Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, ông Phê-rô quay lại, thì thấy người môn đệ Đức Giê-su thương mến đi theo sau; ông này là người đã nghiêng mình vào ngực Đức Giê-su trong bữa ăn tối và hỏi : “Thưa Thầy, ai là kẻ nộp Thầy?” 21 Vậy khi thấy người đó, ông Phê-rô nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, còn anh này thì sao?” 22 Đức Giê-su đáp : “Giả như Thầy muốn anh ấy còn ở lại cho tới khi Thầy đến, thì việc gì đến anh? Phần anh, hãy theo Thầy.” 23 Do đó, mới có tiếng đồn giữa anh em là môn đệ ấy sẽ không chết. Nhưng Đức Giê-su đã không nói với ông Phê-rô là : “Anh ấy sẽ không chết”, mà chỉ nói : “Giả như Thầy muốn anh ấy còn ở lại cho tới khi Thầy đến, thì việc gì đến anh?”

24 Chính môn đệ này làm chứng về những điều đó và đã viết ra. Chúng tôi biết rằng lời chứng của người ấy là xác thực.

25 Còn có nhiều điều khác Đức Giê-su đã làm. Nếu viết lại từng điều một, thì tôi thiết nghĩ : cả thế giới cũng không đủ chỗ chứa các sách viết ra.

Đó là Lòi Chúa

 

Chúa Thánh Linh: Chân Dung và Sứ Vụ
Nguyễn Trung Tây

Chỉ đến khi tôi bắt đầu theo học chương trình Thần Học, khi đó tôi mới từ từ nhận ra Chúa Thánh Linh hay bị lãng quên trong đời sống niềm tin. Bởi thế, chân dung và sứ vụ của Ngôi Ba Thiên Chúa thông thường là hai khái niệm khá sương mờ đối với một số tín hữu Công Giáo.

Một cách tổng quát, Chúa Thánh Linh xuất hiện qua ba hình ảnh: Chim Bồ Câu, Lưỡi Lửa, và Gió.

Thật ra, cả ba hình ảnh tượng trưng cho Chúa Thánh Linh đều bắt nguồn từ Kinh Thánh. Theo như thánh sử Máccô, sau khi Đức Giêsu chịu phép rửa tại sông Giôđan, trời tự nhiên mở ra, và Chúa Thánh Linh tương tự như hình bồ câu ngự xuống trên Đức Giêsu (Máccô 1:9). Riêng hình ảnh của Lưỡi Lửa thì bắt nguồn sách Tông Đồ Công Vụ. Theo như Tông Đồ Công Vụ 2:1-4, vào ngày Lễ Ngũ Tuần của người Do Thái, trong khi các môn đệ của Đức Giêsu đang quây quần hội họp trong căn phòng kín, bỗng nhiên từ trời phát ra một tiếng động như tiếng gió mạnh ùa vào căn nhà. Và Chúa Thánh Linh xuất hiện trong hình dạng của những lưỡi lửa ngự xuống trên người của các người môn đệ.

Bên cạnh chim bồ câu và lưỡi lửa, Chúa Thánh Linh cũng được ví như cơn gió, Ngài thổi từ hướng nào và thổi về đâu, không ai hay chẳng ai biết. Tương tự như lưỡi lửa, hình ảnh gió cũng bắt nguồn từ Tông Đồ Công Vụ 2:1-4.

Luận bàn về nhiệm vụ của Chúa Thánh Linh, Giáo Hội tin rằng con thuyền Hội Thánh đang được chính bàn tay của thuyền trưởng Chúa Thánh Linh lèo lái và hướng dẫn. Bởi thế, khi Hồng Y Đoàn vô phòng kín cầu nguyện, hội họp để bầu cử ra một vị Giáo Hoàng mới, Giáo Hội tin rằng các vị Hồng Y đã được chính Chúa Thánh Linh soi sáng và hướng dẫn để bầu ra vị tân giáo hoàng.

Ngoài công việc hướng dẫn, Chúa Thánh Linh còn là Đấng An Ủi những người tín hữu trên hành trình đức tin. Bởi Ngài là Đấng Ủi An, Chúa Thánh Linh ủi an anh hùng tử đạo khi các ngài gông cùm xiềng xích mang vác trên vai như thánh Dũng Lạc, hoặc khi các ngài bị giam cầm bỏ đói lãng quên trong ngục tù lạnh lẽo như nữ thánh Đê. Một cách tương tự, những khi đang lao đao với đời sống chứng nhân tin mừng, chúng ta tin rằng mình không cô độc một mình một bóng với gian nan thử thách. Vào những giây phút của ba đào sóng dữ, chúng ta tin rằng Đấng An Ủi sẽ xuất hiện, để ủi an vỗ về và ân cần nâng đỡ chúng ta can trường tiếp tục bước qua những đoạn đường nhọc nhằn trên hành trình đức tin.

Ngoài hướng dẫn và an ủi, Chúa Thánh Linh cũng còn chính là Đấng “vẩy đũa thần” làm mới bộ mặt của quả địa cầu và tâm hồn của người tín hữu. Ngày hôm nay, với trình độ tiến bộ vượt bực của khoa học, người ta có những cây đũa thần có khả năng thay đổi bộ mặt thua kém biến sang mặn mà, bình thường hóa thành sắc sảo. Đối với những người có lớp da bị thời gian tàn phá, ngành thẩm mỹ có thể lột bỏ, thay thế làn da cằn cỗi bằng những tế bào hồng hào, mịn màng, và tươi sáng. Nhưng, bên cạnh làn da thể xác, người tín hữu cũng còn có một làn da khác, đó là làn da linh hồn. Theo dòng thời gian trôi nổi bập bềnh, làn da của cả thể xác và của linh hồn đều sẽ trở nên cằn cỗi hoặc đôi khi biến dạng khiến nhiều người không còn khả năng nhận ra nhân dạng của chính mình.

Khi thể xác mệt mỏi hoặc muốn giữ gìn sức khỏe, nhiều người đi tập thể dục, hoặc ghi tên tham gia vào những trung tâm thể dục thẩm mỹ, hoặc sáng sáng gặp gỡ nhau nơi công cộng tập Tài Chi. Những khi khám phá ra làn da thể xác không còn hồng hào, căng mịn, người ta tới gặp bác sĩ thẩm mỹ để được giúp đỡ. Một cách tương tự, những khi tâm hồn mệt mỏi, tinh thần kiệt quệ khiến làn da linh hồn không được nghỉ ngơi, trở nên cằn cỗi, người tín hữu sẽ làm chi để khuôn mặt linh hồn của chúng ta thôi không còn cằn cỗi?

Suy Niệm
Vào những giây phút khám phá ra khuôn mặt và làn da của linh hồn đang trở nên lốm đốm tàn nhang, bạn cần đến sự can thiệp của một vị bác sĩ thẫm mỹ lừng danh: Bác Sĩ Thẩm Mỹ Chúa Thánh Linh, bởi Ngài chính là Đấng đã và đang đổi mới bộ mặt quả địa cầu và trần gian.

Ngày xưa, trước khi có Chúa Thánh Linh ngự xuống trên người qua hình dạng lưỡi lửa, Phêrô cũng như tất cả những người môn đệ của Đức Giêsu, đêm ngày chỉ dám thập thò đi ra đi vào trong căn phòng đóng kín cửa. Nhưng khi Gió của Chúa Thánh Linh thổi ngập tràn căn phòng và Lửa của Ngài ngự xuống trên người, làn da linh hồn của những người môn đệ của Đức Giêsu đã được đổi mới.

Khi Chúa Thánh Linh xuất hiện, làn da cằn cỗi lấm chấm đồi mồi của nhát sợ, bối rối, và phiền muộn của Phêrô và của những người môn đệ đã được thay đổi, biến sang làn da linh hồn của căng tràn nhựa sống. Khi làn da linh hồn đổi mới, Phêrô không còn nhát sợ, nhưng đứng dậy, mở tung cánh cửa căn phòng, hùng hồn cất lời rao giảng về Đức Kitô Phục Sinh giữa ban ngày, khiến nhiều người Do Thái tưởng rằng cựu ngư phủ Biển Hồ đang say rượu.

Thực sự ra, Phêrô không say, nhưng bởi Chúa Thánh Linh đã đụng “đũa thần” vào khuôn mặt và tâm hồn của Phêrô, cho nên nhiều người ngỡ ngàng không còn nhận ra được đó chính là Phêrô một thời làn da đồi mồi, nhát sợ, chối bỏ Thầy ba lần trên sân Tòa Án Công Nghị của người Do Thái.

Một cách tương tự, vào những lúc khám phá ra làn da linh hồn đang dần dần trở nên cằn cỗi, hoặc linh hồn đang mệt mỏi, xao xuyến, trằn trọc, và băn khoăn với những muộn phiền do trần thế mang lại, mời bạn hướng về Ngôi Ba Thiên Chúa, mở miệng cầu xin với Ngài,

Lời Nguyện
Lạy Chúa Thánh Linh, xin hãy đốt cháy ngọn lửa của Ngài, để lòng con không còn nguội lạnh.
Lạy Ngôi Ba Thiên Chúa, xin hãy đến nâng đỡ, ủi an những khi con cô độc, muộn phiền, và thất vọng với chính con.
Lạy Ngài, xin hãy đến vỗ về, băng bó chữa lành những vết thương vẫn còn đang mưng mủ, tấy sưng trong hồn con.

 

NÀO AI CHỨA NỔI

“Cả thế giới cũng không đủ chỗ chứa các sách viết ra!”.

“Hãy coi Kinh Thánh như một tấm bản đồ. Nó chỉ đường cho bạn, nhưng bản đồ không phải là hành trình. Muốn thật sự biết một vùng đất, bạn phải lên đường, ở lại và khát khao nó!” - Charles Swindoll.

Kính thưa Anh Chị em,

“Bản đồ không phải là hành trình!”. Gioan kết thúc Tin Mừng của mình bằng một hình ảnh gần như “quá đáng”: nếu viết hết mọi điều về Chúa Giêsu, cả thế giới cũng không chứa nổi sách. Nói cách khác, ngôn ngữ nhân loại chỉ là một chiếc áo quá chật cho mầu nhiệm Đức Kitô - Đấng ‘nào ai chứa nổi’.

Điều Gioan muốn nói không phải là các Tin Mừng thiếu sót, nhưng là mầu nhiệm Đức Kitô luôn vượt quá khả năng chứa đựng của ngôn ngữ. Các nhà chú giải gọi đây là một “hyperbole Gioan” - một kiểu cường điệu thần học Gioan - nhằm mở ra cảm thức kinh ngạc trước sự vô tận của Đức Kitô. Vì thế, Tin Mừng không phải là một “hồ sơ đầy đủ” về Ngài, nhưng là cánh cửa dẫn con người bước vào tương quan sống động với Thiên Chúa. Đó là lý do càng gần Đức Kitô, con người càng thấy mình chưa biết Ngài. Kẻ tưởng mình đã hiểu thấu Thiên Chúa thật ra chỉ đang thờ lạy một ảo ảnh do chính mình vẽ ra. “Nếu bạn hiểu được Ngài, thì đó không còn là Thiên Chúa!” - Augustinô.

Nhưng Gioan không muốn người đọc chỉ đứng nhìn “tấm bản đồ” - thứ có thể chính xác tuyệt đối nhưng không bao giờ thay thế được hành trình. Người ta có thể biết rất nhiều về Chúa Giêsu qua Kinh Thánh, thần học hay sách vở mà vẫn chưa thật sự gặp Ngài. Vì thế, Tin Mừng không nhằm nhốt Đức Kitô trong chữ nghĩa, nhưng dẫn con người đến một cơn khát gặp Ngài qua cầu nguyện, Thánh Thể, đau khổ, tha nhân và đời sống thường ngày.

Chính cơn “khát” ấy đã đẩy Phaolô đi đến tận cùng hành trình của mình. Bị giam lỏng tại Rôma, ông vẫn tiếp đón mọi người và không ngừng rao giảng - bài đọc một. Phaolô hiểu rằng, Đức Kitô không phải một ý tưởng để hiểu một lần cho xong, nhưng là một Đấng để sống, để tìm kiếm, thuộc về và loan báo. Nhờ đó, muôn dân “được chiêm ngưỡng thánh nhan” - Thánh Vịnh đáp ca. Và càng chiêm ngưỡng Ngài, con người càng khao khát Ngài hơn. “Chiêm ngắm đích thực Đấng ta tìm kiếm hệ tại ở chỗ không bao giờ ngừng khao khát Ngài!” - Grêgôriô Nyssa.

Anh Chị em,

Đức Kitô chính là dung mạo hữu hình của một Chúa Cha, Đấng cửu trùng không chứa nổi. Ngài đến giữa thế gian không để khép Thiên Chúa vào những trang sách hay khái niệm, nhưng để mở con người ra trước một mầu nhiệm vô tận. Vì thế, theo Đức Kitô không phải là nghĩ mình đã hiểu hết Thiên Chúa, nhưng là mỗi ngày bước sâu hơn vào tương quan với Ngài. Có những người biết rất nhiều về Chúa mà lòng vẫn khô cạn; nhưng cũng có những tâm hồn âm thầm cầu nguyện, yêu thương và đau khổ với Chúa mà lại chạm rất gần trái tim Thiên Chúa. Bản đồ có thể vẽ đúng con đường, nhưng chỉ bàn chân rớm máu mới chạm tới đích đến. Có lẽ, chỉ những ai thật sự khao khát mới bắt đầu bước vào Đấng ‘nào ai chứa nổi’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin giữ lòng con đói khát Chúa; cho con biết kinh ngạc khi nhận ra rằng, Chúa còn khao khát con hơn cả con khao khát Ngài!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

 

CHÚA THÁNH THẦN HIỆN XUỐNG: SAO LẠI LÀ LỬA?



Bài đọc Sách Thánh hôm nay kể Chúa Thánh Thần hiện xuống như những lưỡi lửa đậu trên các môn đệ. Sao lại là lửa?

1. LỬA KÍNH MẾN. Kinh Đức Chúa Thánh Thần có lời cầu xin “đốt lửa kính mến Đức Chúa Trời trong lòng chúng con”. Lửa kính mến làm cho ta siêng năng sốt sáng đi thờ đi lễ. Lửa cung cấp nhiệt. Lửa kính mến làm cho ta nhiệt huyết, nhiệt tâm, nhiệt thành, nhiệt tình lo việc Nhà Chúa, xây dựng Hội Thánh, can đảm ra đi loan báo Tin Mừng. Lửa kính mến Chúa cũng khơi lên lửa yêu mến nhau trong gia đình và cộng đoàn, để trở thành những tổ ấm an vui hạnh phúc. Đừng bao giờ để tắt lửa tin yêu.

2. LỬA LÀM LÀNH. Chúng ta cũng cầu xin Chúa Thánh Thần “dạy dỗ chúng con làm những việc lành.” Có rất nhiều việc lành, nhưng Lời Chúa hôm nay gợi lên hai việc lành rất đẹp. Thứ nhất là lời nói yêu thương. Khi được đầy Thánh Thần, các môn đệ nói thứ tiếng mà ai cũng hiểu như tiếng mẹ đẻ của mình. Tiếng mẹ là tiếng lòng yêu thương, thứ ngôn ngữ mà đến cả người điếc cũng nghe được. Thứ hai là tha thứ. Khi trao ban Thánh Thần, Chúa Giêsu cũng trao cho các môn đệ quyền tha tội. Lửa vật chất đốt cháy, loại bỏ những tạp chất bẩn, thì lửa Thánh Thần cũng đốt cháy, loại bỏ những lầm lỗi xấu xa. Nhờ những lời yêu thương và tha thứ lầm lỗi mà mọi người làm lành với nhau.

