Elise Ann Allen của tạp chí Crux, trong bản tin ngày 21 tháng 5 năm 2026, nhận định rằng: Khi căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Cuba leo thang, Tòa Thánh Vatican đang theo dõi sát sao tình hình, với một quan chức cấp cao lên án việc sử dụng viện trợ nhân đạo như một vũ khí chính trị.
Phát biểu trong Thánh lễ cầu nguyện cho Cuba ngày 15 tháng 5, Đức Hồng Y người Canada Michael Czerny, Bộ trưởng Bộ Phát triển Con người Toàn diện, cho biết: “Bất cứ luận lý học nào về đối đầu thường trực đều có nguy cơ làm trầm trọng thêm gánh nặng vốn đã đè nặng lên người dân thường.”
Điều này đặc biệt đúng đối với những người yếu thế nhất, chẳng hạn như người nghèo, người già, người bệnh và trẻ em, ngài nói, và chỉ ra sự nhấn mạnh nhiều lần của Đức Giáo Hoàng Leo rằng không thể thiết lập một trật tự ổn định bằng “vũ lực” hoặc “áp lực làm nhục các dân tộc.”
“Sự phát triển của con người, thay vào đó, phát triển thông qua đối thoại, luật pháp quốc tế, hợp tác giữa các quốc gia và bảo vệ phẩm giá của mỗi con người,” ngài nói.
Với tinh thần đó, ĐHY Czerny nói rằng viện trợ nhân đạo “cần phải đến với số lượng đủ và không gặp trở ngại, không bao giờ bị lợi dụng cho các mục đích chính trị hoặc địa chính trị.”
Ngài nhắc lại chuyến thăm Cuba của Đức Giáo Hoàng Phanxicô năm 2015 và Thánh lễ của ngài tại Quảng trường Cách mạng, mời gọi các nhà lãnh đạo đặt con người làm trung tâm của đời sống xã hội và chính trị, đặc biệt là những người yếu thế và dễ bị tổn thương nhất.
Trong dịp đó, ngài nói, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh rằng phục vụ “không bao giờ mang tính ý thức hệ, bởi vì nó xuất phát từ sự quan tâm thực sự đến khuôn mặt của người khác: ‘Nó không phục vụ các ý tưởng, mà là con người.’ Những lời này vẫn giữ nguyên ý nghĩa lớn lao cho đến ngày nay.”
ĐHY Czerny phát biểu trong Thánh lễ mà ngài cử hành cho Cuba tại Nhà thờ Thánh Ignatius Loyola ở Rome, do Đại sứ quán Cuba tại Tòa thánh tổ chức, vài ngày trước khi chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố truy tố cựu tổng thống Cuba Raúl Castro tội giết người. Trong diễn biến leo thang căng thẳng lớn nhất giữa Mỹ và Cuba, hôm thứ Tư, Mỹ tuyên bố buộc tội Castro vì vai trò bị cáo buộc của ông trong vụ bắn rơi hai máy bay dân sự thuộc tổ chức tình nguyện Anh em Cứu hộ năm 1996.
Vụ việc, khiến ba người Mỹ thiệt mạng, đã dẫn đến việc ban hành và thông qua Đạo luật Helms-Burton, đạo luật này đã củng cố lệnh cấm vận lâu dài của Mỹ đối với Cuba và vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay.
Việc Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela hồi tháng Giêng, trong đó Tổng thống Nicolas Maduro bị bắt giữ và đưa đến Mỹ để đối diện với cáo buộc buôn bán ma túy, đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho Cuba và cơ sở hạ tầng năng lượng vốn đã mong manh của nước này.
Venezuela đã cung cấp dầu cho Cuba; tuy nhiên, sau khi can thiệp vào Venezuela, chính quyền Trump đã cắt đứt các chuyến hàng dầu đến Cuba và áp đặt lệnh phong tỏa đối với hầu hết các chuyến hàng dầu nước ngoài khác đến quốc đảo này.
