HẢI PHÒNG - Cùng hoà chung trong ánh nắng vàng dịu mát của mùa thu, một thời khắc lịch sử trọng đại đến với giáo họ Cổ Chính như một Hồng Ân mà Thiên Chúa đã trao ban qua lời cầu bầu của Mẹ Maria, thánh Giêrônimô quan thầy, và cộng đoàn giáo dân xa gần.
Từ Hải Phòng, chúng ta dọc theo tuyến quốc lộ 10 về Vĩnh Bảo, rẽ theo đường 17 xuống Nam Am và qua Nam Am chừng 400m ta rẽ về phía đường cầu phao sông Hoá sang Hồng Quỳnh, Thái Thuỵ, Thái Bình, cách cầu phao khoảng 1000m chúng ta bắt gặp một ngôi nhà thờ cổ nho nhỏ xinh xinh nằm ở phía đông đường, ngôi Thánh Đường họ Cổ Chính.
Ngôi Thánh Đường đã có trên 100 năm tuổi. Ban đầu giáo dân trong họ xây dựng bằng tranh tre nứa lá và mãi đến năm 1913 ngôi Thánh Đường được xây cất khang trang bền chắc.
Ngôi Thánh Đường được xây dựng bởi cộng đoàn giáo dân họ Cổ Chính, nhưng chủ yếu là gia đình ông bà Lý Táng đầu tư kinh tế và vận động dân họ xây dựng lên.
Nhớ lại ngày ấy, họ Cổ Chính giáo dân rất đông, không vắng vẻ như ngày nay. Hàng năm cứ đến ngày lễ quan thầy, tổ chức mừng lễ rất sầm uất, cộng đoàn giáo dân trong họ cùng đông đảo quý phủ đến thông công năm nào cũng chật ních nhà thờ, làng trên xóm dưới có cả quý vị thuộc các tôn giáo bạn cũng đến chúc tụng chia vui.
Đã rất nhiêu lần sống sô, gió dập nhưng ngôi Thánh Đường vẫn đứng vững và tồn tại cho đến ngày nay, Đặc biệt nhờ gia đình cụ Đào Thị Ne với 3 người con trai và 1 người con gái lấy chồng về Nam Am Công đức thuộc về các cụ, mặc dù trong họ Cổ Chính không có người, nhưng tối sớm ánh sáng và mùi hương trầm vẫn lan toả từ toà Chúa làm ấm áp thêm tình người tình Chúa, cụ luôn chăm chỉ quét dọn thắp nến dâng hương và dần dần con cháu cũng làm theo. Trong thời gian khó khăn và thiếu vắng linh mục nhưng con cháu cụ ai cũng được chịu bí tích Thánh Tẩy, ai cũng rất thuộc kinh, chăm ngoan, đạo đức, hành thiện mặc dù gần bùn 'mà chẳng hôi tanh mùi bùn’. Với công đức của cụ trong nhiều năm giữ gìn và bảo vệ nhà Chúa, cụ được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban phép lành Toà Thánh. Ngày cụ về với cội nguồn tiên tổ, mặc dù các linh mục đoàn đang trong tuần tĩnh tâm nhưng Đức cố Giám Mục Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương đã cử Cha Inhaxiô Đoàn Thanh Vững về dâng thánh lễ an táng cầu nguyện cho cụ. Từ đó cho đến nay, noi gương cụ, con cháu vẫn tiếp tục duy trì và phát triển. Đời con của cụ là ông Hieronimô Đào Nguyên Chuân đảo ngói, thay hoành và xây cất tường, sửa chữa sân, nhà phòng, cải tạo lại khuôn viên nhà thờ. Và cho đến ngày nay cháu ngoại của cụ là bác Hieronimô Đào Nguyên Thành chính thức đại tu ngôi Thánh Đường họ Cổ Chính trong sự yêu thương đùm bọc của quý cộng đồng dân Chúa gần xa, và đặc biệt được sự quan tâm ưu ái của Đức Giám Mục giáo phận Hải Phòng và cha xứ Antôn Nguyễn Văn Thục - chính xứ Nam Am. Trước đó, Đức Cha Giuse Vũ Văn Thiên đã gửi tặng giáo họ Cổ Chính tượng Đức Mẹ Ban Ơn bằng đá trắng. Tượng Đức Mẹ ngự trên đài cao lộng lẫy hai tay giơ ra như mời gọi mọi con cái đang tản mát khắp nơi, hãy quy hướng về với cội nguồn yêu thương.