Một ngọn lửa nhỏ gặp gió nhẹ sẽ tắt, nhưng ngọn lửa lớn thì gió càng mạnh càng cháy to. Lửa tin yêu cũng thế, nếu đủ lớn, thì càng gặp sóng gió gian nan, nó càng bùng cháy mãnh liệt. Hãy nhớ rằng, một cục than ở trong bếp lửa sẽ cháy rực lâu bền, nhưng nếu nó tách khỏi bếp thì sẽ mau tàn lụi. Cũng vậy, một Kitô hữu rời xa Lời Chúa và cộng đoàn cũng sẽ nguội lạnh rất nhanh. Thế nên, chúng ta hãy ở trong Hội Thánh để bừng cháy mãi lửa tin yêu và lòng nhiệt huyết. Amen.

CHÚA THÁNH THẦN HIỆN XUỐNG: SAO LẠI LÀ LỬA?
Bài đọc Sách Thánh hôm nay kể Chúa Thánh Thần hiện xuống như những lưỡi lửa đậu trên các môn đệ. Sao lại là lửa?
1. LỬA KÍNH MẾN. Kinh Đức Chúa Thánh Thần có lời cầu xin “đốt lửa kính mến Đức Chúa Trời trong lòng chúng con”. Lửa kính mến làm cho ta siêng năng sốt sáng đi thờ đi lễ. Lửa cung cấp nhiệt. Lửa kính mến làm cho ta nhiệt huyết, nhiệt tâm, nhiệt thành, nhiệt tình lo việc Nhà Chúa, xây dựng Hội Thánh, can đảm ra đi loan báo Tin Mừng. Lửa kính mến Chúa cũng khơi lên lửa yêu mến nhau trong gia đình và cộng đoàn, để trở thành những tổ ấm an vui hạnh phúc. Đừng bao giờ để tắt lửa tin yêu.
2. LỬA LÀM LÀNH. Chúng ta cũng cầu xin Chúa Thánh Thần “dạy dỗ chúng con làm những việc lành.” Có rất nhiều việc lành, nhưng Lời Chúa hôm nay gợi lên hai việc lành rất đẹp. Thứ nhất là lời nói yêu thương. Khi được đầy Thánh Thần, các môn đệ nói thứ tiếng mà ai cũng hiểu như tiếng mẹ đẻ của mình. Tiếng mẹ là tiếng lòng yêu thương, thứ ngôn ngữ mà đến cả người điếc cũng nghe được. Thứ hai là tha thứ. Khi trao ban Thánh Thần, Chúa Giêsu cũng trao cho các môn đệ quyền tha tội. Lửa vật chất đốt cháy, loại bỏ những tạp chất bẩn, thì lửa Thánh Thần cũng đốt cháy, loại bỏ những lầm lỗi xấu xa. Nhờ những lời yêu thương và tha thứ lầm lỗi mà mọi người làm lành với nhau.
Một ngọn lửa nhỏ gặp gió nhẹ sẽ tắt, nhưng ngọn lửa lớn thì gió càng mạnh càng cháy to. Lửa tin yêu cũng thế, nếu đủ lớn, thì càng gặp sóng gió gian nan, nó càng bùng cháy mãnh liệt. Hãy nhớ rằng, một cục than ở trong bếp lửa sẽ cháy rực lâu bền, nhưng nếu nó tách khỏi bếp thì sẽ mau tàn lụi. Cũng vậy, một Kitô hữu rời xa Lời Chúa và cộng đoàn cũng sẽ nguội lạnh rất nhanh. Thế nên, chúng ta hãy ở trong Hội Thánh để bừng cháy mãi lửa tin yêu và lòng nhiệt huyết. Amen.

 

Tạp chí Aleteia, ngày 22/05/26, cho biết: Phát biểu trước các nhà lãnh đạo giáo dân quốc tế, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đưa ra một tầm nhìn táo bạo về quản trị, kêu gọi các nhóm từ bỏ sự cô lập và đón nhận những lĩnh vực truyền giáo mới.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã tiếp kiến khoảng 200 nhà lãnh đạo quốc tế của các hiệp hội và phong trào Công Giáo tại Vatican vào thứ Năm, ngày 21 tháng 5. Ngài cảnh báo họ và cộng đồng của họ về cám dỗ chỉ tập trung vào nội bộ. Phác thảo một lộ trình, Đức Giáo Hoàng kêu gọi họ tìm kiếm sự hiệp thông với các giám mục địa phương và khuyến khích họ giải quyết những thách thức văn hóa xã hội hiện nay.

Ngài ca ngợi 115 hiệp hội và tổ chức tín hữu quốc tế được Vatican công nhận là “ơn phúc vô giá cho Giáo hội”. Đức Giáo Hoàng đã tiếp kiến các nhóm – bao gồm Phong trào Tân Giáo Lý, Cộng đồng Emmanuel, Đội ngũ Đức Mẹ và Thánh Egidio – tại Hội trường Thượng Hội đồng. Đại diện của các nhóm này được Bộ Giáo dân, Gia đình và Đời sống tập hợp hàng năm trong một cuộc họp kéo dài hai ngày.

Một lộ trình cho việc quản trị tâm linh

Trong bài phát biểu của ngài, Đức Giáo Hoàng về cơ bản đã vạch ra một hiến chương mà ngài tin rằng nên chi phối tất cả các vị trí trách nhiệm trong Giáo Hội Công Giáo. Ngài nhấn mạnh rằng lãnh đạo “không bao giờ chỉ đơn thuần là kỹ thuật” mà phải hướng “đến lợi ích tâm linh của các tín hữu”. Ngài đã liệt kê những đặc điểm nổi bật của việc quản trị tốt: lắng nghe lẫn nhau, chia sẻ trách nhiệm, minh bạch, tình huynh đệ gần gũi và sự phân định cộng đồng.

Nói chuyện với những người lãnh đạo chủ yếu là giáo dân này, người kế vị Thánh Phêrô giải thích rằng quyền lực của họ phải được thực thi “vì lợi ích của tất cả” và vì lợi ích chung. Ngài cảnh báo chống lại việc lợi dụng quyền lãnh đạo vì “lợi ích cá nhân hoặc các hình thức danh vọng và quyền lực thế tục”. Khi nói đến các nhân đức bản thân của người lãnh đạo, ngài kêu gọi họ trau dồi “sự hiền lành, siêu thoát và tình yêu vị tha”.

Lợi ích lớn hơn của sự hiệp thông

Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người từng giữ chức bề trên tổng quyền của dòng Augustinô trong 12 năm, đặc biệt nhấn mạnh việc thúc đẩy sự hiệp thông, điều này áp dụng “cả cho đời sống trong hội đoàn hoặc phong trào, và cho sự hiệp thông với các thực thể Giáo hội khác và với Giáo hội nói chung”. Ngài nhấn mạnh rằng các nhà lãnh đạo phải học cách “chào đón những quan điểm khác nhau, những định hướng văn hóa và tâm linh khác nhau, và những tính cách cá nhân khác nhau” để gìn giữ “lợi ích chung lớn hơn của sự hiệp thông”.

Bỏ qua những ghi chú đã chuẩn bị sẵn, vị Giáo hoàng thứ 267 đã chỉ trích “các nhóm tự khép kín và cho rằng thực thể riêng của họ là duy nhất, hoặc đó là Giáo hội”.

“Nhưng Giáo hội là tất cả chúng ta, nó còn hơn thế nữa!”, ngài nhấn mạnh, kêu gọi họ duy trì sự hiệp thông với giám mục địa phương của mình. Khiến đám đông bật cười, ngài nói thêm: “Nếu một nhóm nói, ‘Không, chúng tôi không hiệp thông với giám mục này, chúng tôi muốn một giám mục khác’, điều này sẽ không được. Chúng ta phải cố gắng sống trong sự hiệp thông với toàn thể Giáo hội”.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng cảnh báo rằng quyền lực “không bao giờ có thể được áp đặt từ trên xuống”, đồng thời kêu gọi “các cuộc bầu cử tự do” khi lựa chọn các nhà lãnh đạo. Cuối cùng, ngài nhấn mạnh sự cần thiết của “sự cởi mở”, thúc giục các phong trào đáp ứng “những thách thức mới và những nhạy cảm về văn hóa, xã hội và tâm linh của thời đại chúng ta”.

Mục tiêu không chỉ đơn thuần là ở lại trong nhóm hoặc sa lầy vào các mô hình của quá khứ. Thay vào đó, họ phải là một Giáo hội “vươn ra bên ngoài” hướng tới những vùng truyền giáo “chưa được khám phá”.

 

Tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 22/05/26, cho biết: Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng vào thứ Bảy tuần này tới “Vùng đất lửa” thực hiện lời hứa được chờ đợi từ lâu của Giáo Hoàng, mang đến thông điệp hy vọng cho một cộng đồng đang đấu tranh chống lại vấn nạn này.

Đến Acerra — một thị trấn phía nam Rome, gần Naples — vào thứ Bảy, ngày 23 tháng 5, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ thăm một vùng lãnh thổ bị tàn phá nặng nề. Khu vực này đã trở thành nạn nhân của sự suy thoái môi trường tàn khốc do việc đổ rác thải bất hợp pháp và đốt chất thải độc hại không kiểm soát. Mười một năm sau khi thông điệp sinh thái Laudato si’ được công bố, chuyến đi của Đức Giáo Hoàng sẽ thực hiện ước mơ lâu nay của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Dưới đây là một cái nhìn về tầm quan trọng của chuyến thăm này.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV dự kiến sẽ dành buổi sáng thứ Bảy tại Acerra, một thị trấn có 65,000 cư dân. Chính quyền dân sự và giáo hội địa phương sẽ chào đón ngài khi ngài đến bằng trực thăng lúc 8:45 sáng. Tham gia vào đoàn đón tiếp còn có một dàn hợp xướng gồm khoảng 100 trẻ em là người nhập cư hoặc đến từ những hoàn cảnh xã hội khó khăn. Sau đó, ngài sẽ đến nhà thờ chính tòa của thị trấn để gặp gỡ 90 người, trong đó có khoảng 30 gia đình đã phải chịu đựng nỗi đau lớn nhất của vùng: mất con vì ung thư.

Đây là "trung tâm đầu não" của chuyến thăm, Antonio Pintauro, giám đốc truyền thông của Giáo phận Acerra, nói với Aleteia. Là một cư dân địa phương tận tâm, ông đã phác họa bức tranh về một vùng đất bị đối xử tệ bạc, phải chịu đựng nạn đổ chất thải công nghiệp bất hợp pháp trong suốt 40 năm qua.

“Trước đây,” ông lưu ý, “Acerra là trái tim của Campania felix [một thuật ngữ Latinh cổ ám chỉ vùng đất được ban phước, ND.] giữa Naples và Caserta, vốn là một trong những vùng đất nông nghiệp màu mỡ nhất châu Âu. Đến nỗi, trong nhiều thế kỷ và cho đến những năm 1950, Acerra đã xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp đi khắp thế giới, và vùng nông thôn của chúng tôi sản xuất ba vụ mùa mỗi năm.”

Nỗi đau dai dẳng của Vùng đất Lửa

Nhưng thị trấn Campania đã tàn lụi dưới bàn tay của “các chính sách sai lầm,” Pintauro chỉ ra. Trong nửa sau thế kỷ 20, nông nghiệp bị bỏ rơi để nhường chỗ cho các ngành công nghiệp gây ô nhiễm — những ngành công nghiệp này sau đó đã đóng cửa. Tội phạm có tổ chức sau đó đã đổ và chôn chất thải độc hại bất hợp pháp trên vùng đất bị bỏ hoang.

Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi, ngoài việc đổ thải, chất thải còn bị đốt bất hợp pháp trên khắp vùng nông thôn bị ô nhiễm. “Trong 20 năm qua, những đám cháy độc hại này đã tạo ra khói mù mịt làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm không khí. Đó là lý do tại sao nó được gọi là Terra dei Fuochi – Vùng đất của những đám cháy,” ông giải thích.

Vụ bê bối về sức khỏe bắt đầu được phơi bày khi các khối u hiếm gặp gia tăng trong số cư dân. Thảm kịch cộng đồng, cũng ảnh hưởng đến giới trẻ, đã khơi dậy “sự thức tỉnh của người dân”. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy đã vấp phải sự phủ nhận của chính quyền, “do tham nhũng hoặc thiếu năng lực,” Pintauro nói thêm.

Trong những năm 1990 và 2000, Giáo Hội Công Giáo địa phương đã đứng lên cùng người dân để yêu cầu công nhận thiệt hại và vận động cho việc làm sạch vùng đất. Gần đây, vào năm 2021, một cuộc điều tra khoa học của Viện Y tế Quốc gia Ý đã đánh dấu một bước đột phá lớn: báo cáo nhấn mạnh rằng tỷ lệ mắc bệnh ung thư và các bệnh về đường hô hấp được ghi nhận trong khu vực, đặc biệt là ở trẻ em, cao hơn mức trung bình quốc gia.

Một hiện tượng phổ biến ở Ý

Vào tháng 1 năm 2025, một phán quyết pháp lý đã củng cố thêm cuộc đấu tranh của người dân. Tòa án Nhân quyền châu Âu đã lên án chính phủ Ý, phán quyết rằng họ đã không bảo vệ đầy đủ sức khỏe của người dân tiếp xúc với ô nhiễm nghiêm trọng. "Vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến Campania mà còn cả các vùng lãnh thổ khác của Ý. Hàng chục địa điểm đã được xác định là bị ô nhiễm nặng trên khắp miền bắc, miền trung và miền nam nước Ý," ông Pintauro nói rõ.

Sau chuyến thăm nhà thờ vào thứ Bảy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ gặp gỡ 10,000 cư dân của Vùng đất Lửa tại Quảng trường Calipari ở Acerra. Thị trưởng của 90 đô thị trong khu vực có 3 triệu dân này sẽ tham dự cuộc gặp gỡ, được bảo vệ nghiêm ngặt. Khoảng 1,300 sĩ quan cảnh sát và 700 tình nguyện viên đã được huy động để đảm bảo an ninh cho tuyến đường xe của Giáo hoàng, được bố trí 6,000 rào chắn bảo vệ.

"Acerra đã bị tàn phá nặng nề bởi tội phạm, đặc biệt là vào những năm 1980 và 90. Ngày nay, vẫn còn sự hiện diện của mafia tội phạm, nhưng thành phố không còn được coi là trung tâm của tội phạm có tổ chức nữa," giám đốc truyền thông của giáo phận giải thích.

Thực hiện lời hứa của Đức Giáo Hoàng Phanxicô

Ngày chuyến thăm Acerra không được chọn ngẫu nhiên: nó rơi vào đêm trước kỷ niệm 11 năm ngày ban hành thông điệp về môi trường của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Laudato si’. Được công bố vào ngày 24 tháng 5 năm 2015, văn bản này có sức ảnh hưởng sâu sắc ở Vùng đất Lửa. “Đây là một vấn đề thực sự ở đây: người dân đang chết, trái đất đang chịu đau khổ,” Pintauro nhận xét.

Với chuyến đi này, vị Giáo hoàng thứ 267 cũng đang thực hiện một lời hứa chưa được hoàn thành từ người tiền nhiệm của mình. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Phanxicô dự kiến diễn ra vào ngày 24 tháng 5 năm 2020, để kỷ niệm 5 năm ngày ban hành thông điệp. "Mọi thứ đã sẵn sàng để đón tiếp ngài. Nhưng đại dịch đã bùng phát," ông nhớ lại.

Trong bài phát biểu lúc đọc kinh Lạy Nữ Vương tại Vatican ngày hôm đó, vị Giáo hoàng người Argentina đã đề cập đến cuộc gặp bị hoãn: "Hôm nay tôi dự định đến Acerra để ủng hộ đức tin của người dân nơi đó và sự tận tâm của những người đang nỗ lực chống lại thảm kịch ô nhiễm ở vùng đất được gọi là 'Vùng đất lửa'. Chuyến thăm của tôi đã bị hoãn lại."

Ngài hy vọng sẽ lên lịch lại càng sớm càng tốt, và nói thêm: "Tôi chắc chắn sẽ đến đó!" Mặc dù lệnh phong tỏa và sức khỏe của Giáo hoàng đã ngăn cản những lời nói đó trở thành hiện thực, nhưng đối với Pintauro, "chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, theo một cách nào đó, sẽ hoàn thành giấc mơ của Đức Phanxicô."

