh để đổi lấy những cam kết hạt nhân”, đồng thời nhắc lại lập trường lâu nay của Iran rằng chế độ này không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân.
[CBSNews: Iran state media claim U.S. has offered to suspend oil sanctions during negotiations on full peace deal]