Cộng đoàn giáo dân trong họ vui mừng chào đón ngày khánh thành trùng tu ngôi Thánh Đường của mình, các ban đoàn thể của hai giáo xứ Nam Am, Xuân Điện cùng hoà chung trong niềm hân hoan hiệp nhất, sẵn sàng tạo mọi điều kiện giúp đỡ họ Cổ Chính. Cha xứ đã họp HĐGX và thành lập ban tổ chức khánh thành trùng tu ngôi Thánh Đường lên cấp giáo xứ. Trong những ngày trước lễ khánh thành không khí thật nhộn nhịp, hiệp nhất. Các ban đoàn được phân công tích cực chuẩn bị và lo toan tốt nhất phần công việc của mình. Không gian họ Cổ Chính như một ngày hội, có rất nhiều bà con thuộc các tôn giáo bạn cũng đến chung chia. Cả bầu trời giáo họ Cổ Chính sáng rực pháo hoa, đèn trời.
Dọc tuyến đường từ trạm đón tiếp Đức Cha và các Cha về đến nhà thờ, có rất nhiều băng rôn, biểu ngữ, cờ phướn với những nội dung ca ngợi, chúc tụng và tôn vinh Thiên Chúa, Mẹ Maria, biểu dương những thành quả lớn lao mà cộng đoàn Cổ Chính đã đạt được. Rất đông đảo hội đoàn theo kiệu và cung nghinh thánh Giêrônimô quan thầy của giáo họ. Sự hiện diện của Đức Cha Giuse Vũ Văn Thiên - Giám mục giáo phận Hải Phòng, Cha xứ Nam Am Antôn Nguyễn Văn Thục và Cha xứ Đông Côn Inhaxiô Vũ Văn Giang càng làm cho đoàn rước thêm trang trọng, cung kính.Tiếp đến là gia đình Thánh Mẫu nhà thờ Chính Toà Hải Phòng như những đoá hoa Mân Côi rực rỡ trong rừng hoa muôn sắc của tháng 10 ngát hương, cùng đồng hành với đoàn rước là hội Mẫu Tâm nhà xứ Nam Am, hội bảy sự, hội khấn, hội dòng ba Đa Minh, đội Kim Nhạc, Nam Nhạc và hội đồng 2 giáo xứ Nam Am, Xuân Điện cùng đông đảo giáo dân, cũng như quý khách thuộc tôn giáo bạn chỉnh tề trong đoàn rước. Hàng loạt cây pháo hoa cùng được bắn lên bầu trời khi kiệu quan thầy và Đức Cha, quý Cha tiến về cổng nhà thờ như thể hiện một niềm cung kính, một lời chúc mừng, như một lời cảm tạ, tri ân cùng với những bông hoa lòng của đông đảo cộng đoàn. Còn có rất nhiều những lẵng hoa đẹp, dâng lên Thiên Chúa và mừng ngày lịch sử trọng đại này; đó là những lẵng hoa của Đảng uỷ, UBND, UBMTTQ xã Cổ Am, làng văn hoá thôn Minh Khai và các tổ chức đại diện cho giáo xứ và tôn giáo bạn.