Một vùng đất kháng chiến

Giám đốc truyền thông cũng nhấn mạnh rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV đang đến "một vùng đất kháng chiến."

“Acerra lần đầu tiên chiến đấu chống lại chủ nghĩa toàn trị, tham gia vào phong trào kháng chiến trong Thế chiến thứ hai vào những năm 1940,” ông lưu ý. “Thành phố đã được trao tặng Huân chương Vàng về Công trạng Dân sự vì sự phản đối công khai chủ nghĩa Quốc xã và chủ nghĩa phát xít, trong đó khoảng 100 người đã thiệt mạng.”

“Sau đó, thành phố chứng kiến cuộc kháng chiến thứ hai chống lại tội phạm có tổ chức — Camorra [mafia địa phương] — đạt tuyệt đỉnh vào những năm 1980,” Pintauro nói thêm. Cuối cùng, ông đề cập đến cuộc kháng chiến thứ ba, vẫn đang tiếp diễn của Acerra: từ chối trở thành “một bãi rác lộ thiên.”

Trong tất cả những cuộc đấu tranh này, các giám mục đã sát cánh cùng người dân, ông giải thích, nhấn mạnh rằng “trên vùng đất này, Giáo hội, Tin Mừng và việc bảo vệ nhân loại luôn song hành với nhau.” Pintauro hy vọng rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đến để “đánh thức lương tâm của mọi người.”

“Ngài gần như chắc chắn sẽ kêu gọi các định chế thức tỉnh trước tình hình và đứng về phía người dân, đồng thời mang đến một lời hy vọng cho đám đông,” ông nói. Theo người dân địa phương Acerra, không thiếu hy vọng: "Các hoạt động dọn dẹp đầu tiên đang bắt đầu, và thành phố đang cố gắng ứng phó. Trên hết, ý thức công dân đã được hình thành: người dân đã nổi dậy và muốn giành lại Campania felix xưa, nơi từng là khu vườn của Vua Naples."

 

Ed. Condon, đồng chủ bút The Pillar, ngày 22 tháng 5, tâm sự: Tôi đang rất mong chờ kỳ nghỉ cuối tuần dài, chắc hẳn hầu hết các bạn cũng vậy.

Thứ Hai có thể sẽ là một ngày nghỉ làm việc đối với chúng tôi tại The Pillar, vì đó là ngày diễn ra buổi trình bày chính thức thông điệp đầu tiên của Giáo hoàng Leo — do chính ngài trình bày.

Khi Thánh Phêrô lên tiếng, chúng ta lắng nghe. Ngay cả khi đó là ngày lễ kép Lễ Ngũ Tuần và Lễ Tưởng niệm.

Chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong bức thư này, tất nhiên, là trí tuệ nhân tạo. Và như JD đã lưu ý vào thứ Ba, sự hiện diện tại cuộc họp báo của Christopher Olah, một nhà cung cấp hàng đầu các sản phẩm AI, cho thấy nó sẽ không phải là một sự lên án hoàn toàn và dứt khoát đối với tất cả các loại trí tuệ nhân tạo.

Điều đó phần lớn là ổn đối với tôi. Bạn không thể xóa bỏ những gì đã có sẵn, và Giáo hội sẽ chẳng giúp ích gì cho ai nếu giả vờ rằng chúng ta có thể. Nhưng hiện đang có nhu cầu cấp thiết về sự rõ ràng trong giới hạn đạo đức và trí tuệ của việc sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Ví dụ, với tư cách là một nhà báo, tôi muốn lưu ý rằng Claude, con bot AI nổi bật của Olah Anthorpic, có sự tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ chẳng khác gì một ông trùm xưởng may gia công ở Trung Quốc – chương trình khai thác triệt để công sức của các nhà báo và nhà nghiên cứu, rồi đóng gói lại thành thành quả lao động của họ mà không bồi thường hay ghi nhận, như thể đó là sản phẩm của chính nó.

Điều này nghe có vẻ như là sự phù phiếm nhỏ nhặt, nhưng đó là vấn đề sống còn đối với những nơi như The Pillar. Có hàng tá các trang “tin tức” miễn phí đưa tin về Giáo hội, một số tự ý thay đổi sự thật, một số trình bày ý kiến như sự thật, và một số sử dụng AI (một số sử dụng rất nhiều) để trình bày công trình của người khác như của chính họ. Điểm khác biệt duy nhất của chúng tôi — lý do duy nhất chúng tôi có thể yêu cầu mọi người đăng ký — là chuyên môn, cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn và thành tích tìm ra câu chuyện thực sự, tìm ra câu chuyện chính xác, và thường tìm ra câu chuyện khi không ai khác có thể. Sự thèm khát sản phẩm của chúng tôi bởi AI khiến mọi người khó nhận ra sự khác biệt hơn rất nhiều, và chúng tôi cũng khó thuyết phục mọi người rằng công việc của chúng tôi tạo ra sự khác biệt.

Ngoài các vấn đề về sở hữu trí tuệ và xu hướng nổi tiếng của AI trong việc “ảo tưởng” các sự kiện và thông tin để phù hợp với một câu chuyện, vấn đề thực sự là chúng ta có nguy cơ — với tư cách là một xã hội và một loài — coi các phương trình toán học như một trí tuệ.

Tệ hơn nữa, bởi vì sẽ không bao giờ có chuyện 99.9% dân số thực sự hiểu cách thức hoạt động của các thuật toán điều khiển AI, chúng ta sẽ dần chấp nhận nó như một loại hộp đen kỳ diệu, mà chúng ta đặt niềm tin vào nội dung của nó.

Thực tế, điều đó đã và đang xảy ra. Hãy xem qua các bình luận trong bất cứ diễn đàn trực tuyến nào hoặc dưới bất cứ bài báo nào, bạn chắc chắn sẽ thấy ai đó đăng một câu hỏi và nhận được hàng loạt câu trả lời khẳng định rằng “Trí tuệ nhân tạo nói rằng…”, như thể đây là một sự kiểm chứng thực nghiệm. Nhưng không phải vậy.

Hãy để tôi đưa ra một ví dụ cụ thể.

Tuần này, ban thư ký Thượng Hội đồng đã ban hành văn bản phác thảo cho giai đoạn cuối cùng của tiến trình Thượng Hội đồng toàn cầu — vâng, điều đó vẫn còn tồn tại, và tôi sẽ nói thêm về điều này trong chốc lát. Tài liệu này chứa đựng lượng lớn ngôn từ khó hiểu và mơ hồ về “các phương thức cụ thể” và những lời lẽ vô nghĩa tương tự.

Vì vậy, tôi đã chạy toàn bộ tài liệu Thượng Hội đồng qua một công cụ phát hiện AI, và bạn nghĩ nó đã tìm thấy gì?

“À HA!” bạn có thể kết luận một cách hợp lý, “Tôi biết những tài liệu Thượng Hội đồng này nghe như được viết bởi những con robot bị lỗi! Giờ tôi đã có bằng chứng cần thiết để hoàn toàn bỏ qua chúng!”

Nhưng đừng vội vàng.



Trí tuệ nhân tạo là một nguồn không đáng tin cậy. Và các công cụ phát hiện AI cũng chỉ là sản phẩm của AI, vậy tại sao lại phải tin tưởng chúng? Thật vậy, tôi không tin.

Vì vậy, tôi đã chạy văn bản qua càng nhiều công cụ phát hiện AI càng tốt, và bạn biết đấy, một công cụ lại kết luận ngược lại — rằng văn bản đó là 75% do con người và 25% do robot.

Một công cụ khác tuyên bố rằng tài liệu của Thượng Hội đồng là 99% do con người viết, nhưng điều đáng chú ý là: 1% văn bản mà nó đánh dấu là rõ ràng là do AI lại chính là những trích dẫn từ Tin Mừng.

Vì vậy, theo robot, lời của Chúa là do AI viết và "các phương thức cụ thể" thì hoàn toàn là do con người viết.

Ý tôi ở đây là, tin tưởng vào AI để tự mình đưa ra bất cứ nhận định nào, hoặc đưa ra bất cứ đánh giá định tính nào về tư duy của con người, là một việc làm vô ích.

 

Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ vừa có bài viết nhan đề “Exorcist Diary #396: A Bulwark Against Satan's Attack on Families”, nghĩa là “Nhật ký trừ tà #396: Thành lũy chống lại sự tấn công của Satan vào các gia đình”.

Tại nhà thờ St. Mary ở New Haven, Connecticut, nơi Cha Michael McGivney được an táng, một số thành viên nhóm Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae đã vinh dự được cầu nguyện tại mộ phần của ngài. Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae hết lòng ủng hộ lòng sùng kính của ngài và tổ chức mà ngài thành lập: Hiệp sĩ Columbus. Cha McGivney thành lập Hiệp sĩ Columbus vì nhiều lý do, bao gồm giúp đỡ các gia đình có người thân đã khuất và cung cấp sự hỗ trợ tinh thần cho nam giới Công Giáo và gia đình của họ như một sự thay thế cho Hội Tam điểm.

Ngay cả trong những năm gần đây, Giáo Hội Công Giáo vẫn luôn khẳng định rằng “việc một tín hữu tích cực tham gia Hội Tam điểm là bị cấm vì sự không thể dung hòa giữa giáo lý Công Giáo và Hội Tam điểm”. Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae đã nhiều lần chứng kiến những tổn hại về mặt tinh thần do việc tham gia này gây ra. Vì ảnh hưởng rộng khắp của nó ở Hoa Kỳ, chúng tôi tiến hành “thanh tẩy” tâm linh cho tất cả khách hàng của mình, loại bỏ mọi điều xấu xa liên quan đến Hội Tam điểm và tất cả các thế lực huyền bí khác. Chúng tôi thường xuyên chứng kiến những tác dụng giải thoát thực sự của những lời cầu nguyện như vậy.

Hội Hiệp sĩ Columbus có lẽ còn quan trọng hơn ngày nay so với thời điểm ngài thành lập vào năm 1882. Các Hiệp sĩ cung cấp một nền tảng tâm linh Công Giáo vững chắc cho nam giới và gia đình họ. Hơn nữa, tổ chức quốc tế này vươn tầm thế giới, bao gồm khắp Bắc Mỹ, Âu Châu và Á Châu, trong đó có một trung tâm ở Ukraine, với các hoạt động bác ái trị giá hàng triệu đô la. Số lượng thành viên đang tăng mạnh. Năm ngoái, hội đã kết nạp 100.000 thành viên mới và năm nay con số này dự kiến sẽ còn cao hơn nữa!

Như Sơ Lucia của Fatima đã viết: “Một trận chiến quyết định giữa vương quốc của Chúa Kitô và Satan sẽ diễn ra xung quanh hôn nhân và gia đình.” Chúng ta thấy điều đó ngày nay! Hội Hiệp sĩ là một lực lượng vững chắc để thúc đẩy các gia đình lành mạnh và thánh thiện. Tôi là một thành viên.

---

Source:Catholic Exorcism

Exorcist Diary #396: A Bulwark Against Satan's Attack on Families

 

Khuôn mặt biểu tượng về Chúa Thánh Thần

Đức Chúa Thánh Thần là nhân vật trong ba ngôi Thiên Chúa, như chúng ta tuyên xưng lúc làm dấu thập gía: Nhân danh Cha, và Con ( Chúa Giêsu) và Thánh Thần. Nhưng Ngài lại không có khuôn mặt hình hài rõ rệt nhìn thấy được.

Tin trong tâm hồn và con người luôn cần đến một khuôn mặt hình ảnh nào đó để có thể diễn tả điều mình tin trong lòng. Vì thế trong dòng văn hóa dân gian có suy tư đến biểu tượng nói về khuôn mặt hình ảnh Chúa Thánh Thần.

Một hỗn hợp hóa học dùng trong đời sống hằng ngày có tên spiritus. Spiritus là một chất lỏng không mầu sắc. Nhưng lại có nhiều công dụng khác nhau dùng trong sinh hoạt đời sống con người.

Chất lỏng spiritus dễ bén lửa làm cháy bùng lên. Chất Spiritus cũng được dùng pha chế vào xăng xe chạy tăng sức mạnh.

Trong y tế Spiritus dùng là chất cồn nồng độ cao dùng để khử vi trùng tẩy rửa sạch vết thương, chỗ xưng, vết thương đóng tụ mưng mủ…

Spiritus pha chế vào bình nước lạnh trong xe vào mùa đông, để bình nước nước không bị đông đá, vì nhiệt độ xuống dưới không độ C. Spritus làm tan chẩy băng đá.

Nhiều người cũng dùng Spiritus lau cửa kính nhà,kính cửa xe hơi cho sạch cùng khử trùng và không để lại lằn dấu nơi cửa kính.

Và Spiritus cũng là chất cồn trong rượu bia. Khi dùng uống chừng mực điều độ, sẽ có hiệu qủa mang đến bầu khi vui tươi tốt lành mạnh cho sức khoẻ.

Như thế Spiritus với những công dụng đặc tính khác nhau, có thể nói được đó là một chất khí cụ cho nhiều (mọi) trường hợp.

Spiritus là tiếng Latinh, có nghĩa là “tinh thần”. Kinh Thánh dùng chữ này chỉ về ngôi ba Thiên Chúa: Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần.

Trong ngày mừng kính lễ Đức Chúa Thánh Thần hiện xuống, Giáo hội từ thế kỷ 13. đã đưa vào phụng vụ bài thánh thi Veni Sancte Spiritus -Ca tiếp liên Xin Chúa Thánh Thần ngự xuống.

Bài thánh ca này ca ngợi nói đến những tính chất đặc trưng của Đức Chúa Thánh Thần. Bài thánh ca này được đọc hay hát trọng thể trước bài phúc âm ngày lễ. Xưa nay không có sử sách nào viết nói đến tên tác gỉa sáng tác ra bài thánh ca Veni Sancte Spritus.

“Lạy Chúa Thánh Thần, xin Ngài ngự đến,

và tự trời toả ánh quang minh của Ngài ra!

Lạy Cha kẻ cơ bần, xin Ngài ngự đến;

Ðấng ban ân huệ, Ðấng soi sáng tâm hồn, xin ngự đến!

Lạy Ðấng an ủi tuyệt vời,

là khách trọ hiền lương của tâm hồn

là Ðấng uỷ lạo dịu dàng.

Chúa là sự nghỉ ngơi trong cảnh lầm than,

là niềm an ủi trong lúc lệ rơi.

Ôi sự sáng chứa chan hồng phúc,

xin chiếu soi tràn ngập tâm hồn tín hữu của Ngài.

Nếu không có Chúa trợ phù,

trong con người còn chi thanh khiết, không còn chi vô tội.

Xin Chúa rửa sạch điều nhơ bẩn, tưới gội chỗ khô khan,

và chữa cho lành nơi thương tích.

Xin uốn nắn điều cứng cỏi, sưởi ấm chỗ lạnh lùng,

chỉnh đốn lại chỗ trật đường.

Xin Chúa ban cho các tín hữu,

là những người tin cậy Chúa, được ơn bảy nguồn.

Xin ban cho họ được huân nghiệp nhân đức,

được hạnh phúc cứu độ và được hoan hỉ đời đời.

Amen. Alleluia.”

Như thế những công dụng ảnh hưởng khác nhau của Đức Chúa Thánh Thần được kể ra trong bài thánh ca Veni Sancte Spiritus, như truyền thống trong Giáo hội nói đến bẩy ơn Đức Chúa Thánh Thần.

Hợp chất spiritus không mầu sắc, cũng vậy Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần không có hình hài mầu sắc, nên con người chúng ta không nhìn thấy Ngài được. Nhưng những công dụng ảnh hưởng khác nhau về đạo đức tinh thần, mà Đức Chúa Thánh Thần gây chiếu soi trong tâm hồn con người, có thể nhận hiểu ra được. Ngài như ngọn gío, làn hơi thở thổi hà hơi vào nơi chốn Ngài muốn, như Chúa Giêsu Kitô đã nói về Ngài: là Đấng vô hình, nhưng lại tràn đầy năng lượng sức mạnh.