Trong những bình luận gần đây với tổ chức từ thiện Công Giáo Viện trợ cho Giáo hội đang gặp khó khăn, Đức Giám Mục Arturo González Amador, chủ tịch Hội đồng Giám mục Cuba, cho biết tình hình ở Cuba đang ngày càng trở nên tuyệt vọng. “Cuba đang phải chịu đựng,” ngài nói, gọi tình hình hiện tại là “thời điểm buồn bã và khó khăn nhất mà tôi biết trong lịch sử dân tộc tôi. Mọi thứ đều là cuộc đấu tranh để sinh tồn. Hiện tại không an toàn và tương lai hoàn toàn không thể biết trước.”
Tỷ lệ nghèo đói đang tăng vọt, thiếu thốn các vật tư y tế cơ bản, và ngày càng nhiều người phải chịu đói, ngài nói thêm rằng một số người thậm chí đã ngất xỉu trong các buổi lễ và các nghi thức phụng vụ khác vì không đủ ăn.
“Tại một số bệnh viện quan trọng, họ đã ngừng phẫu thuật vì không có nước, chứ đừng nói đến thiết bị phẫu thuật,” ngài nói, cho biết một số gia đình phải ra nước ngoài để làm các thủ tục y tế do thiếu nguồn cung cấp.
ĐC González Amador cho biết có một bầu không khí lo lắng thường trực ngày càng gia tăng và rằng, “Trong các cuộc trò chuyện với mọi người, bạn nhận thấy sự buồn bã, tuyệt vọng và bất an.”
Hiện tại, ngài nói, có nỗi sợ hãi lớn về một cuộc xung đột quân sự tiềm tàng với Hoa Kỳ. “Cuộc sống thường nhật của người dân bị bao phủ bởi nỗi sợ hãi lớn. Họ liên tục bàn tán về điều đó, và đây là nguồn gốc của nỗi đau khổ đặc biệt đối với trẻ em và người già. Trên đường phố, chúng ta nghe thấy người ta nói rằng họ không thể chịu đựng nỗi đau này thêm nữa, và không có ai giúp đỡ họ,” ngài nói.
Trong hoàn cảnh này, Giáo hội hiện diện, làm những gì có thể để giúp giảm bớt nỗi đau khổ của người dân và “để giữ vững tinh thần và mang lại hy vọng nơi không có hy vọng, để lắng nghe và đồng hành.”
Trong bài giảng của mình, ĐHY Czerny khẳng định sự gần gũi của Chúa với con người trong thời điểm đau khổ, nói rằng hành trình hướng tới hòa bình đòi hỏi “sự kiên nhẫn, sự sáng suốt và lòng can đảm về mặt tinh thần.”
Ngài viện dẫn giáo lý xã hội của Giáo hội, mà theo ngài dạy rằng hòa bình đích thực bắt nguồn từ các trụ cột đạo đức và tinh thần.
Các giá trị của sự thật, công lý, tự do và tình yêu là “không thể thiếu”. Ngài nói rằng cần có những điều kiện “cho một cuộc sống con người có phẩm giá”, đồng thời nhấn mạnh công lý “đòi hỏi sự quan tâm cụ thể đối với những người chịu đau khổ nhất”.
“Tự do đòi lại những không gian thực sự cho sự tham gia, lắng nghe và trách nhiệm chung. Chân lý trở thành một phong cách đối thoại chân thành, có khả năng vượt qua tuyên truyền, sự cứng ngắc và sự ngờ vực lẫn nhau. Tình yêu mở ra con đường dẫn đến tình liên đới và sự chia sẻ của cải vật chất, văn hóa và tinh thần giữa các dân tộc”, ngài nói.
“Chúng ta hãy cầu nguyện để đất nước Cuba thân yêu có thể trải nghiệm những ngày thanh bình hơn, sự phát triển con người và xã hội đích thực, sự hòa hợp và hy vọng. Chúng ta hãy cầu nguyện để mọi quyết định chính trị, kinh tế và quốc tế đều được soi sáng bởi sự khôn ngoan, thận trọng và sự tìm kiếm chân thành vì hạnh phúc của người dân”, ngài nói.
Kêu gọi tình huynh đệ lớn lao hơn, ĐHY Czerny kết thúc bài phát biểu của mình bằng cách cầu xin Đức Mẹ Bác Ái El Cobre, một tín ngưỡng phổ biến của người Cuba, cầu bầu cho hòa bình trên đảo quốc này.