Thánh lễ Tạ ơn được Đức Cha chủ tế cử hành trong tâm tình cảm mến, tri ân, xin Chúa xuống ơn nhiều cho cộng đoàn dân Chúa nơi giáo họ đơn côi nhỏ bé này. Và cùng xin cho mọi người hãy sốt sắng cộng tác thắp sáng lên ngọn lửa hồng nhân khánh nhật truyền giáo, mỗi cá nhân, hội đoàn cùng hướng lòng về giáo họ Cổ Chính, đây chính là là bổn phận và trách nhiệm của mỗi chúng ta đã được Thiên Chúa trao ban trong sứ vụ truyền giáo của Giáo hội Á Châu trong ngàn năm thứ 3 này. Nhân ngày này chúng ta cùng đem ánh sáng Tin Mừng, mang hạt giống Đức Tin gieo rãi trên mảnh đất này, hãy là những ngọn hải đăng chỉ lối dẫn đường, cùng Mẹ ra khơi đem về dâng Chúa những mẻ cá, những hoa trái đầu mùa tươi tốt nơi họ Đạo vắng người.
Dưới tượng đài Đức Mẹ, Đức Cha cử hành nghi thức làm phép tượng, cùng quý Cha dâng lời cầu nguyện xin cho cộng đoàn biết siêng năng lần hạt, biết lắng nghe Lời Chúa và đem Lời Chúa đến với tha nhân, biết tăng cường đoàn kết trong cộng đoàn, trong tình yêu thương rộng mở với xóm làng.
Chúa Nhât,19.10.2008, ngày khánh thành trùng tu tôn tạo ngôi Thánh Đường giáo họ Cổ Chính, ngày Giáo hội chọn là Chúa Nhật Truyền Giáo, mãi mãi là mốc son chói lọi của giáo họ Cổ thân yêu. Và ngọn nến truyền giáo sáng nhất chính là những lời chia sẻ của Đức Cha đầy ấm áp và yêu thương đã bùng lên cho Cổ Chính chúng con một niềm tin yêu gắn bó. Chúng con Tạ ơn Thiên Chúa, cảm ơn Mẹ Maria, thánh Giêrônimô. Tri ân Đức Cha, quý Cha đã tạo điều kiện thuận lợi cho mỗi người trong giáo họ chúng con có một sức mạnh, một điểm tựa để chúng con sốt sáng kín múc được nhiều ơn Chúa. Cùng với cộng đoàn giáo dân trong giáo họ Cổ Chính chúng con sẵn sàng thắp sáng ngọn nến truyền giáo và giới thiệu Chúa cho mọi người.
Từ Hải Phòng, chúng ta dọc theo tuyến quốc lộ 10 về Vĩnh Bảo, rẽ theo đường 17 xuống Nam Am và qua Nam Am chừng 400m ta rẽ về phía đường cầu phao sông Hoá sang Hồng Quỳnh, Thái Thuỵ, Thái Bình, cách cầu phao khoảng 1000m chúng ta bắt gặp một ngôi nhà thờ cổ nho nhỏ xinh xinh nằm ở phía đông đường, ngôi Thánh Đường họ Cổ Chính. Ngôi Thánh Đường đã có trên 100 năm tuổi. Ban đầu giáo dân trong họ xây dựng bằng tranh tre nứa lá và mãi đến năm 1913 ngôi Thánh Đường được xây cất khang trang bền chắc.
Ngôi Thánh Đường được xây dựng bởi cộng đoàn giáo dân họ Cổ Chính, nhưng chủ yếu là gia đình ông bà Lý Táng đầu tư kinh tế và vận động dân họ xây dựng lên.
Nhớ lại ngày ấy, họ Cổ Chính giáo dân rất đông, không vắng vẻ như ngày nay. Hàng năm cứ đến ngày lễ quan thầy, tổ chức mừng lễ rất sầm uất, cộng đoàn giáo dân trong họ cùng đông đảo quý phủ đến thông công năm nào cũng chật ních nhà thờ, làng trên xóm dưới có cả quý vị thuộc các tôn giáo bạn cũng đến chúc tụng chia vui.