Như chất spiritus dễ dàng gây bén cháy bùng lên ngọn lửa chiếu sáng. Cũng vậy Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần khơi dậy ngọn lửa tình yêu Thiên Chúa trong trái tim tâm hồn người tín hữu Chúa Kitô.

Hợp chất spiritus trong xăng xe làm tăng sức mạnh thúc đẩy động cơ trong xe tăng tốc lực chạy nhanh mạnh. Cũng vậy Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần, ban ân đức gây niềm phấn khởi thúc đẩy sinh lực trong trái tim tâm hồn chỗi dậy vươn lên, như các Tông Đồ ngày xưa khi Đức Chúa Thánh Thần xuống trên họ, mạnh dạn họ vùng dậy không còn sợ hãi, ra đi rao giảng làm chứng về Chúa Giêsu Kitô, Đấng là tình yêu của Thiên Chúa, Đấng là ơn cứu chuộc cho con người giữa lòng xã hội con người. Ngài là chất xúc tác mang lại năng lượng vươn lên cho đời sống tinh thần.

Hợp chất spiritus giữ cho bình nước trong xe vào mừa đông không bị đông đặc thành đá băng khô cứng. Cũng vậy Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần ban ân đức ngăn cản sự khô cứng uể oải trong đời sống tinh thần con người, và trong đời sống đức tin của Giáo hội Chúa nơi trần gian.

Hợp chất spiritus giữ cho bình nước trong xe ôto có nhiệt độ điều hòa làm mát động cơ xe. Cũng vậy, Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần, trong không khí nóng rực lửa nổi nóng nơi tính khí tâm trạng tâm hồn con người lúc đối thoại với nhau, ban ân đức cho tâm trí giữ được sự suy nghĩ bình tĩnh thanh thản. Và như thế giúp cho cuộc trò chuyện đối thoại không đi xa lạc đề.

Hợp chất spiritus có công dụng trong y tế chữa lành, ngăn cản giảm bớt sự lây lan của vi trùng nơi vết thương. Cũng vậy, Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần, Đấng là sự an ủi tinh thần cho tâm hồn con người trong hoàn cảnh đau khổ, lo âu. Đức Chúa Thánh Thần là sự chữa lành mang đến sức khoẻ bình an cho tâm hồn con người.

Hợp chất spiritus được dùng trong việc tẩy rửa lau cửa nhà tẩy trừ những lằn vết dơ bẩn. Cũng vậy*, Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần, ban ơn tha thứ hóa giải những lỗi lầm và tội lỗi, mà con người đã vấp phạm. Ngài mang đến sự hòa giải cho tâm hồn con người. Ngài là ân đức sự tha thứ tội lỗi cho con người.

Hợp chất spiritus trong nước lau rửa như nơi xe, nơi nhà cửa mang đến cho lớp cửa kính sự trong sáng mới mẻ lại. Cũng vậy, Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần ban ân đức giúp cho nhận hiểu ra ý muốn của Thiên Chúa, điều tốt lành thánh thiện trong đời sống con người chúng ta.

Spiritus là hợp chất hóa học có sống dụng dùng cho nhiều trường hợp khác nhau trong đời sống con người. Cũng vậy Spritus sanctus - Đức Chúa Thánh Thần như khí cụ thần thánh thiêng liêng của Thiên Chúa, là sức mạnh phổ quát của Thiên Chúa trong vũ trụ thiên nhiên hôm qua, hôm nay và ngày mai.

Mừng lễ Đức Chúa Thánh Thần hiện xuống

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

Kính chào cha hữu trách,


Con là cha Đoàn Hoàng Khôi Anh, phụ trách giáo xứ Đức Mẹ Lavang, Portland. Sắp tới giáo xứ chúng con có Đại Hội Lavang lần thứ 48. Xin cha giúp chúng con gửi thông tin này đến anh chị em Công Giáo khắp nơi.
Con chân thành cám ơn cha.
Kính chúc cha vạn an.
Lm Phêrô Khôi Anh

 

1. Ukraine tấn công trụ sở FSB của Nga tại tỉnh Kherson bị tạm chiếm, gây thương vong cho khoảng 100 đặc vụ Nga

Hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, đơn vị đặc nhiệm Alpha thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU đã tấn công trụ sở của FSB tại tỉnh Kherson bị tạm chiếm, khiến khoảng 100 đặc vụ Nga thiệt mạng và bị thương.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, cuộc tấn công diễn ra hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, cũng đã phá hủy một hệ thống phòng không Pantsir-S1 trị giá lên tới 20 triệu đô la.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Người Nga phải nhận ra rằng họ cần chấm dứt cuộc chiến này. Các lệnh trừng phạt trung và dài hạn đối với Ukraine sẽ tiếp tục có hiệu lực”.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết nước này đã phát triển nhiều loại siêu drone có khả năng chống tác chiến điện tử cao hơn. Đó chính là các loại drone được dùng để tấn công vào Thủ đô Nga và cả trong cuộc tấn công mới nhất vào trụ sở của FSB tại tỉnh Kherson.

Ông cũng nói thêm rằng Ukraine đang phát triển các hỏa tiễn đánh chặn giá rẻ để đối phó với máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed của Nga, và các nguyên mẫu đã và đang được thử nghiệm trên thực địa.

“Chúng tôi đã xác định được những giải pháp gần như hoàn thiện và đã bắt đầu thử nghiệm chúng,” Fedorov cho biết.

Hệ thống hỏa tiễn Shahed do Iran sản xuất là một trong những hệ thống tấn công tầm xa chủ lực của Nga được sử dụng để chống lại các mục tiêu ở Ukraine. Được triển khai lần đầu vào năm 2022, sau đó nó được Nga tự sản xuất trong nước, và nước này đã phát triển biến thể riêng của mình, Geran.

Ông Fedorov nói thêm rằng Ukraine có kế hoạch tăng sản lượng hỏa tiễn lên “gấp mười lần” và xây dựng thêm kho dự trữ cho mùa thu và mùa đông, sau các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng hồi mùa đông năm nay, gây ra tình trạng mất điện trên quy mô lớn và khiến nhiều khu vực không có hệ thống sưởi ấm trong những đợt rét đậm.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russian FSB headquarters in occupied Kherson Oblast, killing and injuring nearly 100 troops]

2. Tướng Iran theo đường lối cứng rắn nổi lên như một nhân vật chủ chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ đang rơi vào bế tắc, một vị tướng Iran theo đường lối cứng rắn, có liên hệ với các vụ tấn công khét tiếng trong và ngoài nước suốt nhiều thập niên qua, được tường trình đã nắm giữ một vị trí gần trung tâm quyền lực.

Theo các chuyên gia, Chuẩn tướng Ahmad Vahidi, nhà lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự của Iran, đã trở thành một nhân vật chủ chốt trong việc định hình lập trường cứng rắn của Iran trong các cuộc đàm phán về khả năng chấm dứt chiến tranh với Hoa Kỳ. Ông được tường trình là thành viên của một nhóm nhỏ có liên hệ trực tiếp với Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, người hiện vẫn đang lẩn trốn sau khi được tường trình bị thương trong các cuộc tấn công của Israel ngày 28 tháng 2 khiến cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng.

Cũng như mọi thứ ở Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu, ai là người cuối cùng nắm quyền ra quyết định vẫn còn là điều không chắc chắn. Khi những người trong hàng ngũ lãnh đạo cao nhất của chế độ thần quyền Iran tranh giành quyền lực, họ có thể nhanh chóng được lòng dân hoặc mất đi sự tín nhiệm. Bản thân ông Vahidi đã không xuất hiện trước công chúng kể từ ngày 8 tháng 2, vài tuần trước khi chiến tranh bắt đầu.

Là một cựu chiến binh lâu năm của hệ thống cầm quyền, Vahidi đã góp phần định hình sự ủng hộ của Iran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực, bị cáo buộc có vai trò trong vụ đánh bom trung tâm Do Thái ở Á Căn Đình năm 1994, và năm 2022 đã lãnh đạo lực lượng an ninh nội địa trong một cuộc đàn áp đẫm máu đối với người biểu tình.

Được thăng chức lên chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng năm nay sau khi người tiền nhiệm thiệt mạng ngay từ đầu cuộc chiến, ông lãnh đạo lực lượng mạnh nhất ở Iran, với kho vũ khí hỏa tiễn đạn đạo và hạm đội tàu nhỏ đe dọa hoạt động vận tải đường thủy ở Vịnh Ba Tư.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Washington cho biết: “Ông Vahidi và các thành viên trong nhóm thân cận của ông có thể đã củng cố quyền kiểm soát không chỉ đối với phản ứng quân sự của Iran trong cuộc xung đột mà còn cả chính sách đàm phán của Iran”.

[CBSNews: Hardline Iranian general emerges as major player in peace talks with U.S.]

3. Kế hoạch do Israel đề ra nhằm mục đích để Ahmadinejad lãnh đạo Iran sau khi Khamenei bị hạ sát.

Theo báo cáo của tờ New York Times hôm Thứ Tư, 20 Tháng Năm, một kế hoạch do Israel đề ra nhằm đưa cựu tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad, người từng phủ nhận Holocaust, lên làm lãnh đạo mới của đất nước, sau vụ ám sát Ali Khamenei và các quan chức cao cấp khác của Iran vào cuối tháng Hai.

Theo báo cáo, trích dẫn lời các quan chức Mỹ được thông báo về kế hoạch này, việc đưa Ahmadinejad lên nắm quyền là một trong những giai đoạn trong kế hoạch nhiều giai đoạn mà Israel đã vạch ra cho cuộc chiến.

Giai đoạn đầu tiên của kế hoạch là chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm tiêu diệt các quan chức cao cấp của Iran, bao gồm cả lãnh đạo tối cao Khamenei, cùng với dự định huy động lực lượng người Kurd, mặc dù điều này chưa bao giờ thành hiện thực.

Israel tin rằng cuộc xâm lược và các cuộc tấn công sẽ làm suy yếu chế độ, với áp lực chính trị và thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng trọng yếu sẽ khiến chế độ sụp đổ. Sau đó, một “chính phủ thay thế” sẽ có thể lên nắm quyền. Cơ quan tình báo Mossad từ chối bình luận.

Tờ Times cho biết một cuộc tấn công được báo cáo vào nhà riêng của Ahmedinejad trong đợt giao tranh đầu tiên của cuộc chiến – ban đầu được tường trình nhắm vào chính cựu lãnh đạo – trên thực tế lại nhắm vào các sĩ quan thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đang thi hành lệnh quản thúc tại gia do chính quyền áp đặt.

Theo tờ Times, Ahmadinejad đã được tham khảo ý kiến về kế hoạch này, mặc dù cách thức ông được mời tham gia vẫn chưa được biết.

Cuộc tấn công đã thành công trong việc giải thoát cựu tổng thống, nhưng ông bị thương trong quá trình đó, sau đó ông được tường trình đã vỡ mộng với kế hoạch này. Ông ấy đã biến mất kể từ đó và tung tích của ông hiện vẫn chưa được biết.

Một cộng sự của Ahmadinejad cho biết Mỹ hy vọng cựu tổng thống sẽ “đóng một vai trò rất quan trọng” trong tương lai gần của đất nước, với khả năng quản lý “tình hình chính trị, xã hội và quân sự”.

Kế hoạch được tường trình nhằm đưa ông trở lại vai trò lãnh đạo gợi nhớ đến đường lối của Mỹ đối với Venezuela hồi đầu năm nay. Quân đội Mỹ đã bắt giữ nhà lãnh đạo khi đó của nước này, Nicolas Maduro, nhưng Mỹ vẫn để chế độ ở Caracas hoạt động bình thường, với Delcy Rodriguez, người đứng thứ hai, tiếp quản và hợp tác với các yêu cầu của Mỹ.

Theo tờ Times, Tổng thống Donald Trump đã xem chiến dịch ở Venezuela như một mô hình mẫu.

Ahmadinejad, một người bảo thủ cực đoan chống Israel, đã phục vụ hai nhiệm kỳ bốn năm từ năm 2005 đến năm 2013, trong thời gian đó ông liên tục phủ nhận Holocaust, khẳng định không có người đồng tính ở Iran, kêu gọi tiêu diệt Israel và ám chỉ rằng Cộng hòa Hồi giáo có thể chế tạo vũ khí hạt nhân nếu muốn.

Sau khi Ahmadinejad rời nhiệm sở, chính quyền đã nhiều lần loại ông khỏi danh sách ứng cử viên trong các cuộc bầu cử tiếp theo.

Những năm gần đây, ông trở thành người chỉ trích chế độ do lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei đứng đầu, cáo buộc các quan chức cao cấp tham nhũng và quản lý yếu kém.

Những người thân cận với Ahmadinejad đang bị điều tra, dấy lên những câu hỏi về mối quan hệ của họ với phương Tây và những cáo buộc làm gián điệp cho Israel.

Chuyến đi của cựu tổng thống tới Guatemala vào năm 2023, tiếp theo là các chuyến đi tới Hung Gia Lợi vào năm 2024 và 2025, đã làm dấy lên nhiều đồn đoán hơn nữa.

Sau khi trở về Iran vài ngày trước khi Israel tấn công nước này vào tháng 6 năm ngoái, Ahmadinejad giữ thái độ khá kín đáo.

Bài báo của tờ Times xuất hiện trong bối cảnh có thông tin cho rằng các nhà lãnh đạo Israel đang mong đợi và chuẩn bị tham gia trở lại các cuộc tấn công mới của Mỹ nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, sau nhiều lần Tổng thống Trump ám chỉ rằng sự kiên nhẫn của ông đối với chế độ này đang cạn kiệt.

Tổng thống Trump và ông Netanyahu tuyên bố họ đã phát động cuộc chiến vào tháng Hai để kiềm chế sự hỗ trợ của Iran đối với các lực lượng dân quân trong khu vực, giải tán chương trình hạt nhân của nước này, phá hủy khả năng hỏa tiễn và tạo điều kiện cho người dân Iran lật đổ giới cầm quyền.

Iran đã đáp trả các cuộc tấn công bằng cách bắn vào Israel, lực lượng Mỹ và các nước láng giềng ở Trung Đông. Chế độ này cũng đã giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, và Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu và cảng của Iran.

Cuộc chiến vẫn chưa thể tước đoạt kho dự trữ uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí của Iran, mặc dù Mỹ và Israel đã tuyên bố sẽ loại bỏ kho dự trữ này khỏi nước này bằng vũ lực nếu không thể thông qua một thỏa thuận.

Giới lãnh đạo giáo sĩ của Cộng hòa Hồi giáo, những người đã phải đối mặt với cuộc nổi dậy quy mô lớn vào đầu năm, cho đến nay vẫn đứng vững trước các đợt tấn công dữ dội.

[Times Of Israel: Israeli-developed plan sought to have Ahmadinejad run Iran after Khamenei killed]

4. Vai trò ngày càng suy giảm của Marco Rubio

Ivo Daalder, cựu đại sứ Mỹ tại NATO, là nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Belfer thuộc Đại học Harvard và là người dẫn chương trình podcast hàng tuần “World Review with Ivo Daalder”. Ông viết chuyên mục “From Across the Pond” cho báo POLITICO.

Ông vừa có bài viết nhan đề “The ever-diminishing role of Marco Rubio”, nghĩa là “Vai trò ngày càng suy giảm của Marco Rubio”. Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến Rôma đầu tháng này, với mục đích hàn gắn quan hệ với cả Đức Giáo Hoàng và chính phủ Ý sau những bất đồng với Tổng thống Trump về cuộc chiến ở Iran.

