Nicole Winfield, trong bản tin của Associated Press ngày 30 tháng 1 năm 2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV yêu cầu văn phòng Vatican xử lý các vụ lạm dụng tình dục phải giữ vững sự thật, công lý và lòng bác ái
Thực vậy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV hôm thứ Năm đã yêu cầu văn phòng giáo lý của Vatican phải giữ vững sự thật, công lý và lòng bác ái khi quyết định các vụ lạm dụng tình dục của giáo sĩ, khẳng định một cách tiếp cận thận trọng để giải quyết vụ bê bối đã làm hoen ố uy tín của Giáo Hội Công Giáo trên toàn thế giới.
Vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử chỉ dành một phần nhỏ bài phát biểu của mình cho vấn nạn lạm dụng trong bài phát biểu trước các thành viên của Bộ Giáo Lý Đức Tin, văn phòng của Vatican chịu trách nhiệm giám sát giáo lý Công Giáo nhưng cũng xử lý các vụ lạm dụng trên toàn thế giới.
Điều mà Đức Leo không nói lại gần như quan trọng hơn những gì ngài đã nói: Đức Leo không hề nhắc đến các nạn nhân trong bài phát biểu của mình, cho thấy ngài tin rằng cơ quan này nên hoạt động gần hoàn toàn như một tòa án của Giáo hội, chứ không phải là một văn phòng mục vụ.
Một bộ phận khác của Vatican, Ủy ban Giáo hoàng về Bảo vệ Trẻ em, đã trở thành điểm tham chiếu chính cho những người sống sót sau các vụ lạm dụng. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã đưa ủy ban này vào văn phòng giáo lý, nhưng Đức Leo dường như muốn giữ hai bộ phận này tách biệt về mặt chức năng. Không ai từ ủy ban bảo vệ nạn nhân tham gia buổi tiếp kiến hôm thứ Năm.
Đức Leo nói với các giám mục và Hồng Y thành viên của văn phòng giáo lý rằng họ nên chào đón và đồng hành cùng các bề trên dòng tu, những người theo luật giáo hội, chịu trách nhiệm điều tra và xử phạt các linh mục quấy rối hoặc lạm dụng trẻ em.
Đức Leo nói: “Đây là một lĩnh vực mục vụ rất tế nhị, trong đó điều cần thiết là phải đảm bảo rằng các yêu cầu về công lý, sự thật và bác ái luôn được tôn trọng và tuân thủ”.
Đó là một quan điểm tương tự mà Đức Leo, một luật sư giáo luật, đã nêu ra hồi đầu tuần này khi ngài gặp gỡ một tòa án khác của Vatican, được gọi là Tòa Rota, trong đó, ngài nói về sự cần thiết phải cân bằng giữa công lý và lòng bác ái trong việc tìm kiếm sự thật.
Hai thập niên sau khi vụ bê bối lạm dụng tình dục bùng nổ ở quê hương Hoa Kỳ của ngài, Đức Leo đã thể hiện một cách tiếp cận thận trọng nói chung trong việc xử lý các vụ lạm dụng. Ngài nhấn mạnh rằng các nhà lãnh đạo Giáo hội phải lắng nghe nạn nhân tốt hơn nhưng cũng bày tỏ lo ngại rằng quyền của các linh mục cần được bảo vệ tốt hơn.
Trong một cuộc họp kín gần đây với các Hồng Y từ khắp nơi trên thế giới, Đức Leo nói rằng cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục vẫn chưa kết thúc và các nhà lãnh đạo Giáo hội cần phải làm tốt hơn để thực sự, tích cực lắng nghe nạn nhân và đồng hành cùng họ.
“Chúng ta không thể nhắm mắt hay khép lòng,” Đức Leo nói thế với các Hồng Y vào ngày 8 tháng 1. “Nỗi đau của các nạn nhân thường lớn hơn vì họ không cảm thấy được chào đón hay được lắng nghe.”
Một cuộc gặp với nhóm giáo dân của Đạo binh Chúa Kitô
Có lẽ trùng hợp, Đức Leo đã rời khỏi buổi tiếp kiến tại văn phòng giáo lý hôm thứ Năm để tham dự một cuộc họp riêng với các thành viên thánh hiến của Regnum Christi [vương triều Chúa Kitô], nhánh giáo dân của Đạo binh Chúa Kitô.
Đạo binh có trụ sở tại Mexico vẫn là trường hợp lạm dụng tình dục và che đậy tội lỗi nghiêm trọng nhất của giáo sĩ trong thế kỷ 20 của Giáo Hội Công Giáo: Năm 2006, Vatican đã trừng phạt người sáng lập, Linh mục Marcial Maciel, bằng hình phạt sám hối và cầu nguyện suốt đời, nhưng chỉ sau khi họ phớt lờ năm thập niên báo cáo đáng tin cậy rằng Maciel là một kẻ ấu dâm, lừa đảo, nghiện ma túy và gian lận tôn giáo.
Đức Giáo Hoàng Leo đã gặp gỡ các thành viên của Regnum Christi đang tổ chức đại hội đồng tại Rome. Đạo binh cũng đang tổ chức đại hội sáu năm một lần để bầu ra ban lãnh đạo mới, nhưng chưa có thông tin nào về việc Đức Giáo Hoàng Leo có gặp gỡ các linh mục của Đạo binh hay không.
Đức Giáo Hoàng Leo không đề cập đến Đạo binh trong bài phát biểu của mình trước Regnum Christi. Ngài cũng không nhắc đến người sáng lập của cả hai phong trào, Maciel, người đã qua đời năm 2008. Nhưng ngài gợi ý rằng cuộc cải cách do Vatican áp đặt được khởi xướng vào năm 2010 sau khi tội ác của Maciel bị phơi bày vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Ngài lưu ý rằng Regnum Christi vẫn cần phải xác định rõ hơn nguồn cảm hứng tâm linh độc đáo của mình, được biết đến trong thuật ngữ Giáo hội là đặc sủng, điều biện minh cho sự hiện hữu của nó và tìm ra những phong cách quản trị mới.
Cuộc điều tra của Vatican về Đạo binh và Regnum Christi đã chỉ ra những vấn đề sâu sắc trong tổ chức mang tính giáo phái này, bao gồm cả việc lạm dụng quyền lực và cách thức các bề trên thực thi quyền lực, mà theo Vatican cần một quá trình “thanh lọc”.
Đức Giáo Hoàng Leo nói: “Hơn nữa, quyền quản trị thực sự theo tinh thần Tin Mừng luôn hướng đến sự phục vụ: nó hỗ trợ, đồng hành và giúp mỗi thành viên trở nên giống Đấng Cứu Thế hơn mỗi ngày”.
“Anh em không nên sợ hãi khi thử nghiệm những mô hình quản trị mới; ngược lại, điều tốt là hãy ghi nhớ rằng việc cùng nhau tìm kiếm phong cách thực thi quyền lực riêng của mình sẽ mở ra những con đường không chỉ làm giàu cho các hội đoàn và các thành viên cá nhân của họ, mà còn củng cố ý thức thuộc về và tham gia vào sứ mệnh chung.”