Đã rất nhiêu lần sống sô, gió dập nhưng ngôi Thánh Đường vẫn đứng vững và tồn tại cho đến ngày nay, Đặc biệt nhờ gia đình cụ Đào Thị Ne với 3 người con trai và 1 người con gái lấy chồng về Nam Am Công đức thuộc về các cụ, mặc dù trong họ Cổ Chính không có người, nhưng tối sớm ánh sáng và mùi hương trầm vẫn lan toả từ toà Chúa làm ấm áp thêm tình người tình Chúa, cụ luôn chăm chỉ quét dọn thắp nến dâng hương và dần dần con cháu cũng làm theo. Trong thời gian khó khăn và thiếu vắng linh mục nhưng con cháu cụ ai cũng được chịu bí tích Thánh Tẩy, ai cũng rất thuộc kinh, chăm ngoan, đạo đức, hành thiện mặc dù gần bùn 'mà chẳng hôi tanh mùi bùn’. Với công đức của cụ trong nhiều năm giữ gìn và bảo vệ nhà Chúa, cụ được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban phép lành Toà Thánh. Ngày cụ về với cội nguồn tiên tổ, mặc dù các linh mục đoàn đang trong tuần tĩnh tâm nhưng Đức cố Giám Mục Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương đã cử Cha Inhaxiô Đoàn Thanh Vững về dâng thánh lễ an táng cầu nguyện cho cụ. Từ đó cho đến nay, noi gương cụ, con cháu vẫn tiếp tục duy trì và phát triển. Đời con của cụ là ông Hieronimô Đào Nguyên Chuân đảo ngói, thay hoành và xây cất tường, sửa chữa sân, nhà phòng, cải tạo lại khuôn viên nhà thờ. Và cho đến ngày nay cháu ngoại của cụ là bác Hieronimô Đào Nguyên Thành chính thức đại tu ngôi Thánh Đường họ Cổ Chính trong sự yêu thương đùm bọc của quý cộng đồng dân Chúa gần xa, và đặc biệt được sự quan tâm ưu ái của Đức Giám Mục giáo phận Hải Phòng và cha xứ Antôn Nguyễn Văn Thục - chính xứ Nam Am. Trước đó, Đức Cha Giuse Vũ Văn Thiên đã gửi tặng giáo họ Cổ Chính tượng Đức Mẹ Ban Ơn bằng đá trắng. Tượng Đức Mẹ ngự trên đài cao lộng lẫy hai tay giơ ra như mời gọi mọi con cái đang tản mát khắp nơi, hãy quy hướng về với cội nguồn yêu thương.
Cộng đoàn giáo dân trong họ vui mừng chào đón ngày khánh thành trùng tu ngôi Thánh Đường của mình, các ban đoàn thể của hai giáo xứ Nam Am, Xuân Điện cùng hoà chung trong niềm hân hoan hiệp nhất, sẵn sàng tạo mọi điều kiện giúp đỡ họ Cổ Chính. Cha xứ đã họp HĐGX và thành lập ban tổ chức khánh thành trùng tu ngôi Thánh Đường lên cấp giáo xứ. Trong những ngày trước lễ khánh thành không khí thật nhộn nhịp, hiệp nhất. Các ban đoàn được phân công tích cực chuẩn bị và lo toan tốt nhất phần công việc của mình. Không gian họ Cổ Chính như một ngày hội, có rất nhiều bà con thuộc các tôn giáo bạn cũng đến chung chia. Cả bầu trời giáo họ Cổ Chính sáng rực pháo hoa, đèn trời.