Đây là một nhiệm vụ hữu ích đối với một ngoại trưởng. Nhưng nó đặt ra một câu hỏi cơ bản: Tại sao Rubio không dẫn đầu nỗ lực ngoại giao để chấm dứt chiến tranh ở Iran, giải quyết bế tắc giữa Israel và các nước láng giềng, tìm giải pháp cho chiến tranh ở Ukraine, hoặc xây dựng mối quan hệ ổn định hơn với Trung Quốc – đó là chỉ kể đến một vài vấn đề quan trọng mà các quan chức Mỹ khác đang dẫn đầu thay ông?

Tương tự, người ta không thấy bất kỳ bằng chứng nào về một quy trình hoạch định chính sách hoạt động hiệu quả, cung cấp cho tổng thống các lựa chọn khác nhau, nêu chi tiết chi phí và lợi ích của chúng, và đưa ra các chiến lược thực thi mạch lạc — tất cả những điều này thường là trách nhiệm của cố vấn an ninh quốc gia, chức vụ mà Rubio hiện đang đảm nhiệm?

Thật vậy, ít người nào có vị thế tốt hơn để chi phối chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ hơn người hiện đang nắm giữ cả hai chức vụ đó. Tuy nhiên, điều đáng chú ý nhất về Rubio là vai trò mà ông dường như đang đóng có vẻ như ngày càng thu hẹp.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ là nhà ngoại giao hàng đầu và phát ngôn nhân về các vấn đề đối ngoại của quốc gia, chịu trách nhiệm mang lá cờ Mỹ ra nước ngoài và dẫn đầu các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột, ngăn ngừa xung đột mới và thúc đẩy lợi ích quốc gia của Mỹ.

Nhưng Rubio hầu như vắng mặt trong tất cả những nỗ lực này.

Trong khi người tiền nhiệm của ông, Antony Blinken, đã đến Trung Đông ít nhất mỗi tháng một lần sau khi khu vực này chìm trong hỗn loạn sau các cuộc tấn công vào Israel ngày 7 tháng 10, thì Rubio chỉ đến Israel ba lần trong 16 tháng qua. Trong khi cựu Ngoại trưởng Henry Kissinger đã dành nhiều tuần ở khu vực này để nỗ lực đạt được thỏa thuận giữa Israel và các nước láng giềng sau chiến tranh năm 1973, thì Rubio đã không đến thăm khu vực này trong hơn sáu tháng.

George Shultz, người có lẽ là Ngoại trưởng xuất sắc nhất nước Mỹ, từng nói rằng ngoại giao giống như làm vườn: Phải tưới cây và nhổ cỏ dại. Nói cách khác, phải trực tiếp đến hiện trường. Tuy nhiên, Rubio mới chỉ thực hiện 18 chuyến đi với tư cách Ngoại trưởng, dành khoảng 75 ngày trên đường đến thăm 31 quốc gia. Để so sánh, trong 16 tháng đầu tiên tại chức, Hillary Clinton đã thực hiện 28 chuyến đi, dành 130 ngày trên đường đến thăm hơn 60 quốc gia. Nếu bạn không chăm sóc khu vườn, rừng rậm sẽ mọc um tùm.

Thực tế, cuộc chiến ở Ukraine, mà Tổng thống Trump từng tuyên bố sẽ “kết thúc trong 24 giờ”, chỉ ngày càng leo thang kể từ khi ông nhậm chức. Israel vẫn đang trong tình trạng chiến tranh với các nước láng giềng khi các thỏa thuận ngừng bắn mong manh không thể ngăn chặn các cuộc ném bom. Trong khi đó, Iran đã tấn công tất cả các nước láng giềng và đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả quyết định gây chiến của Mỹ và Israel.

Trong mỗi cuộc xung đột này, hoạt động ngoại giao đều diễn ra không thường xuyên và phần lớn không thành công — và trong cả hai trường hợp, Rubio đều không đóng vai trò lãnh đạo như người ta mong đợi từ một ngoại trưởng. Thay vào đó, chính người bạn thân và bạn chơi golf của tổng thống, Steve Witkoff, cùng con rể của ông, Jared Kushner, mới là những người dẫn đầu trong việc đàm phán một nền hòa bình bền vững trong mỗi cuộc xung đột.

Nhưng cả Witkoff lẫn Kushner đều không có kinh nghiệm ngoại giao sâu rộng hay kiến thức lịch sử cần thiết cho những cuộc đàm phán như vậy. Và sự thiếu kinh nghiệm đó đã thể hiện rõ.

Hai người này, được biết đến với biệt danh “Kushkoff”, tiếp cận các cuộc đàm phán như những giao dịch bất động sản, soạn thảo các điều khoản đa điểm — 28 điểm cho Ukraine, 20 điểm cho Gaza, và giờ là 14 điểm cho Iran. Nhưng các điểm này thường mơ hồ, dễ bị hiểu sai và đầy lỗ hổng, đó là lý do tại sao chưa có cuộc xung đột nào thực sự được kết thúc.

Công tác ngoại giao thực sự cần được thực hiện bởi các nhà ngoại giao thực thụ, được hỗ trợ bởi kiến thức sâu rộng và kinh nghiệm của toàn bộ một bộ phận. Nhưng Bộ Ngoại giao của Rubio đã bị gạt ra ngoài lề. Bị coi là không còn phù hợp hoặc bị phớt lờ, các nhà ngoại giao hàng đầu của bộ này hoặc đã bị sa thải hoặc đã từ chức. Tinh thần làm việc đã bị suy giảm nghiêm trọng. Ngay cả Rubio cũng đã coi thường bộ này, nói rằng ông đến thăm Foggy Bottom “gần như mỗi ngày”.

Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn là Rubio không chỉ là Ngoại trưởng mà còn là Cố vấn An ninh Quốc gia, chịu trách nhiệm điều phối và giám sát chính sách. Và sẽ là chuyện khác nếu những thiếu sót của ông trên cương vị nhà ngoại giao hàng đầu quốc gia là do ông đã thực hiện vai trò khác của mình một cách xuất sắc và khéo léo. Nhưng bằng chứng cho điều đó lại rất ít ỏi.

Một trong những bước đi đầu tiên mà Rubio thực hiện khi nhậm chức tại văn phòng góc của Cánh Tây Tòa Bạch Ốc cách đây một năm là sa thải một nửa số nhân viên Hội đồng An ninh Quốc gia. Và mặc dù có lý do chính đáng để tinh gọn và sắp xếp nhân sự hợp lý hơn, Tòa Bạch Ốc lại mô tả những đợt cắt giảm này như một cuộc chiến giữa Marco Rubio và “Nhà nước ngầm”. Kết quả là đội ngũ nhân viên trở nên thất vọng, và theo các nhà ngoại giao và quan chức nước ngoài, họ không biết chuyện gì đang xảy ra.

Những thất bại này đã trở nên rõ ràng ở Iran. Bất kể quy trình phối hợp chính sách nào tồn tại trước hoặc sau quyết định phát động chiến tranh, kết quả đều là sự hỗn loạn và nhầm lẫn lan rộng thay vì sự rõ ràng và nhất quán. Bản thân Rubio đã đưa ra nhiều lời giải thích, thường mâu thuẫn, về cuộc chiến và mục tiêu của nó, và ông ngày càng tỏ ra không cùng quan điểm với tổng thống. Ví dụ, hôm thứ Ba 5Tháng Năm, Rubio tuyên bố chiến tranh “đã kết thúc”, nhưng ngay ngày hôm sau, Tổng thống Trump lại đe dọa sẽ nối lại chiến tranh.

Chức vụ ngoại trưởng và cố vấn an ninh quốc gia quá lớn để một người có thể đảm nhiệm.

Mặc dù Rubio tuyên bố rằng hai vai trò này “có sự chồng chéo trong nhiều trường hợp”, nhưng trên thực tế, chúng đảm nhiệm những chức năng rất khác nhau. Ngoại trưởng là một vị trí hướng ra bên ngoài. Ngược lại, cố vấn an ninh quốc gia lại hướng vào bên trong. Việc kết hợp hai vai trò rất khác nhau này không bảo đảm rằng cả hai “hoàn toàn đồng bộ”, như phát ngôn nhân của Rubio đã tuyên bố. Nó chỉ bảo đảm rằng cả hai công việc đều không được thực hiện tốt.

Nếu còn ai nghi ngờ điều đó, thì thành tích yếu kém của Rubio ở cả hai lĩnh vực đã chứng minh điều đó một cách rõ ràng.

[Politico: The ever-diminishing role of Marco Rubio]

5. Một chỉ huy quân sự cao cấp của NATO cho biết ông đang “suy nghĩ” về vai trò của liên minh tại eo biển Hormuz.

Tư lệnh cao cấp của NATO hôm thứ Ba cho biết ông đang “suy nghĩ” về việc liên minh có thể hỗ trợ như thế nào ở eo biển Hormuz, nhưng chưa có kế hoạch chính thức nào được bắt đầu.

“Tôi có đang nghĩ đến điều đó không? Chắc chắn rồi. Nhưng hiện tại chưa có kế hoạch nào cho đến khi quyết định chính trị được đưa ra”, Tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh tối cao của NATO tại Âu Châu, nói với các nhà báo.

Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ các đồng minh Âu Châu của Washington trong NATO vì phản ứng của họ đối với cuộc chiến chống Iran của ông - dẫn đến việc tuyến đường thủy quan trọng này bị đóng cửa.

Các quốc gia Âu Châu, đứng đầu là Anh và Pháp, đang gấp rút xây dựng một kế hoạch khả thi về cách họ có thể giúp giữ cho eo biển thông thoáng nếu chiến tranh kết thúc.

Cho đến nay, liên minh NATO do Mỹ dẫn đầu vẫn tránh tìm cách can thiệp trực tiếp vào cuộc xung đột – bất chấp áp lực từ Tổng thống Trump.

Ông Grynkewich cho biết: “Mỗi quốc gia đang cân nhắc phản ứng của mình, và nhiều nước, bao gồm Bỉ, Pháp, Đức, Ý và Vương quốc Anh, đang điều tàu đến khu vực này”.

“Tất cả chúng ta đều đồng ý rằng việc bảo đảm tự do hàng hải trong vùng biển quốc tế là lợi ích chung của chúng ta.”

Các nhà ngoại giao Âu Châu tại NATO đã hạ thấp khả năng liên minh này đóng vai trò quan trọng ở eo biển Manche do những chia rẽ nội bộ. Tuy nhiên, họ cho rằng NATO có thể tham gia bằng một cách nào đó vào bất kỳ chiến dịch nào do Pháp hoặc Anh dẫn đầu nếu chúng được thực hiện.

[CBSNews: Top NATO military commander says he's “thinking” about alliance's role in Strait of Hormuz]

6. Tổng thống Trump nói ông Netanyahu sẽ “làm bất cứ điều gì tôi muốn” về vấn đề Iran sau cuộc điện đàm căng thẳng giữa hai người.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Tư khẳng định Thủ tướng Benjamin Netanyahu sẽ làm “bất cứ điều gì tôi muốn” liên quan đến một cuộc tấn công quân sự tiềm tàng vào Iran, trong một phát biểu được đưa ra một ngày sau khi hai người được tường trình đã có cuộc điện đàm căng thẳng về vấn đề này.

Tổng thống Trump được các phóng viên hỏi về cuộc điện đàm hôm thứ Ba với thủ tướng Israel. Ông trả lời: “Ông ấy là một người rất tốt, ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn. Và ông ấy là một người tuyệt vời… Đừng quên ông ấy từng là thủ tướng thời chiến”.

Ông Netanyahu đã ca ngợi mối quan hệ thân thiết của mình với Tổng thống Trump, cho rằng chính mối quan hệ này đã dẫn đến hàng loạt quyết định có lợi cho Israel của tổng thống Mỹ. Nhưng điều đó cũng khiến ông Netanyahu phải đối mặt với những lời chỉ trích rằng ông không thể phản bác lại Tổng thống Trump vì đã quá mang ơn ông ấy.

Khi được tờ The Times of Israel hỏi vào tháng 3 liệu ông có tự mình quyết định khi nào chiến tranh với Iran kết thúc hay là ông Netanyahu cũng có tiếng nói, Tổng thống Trump tuyên bố đó sẽ là một quyết định “chung”, nhưng khi lệnh ngừng bắn được công bố vài tuần sau đó, Giêrusalem được tường trình đã bị bất ngờ.

Tổng thống Trump vẫn thận trọng không chỉ trích Netanyahu và thậm chí còn vận động Tổng thống Isaac Herzog ân xá cho ông trong phiên tòa xét xử tham nhũng đang diễn ra mà thủ tướng này đang phải đối mặt.

Ông Netanyahu được tường trình ủng hộ việc nối lại chiến tranh chống lại Iran, vì ông lập luận rằng các mục tiêu chiến tranh liên quan đến chương trình hạt nhân và hỏa tiễn của Tehran, cùng với sự hỗ trợ của nước này cho các lực lượng ủy nhiệm, vẫn chưa được đáp ứng. Thủ tướng cho biết ông sẽ chấp nhận việc giải quyết các vấn đề đó bằng con đường ngoại giao nhưng bày tỏ sự hoài nghi về việc liệu Tehran có sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí hay không.

Theo Axios, trong cuộc điện đàm hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã cập nhật cho Netanyahu về những nỗ lực hòa giải mới của một số quốc gia Ả Rập và Hồi giáo nhằm đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.

Đề xuất mới nổi lên – được tường trình do Qatar và Pakistan soạn thảo với sự tham gia của các nhà trung gian khu vực như Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập – sẽ chứng kiến Washington và Tehran ký một “thư cam kết” chính thức chấm dứt chiến tranh và mở ra 30 ngày đàm phán về các vấn đề bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz và hạn chế chương trình hạt nhân của Iran, một nguồn tin của Mỹ tham gia cuộc điện đàm nói với Axios.

Hai nhà lãnh đạo đã bất đồng về hướng đi tiếp theo trong cuộc điện đàm, vì ông Netanyahu tỏ ra rất hoài nghi về khuôn khổ này, tin rằng Mỹ nên tiếp tục gây áp lực quân sự lên Iran để làm suy yếu chế độ này hơn nữa bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu của nước này, theo hai nguồn tin của Israel cho biết.

Nguồn tin của Mỹ cho biết ông Netanyahu “vô cùng tức giận sau cuộc điện đàm”, mặc dù các nguồn tin của Israel lưu ý rằng ông Netanyahu “luôn lo lắng” về diễn biến các cuộc đàm phán với Iran.

Văn phòng Thủ tướng và Tòa Bạch Ốc từ chối bình luận với Axios về bản báo cáo này.

[CBSNews: Trump says Netanyahu will ‘do whatever I want’ on Iran after pair said to hold tense call]

7. Đúng vậy, Tổng thống Trump có thể thực sự tấn công Cuba.

Chính quyền Trump đã lảng tránh câu hỏi liệu họ có tiến hành các cuộc tấn công quân sự chống lại Cuba hay không. Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, cho biết chính quyền Trump ngày càng sẵn sàng thực hiện bước đi đó.

Đó là một sự leo thang đáng kể so với vài tháng trước, khi các quan chức chủ yếu tập trung vào việc sử dụng áp lực kinh tế và ngoại giao để gây áp lực lên chế độ cộng sản ở Havana.

Một quan chức Mỹ và một người quen thuộc với các cuộc thảo luận của chính quyền về Cuba nói với ISW rằng Tổng thống Trump và các phụ tá của ông ngày càng thất vọng vì chiến dịch gây áp lực của Mỹ, bao gồm cả việc cắt nguồn cung nhiên liệu cho hòn đảo này, đã không khiến các nhà lãnh đạo Cuba đồng ý thực hiện các cải cách kinh tế và chính trị quan trọng. Vì vậy, họ đang xem xét phương án quân sự một cách nghiêm chỉnh hơn trước đây.

“Tình hình chắc chắn đã thay đổi. Ý tưởng ban đầu về Cuba là giới lãnh đạo yếu kém và sự kết hợp giữa việc tăng cường thực thi các lệnh trừng phạt, thực chất là phong tỏa dầu mỏ, và những chiến thắng quân sự rõ ràng của Mỹ ở Venezuela và Iran sẽ khiến người Cuba sợ hãi và buộc phải thỏa thuận. Giờ đây Iran đã đi chệch hướng, và người Cuba đang chứng tỏ mình cứng rắn hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Vì vậy, giờ đây hành động quân sự đang được xem xét theo cách mà trước đây chưa từng có.”

Tuần trước, tin tức lan truyền rằng Mỹ đang tiến tới việc truy tố cựu Tổng thống Cuba Raul Castro, người anh trai 94 tuổi của cố độc tài Cuba Fidel Castro. Điều này đã dẫn đến một số suy đoán rằng Mỹ có thể tiến hành một chiến dịch đột kích quân sự nhằm bắt giữ Castro, giống như cách họ đã làm với nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng Giêng.

Nhưng ISW cho biết các nhà hoạch định quân sự của Mỹ đang cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau ngoài việc bắt giữ một hoặc hai cá nhân. Hành động quân sự có thể bao gồm từ một cuộc không kích duy nhất nhằm đe dọa chế độ để buộc họ nhượng bộ, cho đến một cuộc đổ bộ trên bộ nhằm lật đổ chế độ này.

Bộ Tư lệnh miền Nam Hoa Kỳ trong vài tuần qua đã “tổ chức một loạt các cuộc họp lập kế hoạch” - nói cách khác, đã bắt đầu soạn thảo các kế hoạch cho hành động quân sự tiềm tàng.

Hiện chưa có hành động nào sắp xảy ra. Ngũ Giác Đài có rất nhiều hỏa lực trong khu vực. Cuba, một quốc gia với 10 triệu dân, chỉ cách bờ biển Florida 90 dặm.

ISW lưu ý rằng một kịch bản cực kỳ khó xảy ra là việc sử dụng những người Cuba lưu vong trong bất kỳ nhiệm vụ nào. “Họ đã xác định rằng những người lưu vong không có vai trò gì ở đây ngoài việc cổ vũ và chỉ trích. Đây sẽ không phải là cuộc đổ bộ Vịnh Con Heo phiên bản 2.0”.

Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng Cuba sẽ sớm “sụp đổ” và “chúng ta sẽ ở đó để giúp đỡ họ”. Tuy nhiên, ISW nói thêm: “Nhiệm vụ của Ngũ Giác Đài là chuẩn bị để tạo điều kiện tối đa cho tổng tư lệnh. Điều đó không có nghĩa là tổng thống đã đưa ra quyết định.”

Các quan chức chính quyền đang chuẩn bị nền tảng về quan hệ công chúng cho các động thái quân sự.

Tuần trước, Ngoại trưởng Marco Rubio đã ám chỉ điều gì đó đáng ngại trong một cuộc phỏng vấn với Fox News. “Chúng ta sẽ cho họ một cơ hội,” Rubio, người cũng giữ chức cố vấn an ninh quốc gia, nói. “Nhưng tôi không nghĩ điều đó sẽ xảy ra. Tôi không nghĩ chúng ta có thể thay đổi quỹ đạo của Cuba chừng nào những người này còn nắm quyền.”

Cuối tuần qua, Axios đưa tin Cuba đã mua hàng trăm máy bay điều khiển từ xa quân sự và đã thảo luận về cách sử dụng chúng trong trường hợp xung đột nổ ra giữa Washington và Havana. Nhiều nhà phân tích an ninh quốc gia cho rằng báo cáo đó là một thông tin rò rỉ nhằm mục đích tạo cớ cho một cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào Cuba.

ISW nhấn mạnh rằng việc đoán trước những hành động thất thường của Tổng thống Trump luôn là điều không khôn ngoan, vì vậy có lẽ đừng vội kết luận ngay bây giờ.

Tổng thống Trump cũng phải cân nhắc đến khía cạnh chính trị khi tỷ lệ ủng hộ ông đang giảm mạnh do giá xăng tăng vọt vì chiến tranh với Iran. Quy mô của một chiến dịch ở Cuba, nếu có, có thể phụ thuộc vào việc ông cảm thấy những người ủng hộ MAGA của mình sẽ chấp nhận điều gì.

Nhưng không thể phủ nhận lập trường của chính quyền đối với Cuba ngày càng trở nên gay gắt, đặc biệt là trong vài tuần gần đây, và tôi được biết từ những người thân cận với chính quyền và trong chính quyền rằng những động thái của Mỹ, bao gồm cả việc rò rỉ thông tin có chủ đích cho giới truyền thông, là do sự bực bội thực sự đối với giới lãnh đạo Cuba.

Một quan chức Mỹ cho biết, các quan chức Cuba dường như không hoàn toàn hiểu được tình trạng kinh tế bất ổn của đất nước họ. Họ đáp trả áp lực từ Mỹ bằng cách đưa ra những ý tưởng như cho phép đầu tư nước ngoài vào khách sạn, trong khi vấn đề thực sự của họ là vấn đề cấu trúc, bao gồm cả hệ thống lưới điện xuống cấp.

Quan chức này cũng cho biết thêm, không phải lúc nào cũng rõ ràng ai thực sự nắm quyền ở Havana hoặc gia đình Castro còn nắm giữ bao nhiêu quyền lực.

“Hệ thống này quá cứng nhắc và dựa trên sự đồng thuận. Họ đang sống trong một thực tại khác, và họ hoàn toàn không quan tâm đến người dân Cuba”, quan chức Mỹ cho biết.

Một quan chức Mỹ cho biết, các quan chức Cuba đã yêu cầu Nga hỗ trợ thêm. Mạc Tư Khoa đã gửi một tàu chở nhiên liệu mà Mỹ cho phép cập bến vào cuối tháng 3, mang lại sự cứu trợ tạm thời.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel nói rằng hành động gây hấn quân sự của Mỹ đối với Cuba “sẽ gây ra một cuộc tắm máu với những hậu quả khôn lường”.

Ông ta dường như đang phản ứng trước hàng loạt hành động gần đây cho thấy sự thiếu kiên nhẫn của chính quyền Trump ngày càng rõ rệt.

[Newsweek: Yes, Trump Might Really Attack Cuba]

8. Lực lượng Mỹ đã phát hiện ít nhất 10 quả thủy lôi ở eo biển Hormuz, các quan chức cho biết.

Một đánh giá tình báo gần đây của Mỹ cho thấy lực lượng Mỹ đã phát hiện ít nhất 10 quả thủy lôi ở eo biển Hormuz, theo các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề này, những người đã nói chuyện với CBS News với điều kiện giấu tên để thảo luận về các vấn đề an ninh quốc gia nhạy cảm.

Vào tháng 3, đài CBS News đưa tin rằng các quan chức Mỹ đã đánh giá có ít nhất một tá thủy lôi dưới nước ở eo biển Hormuz, theo các đánh giá tình báo của Mỹ vào thời điểm đó. Các quan chức này cho biết khi đó rằng các loại thủy lôi do Iran sử dụng ở eo biển là thủy lôi Maham 3 và Maham 7 do Iran sản xuất. Một quan chức khác của Mỹ cho biết con số này ít hơn một tá.

CBS News không thể xác định loại thủy lôi nào nằm trong đợt đánh giá mới nhất này. Đầu tháng này, quân đội Mỹ bắt đầu hướng các tàu thương mại đi theo tuyến đường ở eo biển Hormuz xa hơn Iran, khu vực mà Hải quân đã dành nhiều tuần để rà soát.

Mỹ cảnh báo rằng việc đi qua tuyến đường thông thường có thể “cực kỳ nguy hiểm” do Iran đã gài mìn trong eo biển. Ngũ Giác Đài tháng này đã công bố một hình ảnh cho thấy Iran đã gài thêm mìn ở eo biển Hormuz vào ngày 23 tháng 4.

[CBSNews: U.S. forces identified at least 10 mines in Strait of Hormuz, officials say]

9. Truyền thông nhà nước Iran cho biết nước này đang xem xét các đề xuất hòa bình mới nhất của Mỹ.

Iran cho biết họ đang xem xét các đề xuất mới nhất do Hoa Kỳ gửi đến nhằm chấm dứt chiến tranh, khi Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống soái Asim Munir, đến Tehran vào hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, theo giờ địa phương.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei cho biết: “Chúng tôi đã nhận được quan điểm của phía Mỹ và hiện đang xem xét chúng.”

Ông Baqaei nói thêm rằng các cuộc trao đổi hiện tại do Pakistan làm trung gian giữa Mỹ và Iran dựa trên đề xuất khung 14 điểm ban đầu của Iran, trong đó kêu gọi “chấm dứt dứt điểm chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng”, thả các tài sản bị đóng băng của Iran và chấm dứt cái mà ông mô tả là “hành vi cướp biển” chống lại các tàu thương mại của Iran.

Ông Baqaei phát biểu trên truyền hình nhà nước rằng Tư lệnh quân đội Pakistan đã đến Tehran mang theo một thông điệp mới từ Mỹ.

Trong khi Iran vẫn chưa xem xét các đề nghị cụ thể, Tổng thống Trump hôm thứ Tư - trước khi lên chuyên cơ Air Force One để phát biểu tại lễ tốt nghiệp của Học viện Cảnh sát biển Hoa Kỳ ở Connecticut - nói rằng, “Chúng ta đang ở giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến với Iran.”

“Chúng ta hãy chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra,” ông nói. “Hoặc là chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc là chúng ta sẽ làm một số việc hơi khó chịu, nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra.”

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là FAO cảnh báo rằng việc phong tỏa eo biển Hormuz có thể “gây ra một cuộc khủng hoảng giá lương thực toàn cầu nghiêm trọng” trong những tháng tới.

Trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, eo biển Hormuz chiếm một phần năm lượng vận chuyển dầu toàn cầu, việc Tehran đóng cửa eo biển đối với giao thông tàu chở dầu và hàng hóa gây ra khủng hoảng lớn về cả nhiên liệu lẫn lương thực.

Trước chiến tranh, một phần ba lượng phân bón của thế giới cũng đi qua eo biển này, và các quan chức đã cảnh báo rằng nông dân có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trong mùa vụ trồng trọt mùa hè.

[CBSNews: Iran looking over latest U.S. peace proposals, state media say]

10. Vụ đánh bom trường học ở Iran vẫn đang được điều tra, nhà lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trung ương cho biết với các nhà lập pháp.

Thành viên Dân chủ cao cấp của Ủy ban Quân sự Hạ viện đã chất vấn lãnh đạo quân sự cao cấp nhất của Mỹ tại Trung Đông về vụ đánh bom trường học khiến hơn 165 người thiệt mạng khi chiến tranh bắt đầu.

Đô đốc Brad Cooper, nhà lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, cho biết vụ đánh bom vẫn đang được điều tra. Ông nói rằng vụ tấn công rất phức tạp, lưu ý rằng trường học nằm trên một địa điểm phóng hỏa tiễn do Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự của Iran vận hành.

Ông Cooper cho biết ông cam kết minh bạch sau khi cuộc điều tra hoàn tất. Nhưng Dân biểu đảng Dân chủ Adam Smith của Washington nói, “Tôi không tin câu trả lời đó.”

Ông Smith cho biết ông tôn trọng ông Cooper, nhưng cáo buộc Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã thể hiện sự “coi thường trắng trợn” việc bảo vệ tính mạng dân thường.

[CBSNews: Iran school bombing still under investigation, head of Central Command tells lawmakers]

11. Số ca tử vong do Ebola tăng 30% khi Berlin chuẩn bị đón bệnh nhân.

Số người nghi tử vong do virus Ebola, loại virus đang lây lan nhanh chóng ở Trung Phi, đã tăng 30% chỉ trong một ngày, khi các chuyên gia y tế đang gấp rút ngăn chặn đại dịch chết người này.

Phát biểu từ Geneva, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết hiện có hơn 500 trường hợp nghi nhiễm và 130 ca tử vong - tăng từ 100 ca vào ngày hôm trước. Phần lớn các trường hợp này tập trung ở Cộng hòa Dân chủ Congo, và một số ít ở Uganda.

Bộ Y tế Đức hôm thứ Ba xác nhận, theo yêu cầu từ phía chính quyền Mỹ, một bác sĩ người Mỹ cũng nhiễm virus sẽ được di tản đến bệnh viện Charité ở Berlin.

Bộ Y tế cho biết bệnh viện đang chuẩn bị tiếp nhận bệnh nhân vào “khu cách ly đặc biệt”. Bộ này không xác nhận thời điểm bệnh nhân sẽ đến.

Cho đến nay, chỉ có 30 trường hợp được xác nhận mắc Ebola trong đợt bùng phát ở Cộng hòa Dân chủ Congo, do virus Bundibugyo gây ra, một chủng virus hiện chưa có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị.

Ông Tedros cho biết ông đặc biệt lo ngại vì số ca mắc bệnh cao, kể cả ở các khu vực đô thị như thủ đô Kampala của Uganda và thành phố Goma ở phía tây Congo.

Ông cho biết thêm, hiện có hơn 100.000 người phải di dời trong khu vực, điều này khiến đợt bùng phát dịch bệnh này trở nên đặc biệt phức tạp.

Đại diện của WHO tại Cộng hòa Dân chủ Congo, bà Anne Ancia, cho biết với các phóng viên hôm thứ Ba rằng các trường hợp nhiễm bệnh ban đầu được phát hiện ở tỉnh Ituri, phía đông bắc và giáp với Uganda. Nhưng hiện nay các trường hợp đã lan đến Bắc Kivu, tỉnh phía nam Ituri, giáp với Rwanda. Uganda cũng đã xác nhận hai trường hợp nhập khẩu.

Hoa Kỳ đã đóng cửa biên giới trong 30 ngày đối với tất cả công dân không phải người Mỹ đã đi qua khu vực này trong 21 ngày qua. Điều này trái ngược với hướng dẫn y tế quốc tế của WHO. Hoa Kỳ không ký vào hướng dẫn sửa đổi năm 2024, có hiệu lực từ năm ngoái, tuy nhiên nước này vẫn là một bên ký kết các quy định năm 2005, trong đó cũng khuyến cáo không nên áp đặt lệnh cấm đi lại trên quy mô lớn.

Các biện pháp loại trừ người nước ngoài một cách cụ thể là không hiệu quả, bà Jeanne Marrazzo, nhà lãnh đạo Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ, cho biết. “Bệnh tật không có hộ chiếu”, bà nói trong một tuyên bố.

“ Cách nhanh nhất để bảo vệ tất cả các quốc gia trên thế giới là tích cực hỗ trợ kiểm soát dịch bệnh ngay tại nguồn gốc”, ông Jean Kaseya, nhà lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Phi Châu, cho biết hôm thứ Ba.

“An ninh y tế toàn cầu không thể chỉ đạt được thông qua biên giới. Nó đạt được thông qua sự hợp tác, lòng tin, khoa học và đầu tư nhanh chóng vào năng lực chuẩn bị và ứng phó”, ông nói thêm.

Trong khi đó, bác sĩ người Mỹ Peter Stafford, người được chuyển đến Đức, làm việc cho tổ chức truyền giáo Serge của Mỹ và điều trị cho các bệnh nhân Ebola tại Bệnh viện Nyankunde, Ituri.

Stafford là một trong ba bác sĩ điều trị bệnh nhân trong khu vực khi dịch bệnh bùng phát. Hai bác sĩ còn lại — vợ ông, Rebekah Stafford, và Patrick LaRochelle — hiện vẫn chưa có bất kỳ triệu chứng nào, theo Serge.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Hai cho biết họ đang phối hợp “một phản ứng toàn diện” đối với dịch bệnh Ebola, “làm việc chặt chẽ với [Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ] và quân đội Mỹ về khả năng hồi hương những người Mỹ bị ảnh hưởng, dựa trên đánh giá về mức độ phơi nhiễm và nhu cầu sức khỏe.”

Bộ này cũng đang cung cấp 13 triệu đô la để tài trợ cho các nỗ lực ứng phó khẩn cấp tại Congo và Uganda, đồng thời cho biết thêm rằng dự kiến sẽ có thêm kinh phí được cấp.