Dọc tuyến đường từ trạm đón tiếp Đức Cha và các Cha về đến nhà thờ, có rất nhiều băng rôn, biểu ngữ, cờ phướn với những nội dung ca ngợi, chúc tụng và tôn vinh Thiên Chúa, Mẹ Maria, biểu dương những thành quả lớn lao mà cộng đoàn Cổ Chính đã đạt được. Rất đông đảo hội đoàn theo kiệu và cung nghinh thánh Giêrônimô quan thầy của giáo họ. Sự hiện diện của Đức Cha Giuse Vũ Văn Thiên - Giám mục giáo phận Hải Phòng, Cha xứ Nam Am Antôn Nguyễn Văn Thục và Cha xứ Đông Côn Inhaxiô Vũ Văn Giang càng làm cho đoàn rước thêm trang trọng, cung kính.Tiếp đến là gia đình Thánh Mẫu nhà thờ Chính Toà Hải Phòng như những đoá hoa Mân Côi rực rỡ trong rừng hoa muôn sắc của tháng 10 ngát hương, cùng đồng hành với đoàn rước là hội Mẫu Tâm nhà xứ Nam Am, hội bảy sự, hội khấn, hội dòng ba Đa Minh, đội Kim Nhạc, Nam Nhạc và hội đồng 2 giáo xứ Nam Am, Xuân Điện cùng đông đảo giáo dân, cũng như quý khách thuộc tôn giáo bạn chỉnh tề trong đoàn rước. Hàng loạt cây pháo hoa cùng được bắn lên bầu trời khi kiệu quan thầy và Đức Cha, quý Cha tiến về cổng nhà thờ như thể hiện một niềm cung kính, một lời chúc mừng, như một lời cảm tạ, tri ân cùng với những bông hoa lòng của đông đảo cộng đoàn. Còn có rất nhiều những lẵng hoa đẹp, dâng lên Thiên Chúa và mừng ngày lịch sử trọng đại này; đó là những lẵng hoa của Đảng uỷ, UBND, UBMTTQ xã Cổ Am, làng văn hoá thôn Minh Khai và các tổ chức đại diện cho giáo xứ và tôn giáo bạn.
Thánh lễ Tạ ơn được Đức Cha chủ tế cử hành trong tâm tình cảm mến, tri ân, xin Chúa xuống ơn nhiều cho cộng đoàn dân Chúa nơi giáo họ đơn côi nhỏ bé này. Và cùng xin cho mọi người hãy sốt sắng cộng tác thắp sáng lên ngọn lửa hồng nhân khánh nhật truyền giáo, mỗi cá nhân, hội đoàn cùng hướng lòng về giáo họ Cổ Chính, đây chính là là bổn phận và trách nhiệm của mỗi chúng ta đã được Thiên Chúa trao ban trong sứ vụ truyền giáo của Giáo hội Á Châu trong ngàn năm thứ 3 này. Nhân ngày này chúng ta cùng đem ánh sáng Tin Mừng, mang hạt giống Đức Tin gieo rãi trên mảnh đất này, hãy là những ngọn hải đăng chỉ lối dẫn đường, cùng Mẹ ra khơi đem về dâng Chúa những mẻ cá, những hoa trái đầu mùa tươi tốt nơi họ Đạo vắng người.
Dưới tượng đài Đức Mẹ, Đức Cha cử hành nghi thức làm phép tượng, cùng quý Cha dâng lời cầu nguyện xin cho cộng đoàn biết siêng năng lần hạt, biết lắng nghe Lời Chúa và đem Lời Chúa đến với tha nhân, biết tăng cường đoàn kết trong cộng đoàn, trong tình yêu thương rộng mở với xóm làng.
Chúa Nhât,19.10.2008, ngày khánh thành trùng tu tôn tạo ngôi Thánh Đường giáo họ Cổ Chính, ngày Giáo hội chọn là Chúa Nhật Truyền Giáo, mãi mãi là mốc son chói lọi của giáo họ Cổ thân yêu. Và ngọn nến truyền giáo sáng nhất chính là những lời chia sẻ của Đức Cha đầy ấm áp và yêu thương đã bùng lên cho Cổ Chính chúng con một niềm tin yêu gắn bó. Chúng con Tạ ơn Thiên Chúa, cảm ơn Mẹ Maria, thánh Giêrônimô. Tri ân Đức Cha, quý Cha đã tạo điều kiện thuận lợi cho mỗi người trong giáo họ chúng con có một sức mạnh, một điểm tựa để chúng con sốt sáng kín múc được nhiều ơn Chúa. Cùng với cộng đoàn giáo dân trong giáo họ Cổ Chính chúng con sẵn sàng thắp sáng ngọn nến truyền giáo và giới thiệu Chúa cho mọi người.