Trong năm qua, Mỹ đã cắt giảm đáng kể viện trợ nước ngoài. Tổ chức Oxfam cho biết hôm thứ Hai rằng việc cắt giảm viện trợ lớn đã góp phần làm đình trệ phản ứng đối với dịch bệnh thông qua việc làm suy yếu hệ thống giám sát dịch bệnh.

Tổ chức Cứu trợ Quốc tế (International Rescue Committee) cho biết hôm thứ Ba rằng hệ thống y tế yếu kém và tình trạng nghèo đói cùng cực trầm trọng hơn do việc cắt giảm ngân sách đã khiến Ebola lây lan “xa hơn và nhanh hơn trước khi bất kỳ ai nhận ra điều gì đang xảy ra”.

Chiều thứ Ba, WHO đã triệu tập ủy ban khẩn cấp để vạch ra các biện pháp ứng phó trong nước và quốc tế.

[Politico: Ebola deaths surge 30 percent as Berlin prepares for patient]

 

1. Sau cuộc tấn công dữ dội thẳng vào Mạc Tư Khoa, Tư lệnh quân đội Tiệp cho rằng NATO cần phải kết nạp ngay Ukraine.

Tướng lĩnh cao cấp của Cộng hòa Tiệp cho rằng Ukraine nên được gia nhập NATO trong tương lai gần như một “bước đi hợp lý” tiếp theo.

“Ukraine không chỉ là một quốc gia tiêu thụ an ninh, mà còn là một nhà cung cấp an ninh,” Tướng Karel Řehka, Tham mưu trưởng Lực lượng Quốc phòng Cộng hòa Tiệp, phát biểu tại diễn đàn GLOBSEC ở Prague hôm thứ Năm.

“Tôi không nói điều đó dễ dàng. Suy cho cùng, đó là vấn đề về sự đồng thuận chính trị, nhưng tôi nghĩ đó là hướng mà chúng ta nên hướng tới,” ông nói thêm.

Theo Tướng Karel Řehka, quân đội Tiệp đánh giá rất cao khả năng của quân đội Ukraine, những người đã phải chiến đấu trong điều kiện đối phương có lực lượng nhân sự, kinh tế, và khả năng quốc phòng vượt trội gấp nhiều lần. Trong những điều kiện ngặt nghèo, thậm chí còn bị chèn ép bởi những người từng là đồng minh của họ, quân Ukraine vẫn có khả năng cầm chân quân xâm lược, và giáng trả những đòn ngoạn mục đến mức Nga phải chịu nhục nhờ Hoa Kỳ bảo kê cho cuộc diễn binh ngày Chiến Thắng 9 tháng Năm.

Kyiv từ lâu đã tìm cách gia nhập liên minh quân sự nhưng vấp phải sự phản đối từ Đức và Hoa Kỳ, ngay cả dưới thời chính quyền Tổng thống Biden. Vấn đề này hầu như đã bị gạt bỏ hoàn toàn kể từ khi Ông Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc.

Tướng Řehka cũng nhấn mạnh rằng Cộng hòa Tiệp cần tăng chi tiêu quân sự lên cao hơn nhiều so với 2% GDP, mục tiêu trước đây của NATO. Ngân sách quốc phòng của nước này là tâm điểm của cuộc tranh chấp giữa Tổng thống Tiệp Petr Pavel và Thủ tướng theo chủ nghĩa dân túy Andrej Babiš.

Ban đầu, Babiš quyết định cắt giảm chi tiêu quân sự xuống còn 1,8% GDP, bất chấp cam kết của Prague với NATO về việc tăng lên 3,5% vào năm 2035. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna hồi đầu tháng này cho biết Prague có kế hoạch tăng ngân sách quốc phòng trước hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara.

“Chúng ta cần phải tăng tỷ lệ này lên cao hơn 2 phần trăm, nếu không thì không một lời hứa nào của chính phủ về phòng không hay hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng sẽ thành hiện thực,” Tướng Řehka nhấn mạnh. “Chúng ta đã xây dựng các kế hoạch quốc phòng và chúng ta cần phải thực hiện những kế hoạch đó.”

[Politico: Ukraine should be in NATO, Czech military chief says]

2. Nhà máy lọc dầu của Nga ở Syzran bị tấn công chìm trong ngọn lửa

Theo các phương tiện truyền thông Nga, một nhà máy lọc dầu của Nga ở Syzran, tỉnh Samara, đã bị tấn công bởi lực lượng Ukraine vào đêm 21 tháng 5.

Theo kênh tin tức độc lập Exilenova Plus trên Telegram, người dân địa phương cho biết một đơn vị lọc dầu tại nhà máy lọc dầu Syzran của Rosneft đã bị trúng bom trong cuộc tấn công của Ukraine.

Thống đốc tỉnh Samara, Vyacheslav Fedorishchev, sau đó cho biết hai người đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Syzran, thành phố lớn thứ ba của tỉnh Samara, nằm cách biên giới Ukraine với Nga khoảng 700 km về phía đông bắc.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Kyiv coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì chúng cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Theo Reuters đưa tin ngày 20 tháng 5, tất cả các nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung nước Nga đã hoàn toàn ngừng hoạt động hoặc giảm sản lượng sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gần đây.

Ngày 18-19 tháng 5, Ukraine đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga và một trạm bơm dầu, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, sau khi các quan chức Nga báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở tỉnh Yaroslavl và gần Mạc Tư Khoa.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, lực lượng nước này đã tấn công vào nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, nơi ghi nhận một vụ cháy trên территории của cơ sở này vào ngày 18 tháng 5.

Ngày 20 tháng 5, Ukraine đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga gần thị trấn Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine - đánh dấu vụ tấn công thứ hai được báo cáo vào địa điểm này trong vòng một tuần.

Theo Bộ Tổng tham mưu, một tổ máy lọc dầu AVT-6 đã bị trúng đạn, dẫn đến hỏa hoạn sau đó tại nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodorgsintez.

[Kyiv Independent: Russian oil refinery in Syzran reportedly struck amid Ukrainian attack]

3. Theo CNN đưa tin, Iran đã khởi động lại việc sản xuất máy bay điều khiển từ xa và đang nỗ lực khôi phục toàn bộ năng lực sản xuất nhanh hơn dự kiến.

Theo CNN dẫn nguồn tin tình báo Mỹ, Iran đã tích cực tái thiết năng lực quân sự và khởi động lại sản xuất máy bay điều khiển từ xa trong những tuần kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ và Israel có hiệu lực vào ngày 8 tháng 4.

Báo cáo cho biết, tốc độ và quy mô mà Iran đang khôi phục khả năng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của mình đã khiến cộng đồng tình báo Mỹ bất ngờ, vì các ước tính trước đó cho rằng quá trình này sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng Iran có thể khôi phục hoàn toàn năng lực quân sự trước chiến tranh chỉ trong vòng sáu tháng, đồng thời cho biết Tehran đã “vượt quá mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo đặt ra cho việc tái thiết”.

Theo nguồn tin của CNN, thời gian tiến hành chiến tranh được rút ngắn một phần là do sự hỗ trợ mà Iran nhận được từ Nga và Trung Quốc. Nguồn tin này cho rằng Bắc Kinh đã cung cấp cho Cộng hòa Hồi giáo các phụ tùng hỏa tiễn kể từ khi chiến tranh nổ ra vào ngày 28 tháng 2. Bộ Ngoại giao Trung Quốc phủ nhận điều này, cho rằng báo cáo của CNN “không dựa trên sự thật”.

Các nguồn tin cho biết, tốc độ nhanh chóng mà Iran đang tiến hành để khôi phục kho vũ khí và năng lực quân sự của mình cho thấy nước này vẫn sẽ là một đối thủ đáng gờm, có khả năng gây ra thiệt hại nghiêm trọng trong khu vực nếu Mỹ thực hiện lời đe dọa lặp đi lặp lại về việc khởi động lại chiến dịch quân sự.

Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ từ chối bình luận về báo cáo này, và phát ngôn nhân Ngũ Giác Đài khẳng định rằng quân đội Hoa Kỳ “có mọi thứ cần thiết để thực hiện vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn”.

[CBSNews: Iran has restarted drone production, is moving to restore full capabilities faster than expected — CNN report]

4. Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất cải tổ triệt để tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu nhằm mang lại hy vọng cho Ukraine, Moldova và các quốc gia Tây Balkan.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu thảo luận về quy chế thành viên bổ sung mới cho Ukraine và các quốc gia ứng viên khác để duy trì đà tiến tới việc trở thành thành viên chính thức của khối

Ukraine là quốc gia ứng viên gia nhập Liên Hiệp Âu Châu từ năm 2022, nhưng tiến trình gia nhập tiếp theo đã bị đình trệ gần một năm nay.

Bức thư nêu rõ rằng “quá trình mở rộng mất quá nhiều thời gian” và “điều này dễ hiểu là sẽ gây ra sự thất vọng”.

Một số quốc gia đã phải chờ đợi lâu hơn nhiều so với Ukraine để tiến tới các bước tiếp theo trong quá trình gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. Bắc Macedonia được cấp quy chế ứng viên vào tháng 12 năm 2005. Hơn 20 năm sau, tiến trình của nước này đã bị cản trở trước tiên bởi Hy Lạp, yêu cầu nước này đổi tên, và sau đó bởi Bulgaria do tranh chấp sắc tộc.

Trong thư, Thủ tướng Merz viết: “Tôi tin chắc rằng chúng ta cần một động lực mới cho Ukraine cũng như cho khu vực Tây Balkan và Moldova”.

Về vấn đề Ukraine, Thủ tướng Đức khẳng định rõ ràng rằng nước này nên trở thành “thành viên đầy đủ” của Liên Hiệp Âu Châu, đồng thời nhắc lại lập trường của Đức rằng tất cả sáu nhóm mở rộng “nên ngay lập tức và không chậm trễ chính thức mở cửa”.

Hung Gia Lợi đã cản trở tiến trình mở cửa các khu vực đó trong suốt một năm qua, nhưng họ không phải là quốc gia duy nhất phản đối.

Trong khi quá trình đó vẫn đang tiếp diễn, Thủ tướng Merz đề xuất một “tư cách thành viên liên kết” cho Ukraine, cho phép nước này tham gia các cuộc họp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu, có một ghế trong Hội đồng Ủy viên Liên Hiệp Âu Châu, là thành viên không có quyền bỏ phiếu trong Nghị viện Âu Châu, và thậm chí có cả một số đại diện tại Tòa án Công lý Âu Châu.

Trong thư, Thủ tướng Merz viết: “Hiện tại, chúng tôi đã sẵn sàng đề nghị Ukraine một tư cách thành viên tương đương đáng kể, vượt xa những gì chúng tôi có thể cung cấp trong trung hạn thông qua phương thức gia nhập của mình.”

Ukraine đã bác bỏ mọi hình thức “thành viên giả” khi ý tưởng của Thủ tướng Merz lần đầu tiên được nêu ra một cách không chính thức tại một cuộc họp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu vào tháng 4, thay vào đó tập trung vào việc thúc đẩy tiến trình gia nhập hiện tại càng nhanh càng tốt.

Trong bức thư, Thủ tướng Merz cố gắng giải quyết vấn đề này bằng cách khẳng định “đó sẽ không phải là một tư cách thành viên lỏng lẻo” và rằng nó sẽ “thúc đẩy hơn nữa quá trình gia nhập”.

Đối với các quốc gia ở Tây Balkan, những nước đã trải qua quá trình hội nhập Liên Hiệp Âu Châu kéo dài hơn nhiều, việc Đức thúc đẩy “các giải pháp sáng tạo dành cho cả những quốc gia ứng viên đã chuẩn bị từ lâu” có thể được xem là một cú hích rất cần thiết cho triển vọng gia nhập của họ.

Bức thư đề cập rằng các quốc gia này cũng có thể được cấp quy chế quan sát viên tại “tất cả các thể chế liên quan của Liên Hiệp Âu Châu” và được đại diện khi các thể chế Liên Hiệp Âu Châu thảo luận về các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến họ.

Hiện tại, Thủ tướng Merz đang yêu cầu thành lập một nhóm đặc nhiệm để giải quyết các vấn đề về tính khả thi pháp lý và chính trị phát sinh từ đề xuất của ông.

[Kyiv Independent: Germany's Merz proposes radical shakeup of EU membership to give hope to Ukraine, Moldova, Western Balkans states]

5. Tổng thống Trump cho biết ông muốn việc đi lại qua eo biển Hormuz không phải trả phí.

Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố Mỹ không muốn thu phí qua eo biển Hormuz sau một số tranh luận qua lại về vấn đề này kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

“Chúng tôi muốn nó được mở cửa, chúng tôi muốn nó được tự do. Chúng tôi không muốn thu phí,” Tổng thống Trump nói. “Đây là tuyến đường thủy quốc tế.”

Tháng trước, tổng thống cho biết ông muốn thấy Mỹ thu phí quá cảnh, nhưng sau cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai bên đã đồng ý rằng “không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí quá cảnh”.

Tổng thống Trump đã thẳng thừng tuyên bố hôm thứ Năm rằng Iran “hiện không thu phí quá cảnh”, mặc dù Iran cho biết Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư mới thành lập của họ đã bắt đầu thu phí.

“Hiện tại họ không thu phí quá cảnh,” Tổng thống Trump nói hôm thứ Năm. “Họ đang thiệt hại 500 triệu đô la mỗi ngày, theo dự kiến. Nghe có vẻ nhiều tiền, nhưng dù là 500, 200 hay 300 triệu đô la thì họ vẫn đang mất rất nhiều tiền.”

Iran chưa công bố số tiền đã thu được từ phí quá cảnh là bao nhiêu.

“Chưa có con tàu nào có thể đi qua mà không có sự chấp thuận của chúng tôi,” tổng thống nói.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ hôm thứ Năm cho biết, kể từ khi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz bắt đầu, Mỹ đã chuyển hướng 94 tàu thương mại đi vào hoặc ra khỏi các cảng của Iran.

Tổng thống Trump đã nhắc lại những điều kiện quen thuộc để đạt được hòa bình, đó là Iran không được phép phát triển vũ khí hạt nhân, khi được hỏi vào thứ Năm trong một cuộc họp báo không liên quan với Giám đốc Cơ quan Bảo vệ Môi trường, gọi tắt là EPA Lee Zeldin.

“Hiện tại, chúng tôi đang đàm phán và chúng tôi sẽ xem xét, nhưng bằng cách này hay cách khác, chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận,” Tổng thống Trump nói, đề cập đến việc liệu một thỏa thuận có thể được đàm phán hay việc ném bom sẽ tiếp tục. “Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân, các bạn biết đấy?”

Tổng thống Trump nói rằng nếu câu hỏi này được đặt ra cho người Mỹ, “họ sẽ đều đồng ý” rằng Iran không thể có vũ khí hạt nhân.

“Đây là việc hạt nhân hóa một quốc gia mà một số người cho là khá điên rồ, và chúng ta không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, chỉ có vậy thôi”, ông nói. “Chúng ta không thể để điều đó xảy ra.”

“Sẽ có một cuộc chiến tranh hạt nhân ở Trung Đông, và cuộc chiến đó sẽ lan đến đây, đến Âu Châu”, Tổng thống Trump nói. “Chúng ta không thể để điều đó xảy ra, và nó sẽ không xảy ra. Điều đó quan trọng hơn bất cứ điều gì khác.”

[CBSNews: Trump wants travel through Strait of Hormuz to be free of tolls, he says]

6. Các “tay sai” của Putin đang làm suy yếu Merz để củng cố phe cực hữu thân Nga.

Vladimir Putin đang nắm bắt cơ hội để tấn công Friedrich Merz vào thời điểm vị Thủ tướng Đức yếu thế nhất.

Khi uy tín của thủ tướng giảm mạnh trong nước, Điện Cẩm Linh dường như đã tăng cường nỗ lực đẩy nhanh sự suy giảm của ông và củng cố các lực lượng thân Nga đang trỗi dậy ở cánh cực hữu của Đức.

Trong khi Putin từ lâu đã tìm cách làm suy yếu Merz — một trong những nước ủng hộ lớn nhất của Ukraine và do đó là một trong những đối thủ chiến lược hàng đầu của Putin — thông qua các chiến dịch gây ảnh hưởng và các cuộc tấn công hỗn hợp, thì hiếm khi hoàn cảnh lại thuận lợi cho Mạc Tư Khoa như hiện nay. Nền kinh tế Đức đang suy yếu, liên minh trung dung của nước này đang bị lung lay, và đảng cực hữu Thay thế cho Đức, gọi tắt là AfD, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò quốc gia trước hai cuộc bầu cử cấp bang ở miền đông nước Đức, nơi đảng này dự kiến sẽ giành chiến thắng lịch sử và có thể lần đầu tiên nắm quyền điều hành kể từ khi thành lập.

“Nga đang tìm kiếm các đối tác ở Âu Châu mà họ có thể sử dụng cho mục đích riêng của mình, và mục tiêu đương nhiên là đưa đảng AfD lên nắm quyền trong tương lai gần — dù là trong cuộc bầu cử cấp bang hay cuối cùng là trong cuộc bầu cử liên bang tiếp theo,” Chris Schulenburg, một Dân biểu thuộc Liên minh Dân chủ Kitô giáo, gọi tắt là CDU của Thủ tướng Merz ở bang Saxony-Anhalt, một trong những bang phía đông dự kiến tổ chức bầu cử vào tháng 9, cho biết. “Điều này sẽ mang lại cho Nga một đối tác chiến lược ở Đức, và do đó là một chỗ đứng ở Âu Châu.”

Trong những tuần gần đây, Putin đã siết chặt vòng vây đối với Merz, gây áp lực cả công khai — bằng cách ngừng vận chuyển dầu của Kazakhstan sang miền đông nước Đức thông qua đường ống dẫn dầu của Nga — và một cách tinh tế hơn, bằng cách tìm cách chia rẽ dư luận Đức thông qua việc đề xuất cựu Thủ tướng Gerhard Schröder, người thân cận với Điện Cẩm Linh, làm nhà đàm phán tiềm năng trong các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine. Một trong những cố vấn của Putin cũng đã mời các chính trị gia thuộc đảng AfD tham dự diễn đàn kinh tế thường niên của tổng thống Nga tại St. Petersburg.

Chiến lược của Putin là khai thác những điểm yếu chính trị thực sự và ngày càng gia tăng của thủ tướng Merz — đặc biệt là sự bất mãn của người Đức về nền kinh tế — và làm trầm trọng thêm sự chia rẽ về việc Berlin hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Để đạt được mục đích này, bộ máy tuyên truyền của Điện Cẩm Linh đã miêu tả thủ tướng Merz là người thiếu hiệu quả và xa rời thực tế, đồng thời coi việc thủ tướng từ chối khôi phục quan hệ năng lượng với Nga là hành động tự sát về kinh tế. Mạc Tư Khoa cũng miêu tả phe bảo thủ của thủ tướng là những kẻ hiếu chiến liều lĩnh vì đã ủng hộ Ukraine và từ chối đàm phán với Putin để chấm dứt chiến tranh.

Nhiều câu chuyện này gây được tiếng vang mạnh mẽ ở Đông Đức cũ, nơi dư luận có xu hướng ủng hộ Mạc Tư Khoa hơn. Với cuộc bầu cử khu vực sắp diễn ra vào tháng 9, các nhà phân tích dự đoán các mạng lưới do Điện Cẩm Linh hậu thuẫn sẽ tăng cường các chiến dịch gây ảnh hưởng trực tuyến để khuếch đại và lan truyền những thông điệp này.

Theo phân tích của viện nghiên cứu Polisphere có trụ sở tại Berlin, số lượng bài báo chỉ trích ông Merz đăng tải trên nhánh tiếng Đức của mạng lưới Pravda thân Cẩm Linh đã tăng đáng kể – khoảng 25% – trong tháng này so với đầu năm. Polisphere cho biết trong một tuyên bố rằng tác động của các phương tiện truyền thông này “không nên bị đánh giá thấp” do ảnh hưởng của chúng đến các mô hình ngôn ngữ lớn hoặc các bản tóm tắt do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Điện Cẩm Linh coi cuộc bầu cử ở miền đông nước Đức là cơ hội để “làm suy yếu mạnh mẽ nước Đức và đặc biệt là chính phủ hiện tại”, theo nhận định của Stefan Meister, chuyên gia về Nga tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức.

“Nếu có một điều mà người Nga giỏi, đó là xác định điểm yếu của đối thủ và khai thác chúng,” ông nói thêm. “Và miền đông nước Đức, có thể nói, là một trong những điểm yếu chính đối với chính phủ liên bang và khả năng hành động của Đức, bởi vì đó về cơ bản là điểm vào để đảng AfD nắm quyền.”

[Politico: Putin’s trolls are weakening Merz to boost Russia-friendly far right]

7. Ông Rubio cho biết các đồng minh NATO “từ chối làm bất cứ điều gì” để ủng hộ cuộc chiến của Mỹ-Israel với Iran.

Hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Marco Rubio đã tái chỉ trích các đồng minh NATO của Mỹ vì không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ-Israel chống lại Iran, khi ông đang trên đường đến cuộc họp của liên minh tại Thụy Điển.

Ông Rubio nói với các phóng viên: “Tổng thống Trump không yêu cầu họ điều máy bay chiến đấu đến. Nhưng họ từ chối làm bất cứ điều gì. Chúng tôi rất bức xúc về điều đó.”

Quan điểm của các quốc gia NATO là cuộc chiến Iran nằm ngoài phạm vi lãnh thổ của NATO, không liên quan đến NATO, và là một cuộc chiến phi pháp mà họ không thể tham gia xét về phương diện pháp lý và đạo đức.

Tuần trước, giữa lúc Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt tất cả các đối tác NATO vì từ chối tham gia các hoạt động tấn công chống lại Iran, Pháp tuyên bố sẽ cử một Hàng Không Mẫu Hạm đến khu vực để tham gia “sáng kiến đa quốc gia sắp tới nhằm bảo đảm an ninh eo biển Hormuz”.

Pháp và Anh đã dẫn đầu các nỗ lực xây dựng một liên minh các quốc gia sẵn sàng giúp bảo đảm eo biển Hormuz vẫn an toàn và thông suốt, nhưng chỉ sau khi chiến sự kết thúc.

Rubio cũng bày tỏ hy vọng rằng chuyến thăm của tổng tư lệnh quân đội Pakistan tới Iran sẽ thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm làm trung gian hòa giải chấm dứt cuộc chiến giữa nước này với Mỹ.

“Tôi tin rằng phía Pakistan sẽ đến Tehran hôm nay. Vì vậy, hy vọng điều đó sẽ thúc đẩy tiến trình này hơn nữa,” Rubio nói với các phóng viên.

Theo các hãng tin Iran, một trong những nhà trung gian hòa giải hàng đầu của Pakistan trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran, Tư lệnh quân đội Asim Munir, dự kiến sẽ đến Tehran vào thứ Năm như một phần nỗ lực của Islamabad nhằm làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hòa bình.

[CBSNews: NATO allies “refuse to do anything” to support U.S.-Israeli war with Iran, Rubio says]

8. 10 binh sĩ, bao gồm cả chỉ huy lữ đoàn, bị thương trong các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt của Hezbollah.

Mười binh sĩ IDF bị thương, trong đó có hai người bị thương nặng, trong hai vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ do Hezbollah thực hiện nhằm vào quân đội đang hoạt động ở miền nam Li Băng hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, khi giao tranh hạn chế với nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari, cho biết trong một vụ việc, chỉ huy Lữ đoàn Thiết giáp 401, Đại tá Meir Biderman, 41 tuổi, đã bị thương nặng do một máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ. Một trung tá dự bị thuộc Sư đoàn 162 bị thương vừa phải trong cùng vụ việc, trong khi một binh sĩ dự bị khác bị thương nhẹ.

Trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác của Hezbollah, một nữ binh sĩ bị thương nặng, một sĩ quan chiến đấu và hai binh sĩ khác bị thương vừa phải, và hai người nữa bị thương nhẹ, Đề Đốc Daniel Hagari cho biết.

Lực lượng Phòng vệ Israel đã công bố đoạn phim về cuộc tấn công mà họ thực hiện hồi đầu tuần vào một cơ sở sản xuất vũ khí của Hezbollah ở khu vực Tyre, miền nam Li Băng. Cơ sở này được thiết lập bên trong một tòa nhà trước đây được sử dụng làm phòng khám dân sự và nằm cách một đền thờ Hồi giáo vài mét.

IDF cho biết đã phát hiện các vụ nổ thứ cấp sau cuộc tấn công, cho thấy có vũ khí bên trong tòa nhà.

Quân đội Israel nhắc lại những cáo buộc mà họ đưa ra hồi đầu ngày thứ Tư, khi Lực lượng Phòng vệ Israel thông báo về một cuộc tấn công riêng biệt vào một tòa nhà dân sự được tường trình nơi chứa thiết bị giám sát của Hezbollah ở miền nam Li Băng, một lần nữa cáo buộc nhóm khủng bố này sử dụng cơ sở hạ tầng dân sự trong các hoạt động chống lại Israel.

[Times Of Israel: 10 soldiers, including brigade commander, hurt in separate Hezbollah drone attacks]

9. Các nguồn tin của Iran cho rằng nhà lãnh đạo tối cao mới đã cấm việc vận chuyển uranium đã được làm giàu.

Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chính thức tuyên bố rằng kho dự trữ uranium được làm giàu cao của nước này phải được giữ lại trong lãnh thổ quốc gia. Theo Reuters, đài truyền hình quốc gia Iran cho biết như trên hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm.

Iran được tường trình đang sở hữu gần 400 kg uranium được làm giàu đến độ tinh khiết 60%, một bước tiến công nghệ ngắn nữa để đạt được độ tinh khiết 90% cần thiết cho vũ khí hạt nhân. Lượng uranium này được tường trình đang được chôn giấu dưới một trong những cơ sở hạt nhân của Iran bị hư hại nặng nề do các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào tháng 6 năm 2025.

Kể từ khi được tuyên bố là người kế vị cha mình vào đầu cuộc chiến, Khamenei không xuất hiện hay lên tiếng trước công chúng, nhưng một số tuyên bố được tường trình của ông đã được truyền thông nhà nước đăng tải hay các xướng ngôn viên đọc trên đài truyền hình.

Nếu ông ta đã ra sắc lệnh, như các nguồn tin của Reuters khẳng định, rằng uranium phải được giữ lại trong nước, thì điều đó sẽ đồng nghĩa với việc bác bỏ hoàn toàn một trong những yêu cầu chính của Mỹ trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa hai nước hướng tới một thỏa thuận hòa bình.

Tổng thống Trump khẳng định cuộc chiến là cần thiết để bảo đảm Iran không thể chế tạo vũ khí hạt nhân, và ông đã nhiều lần tuyên bố rằng Tehran đã đồng ý giao nộp vũ khí hạt nhân với sự phối hợp của Mỹ, và lực lượng Mỹ có thể dùng vũ lực để chiếm đoạt nó.

CBS News chưa thể xác nhận độc lập thông tin từ Reuters, và một phóng viên của đài Al Jazeera do nhà nước Qatar hậu thuẫn đã dẫn lời một quan chức cao cấp của Iran vào cuối ngày thứ Năm bác bỏ thông tin của Reuters, gọi đó là “tuyên truyền của kẻ thù của thỏa thuận”.

Phóng viên của Al Jazeera cho biết, dẫn lời nguồn tin, người này nói rằng vật liệu hạt nhân là “chủ đề của các cuộc đàm phán ở giai đoạn tiếp theo”, “Chưa có lệnh mới nào được ban hành”.

[CBSNews: Iranian sources tell Reuters new supreme leader has barred removal of enriched uranium]

10. Các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thường xuyên phô trương vũ khí ở Tehran

Các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hiện thường xuyên trình diễn cho công chúng ở Tehran cách sử dụng súng trường tấn công kiểu Kalashnikov. Các cuộc diễn hành qua thủ đô có sự xuất hiện của các phương tiện quân sự được trang bị súng máy thời Liên Xô nạp đạn bằng dây đai. Và tại một đám cưới tập thể, một hỏa tiễn đạn đạo, giống như loại đã thả bom chùm xuống Israel, được trưng bày trên sân khấu.

Vũ khí hiện đang được phô trương thường xuyên ở Tehran, một biểu hiện thách thức ngày càng tăng khi Tổng thống Donald Trump đe dọa ông có thể tái khởi động chiến tranh với Iran nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ và Cộng hòa Hồi giáo từ chối buông bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Việc phô trương vũ khí phản ánh mối đe dọa thực sự mà Iran phải đối mặt: Tổng thống Trump đã gợi ý rằng lực lượng Mỹ có thể tịch thu kho uranium được làm giàu cao của Iran bằng vũ lực và trước đó đã nói rằng ông đã gửi vũ khí cho các chiến binh người Kurd để chuyển cho những người biểu tình chống chính phủ.

Nhưng chúng cũng mang lại sự trấn an và động lực cho những người theo đường lối cứng rắn và cung cấp sự giải trí hiếm hoi trong thời điểm bất ổn lớn, khi người dân Iran đang phải đối mặt với tình trạng sa thải hàng loạt, đóng cửa doanh nghiệp và giá cả thực phẩm, thuốc men và các mặt hàng khác tăng vọt.

Việc gợi ý rằng sẽ có thêm nhiều người theo đường lối cứng rắn được trang bị vũ khí cũng có thể giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc biểu tình mới nào chống lại chế độ thần quyền của Iran, vốn đã đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào tháng Giêng trong một chiến dịch mà các nhà hoạt động cho rằng đã khiến hơn 7.000 người thiệt mạng và hàng chục ngàn người bị bắt giữ.

“Điều này là cần thiết để tất cả người dân của chúng ta được huấn luyện vì chúng ta đang trong tình trạng chiến tranh những ngày này,” Ali Mofidi, một cư dân Tehran 47 tuổi, nói tại một buổi huấn luyện sử dụng vũ khí tối thứ Ba. “Nếu cần thiết, mọi người đều nên sẵn sàng và biết cách sử dụng súng.”

[CBSNews: Iranian Revolutionary Guard members regularly brandishing weapons in Tehran]

11. Nga cam kết ủng hộ Cuba khi Tổng thống Trump gia tăng áp lực lên Havana.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova, cho biết hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, rằng Nga sẽ cung cấp cho Cuba “sự hỗ trợ tích cực” khi Mỹ gia tăng áp lực lên Havana.

Động thái của Washington nhằm cắt đứt nguồn cung dầu từ Venezuela và những lời đe dọa trừng phạt các công ty làm ăn với Cuba đã gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng trên hòn đảo này. Hôm thứ Tư, căng thẳng giữa hai nước leo thang hơn nữa sau khi Bộ Tư pháp Mỹ tuyên bố sẽ truy tố cựu Tổng thống Cuba Raúl Castro liên quan đến vụ sát hại bốn người tham gia các chuyến bay cấp cứu dân thường năm 1996.

Nga luôn tìm cách thể hiện mình là lực lượng chính chống lại sự bá quyền của phương Tây do Mỹ dẫn đầu, và liên minh lâu đời với Cuba là một trong những ví dụ nổi bật nhất.

Nhưng việc Mạc Tư Khoa không hành động sau khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ hồi đầu năm nay — và sự trì trệ trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đồng minh của Nga — đặt ra câu hỏi về việc Điện Cẩm Linh sẵn sàng đi xa đến mức nào để bảo vệ các đối tác quốc tế của mình, trong khi quân đội nước này đang sa lầy vào cuộc chiến ở miền đông Ukraine.

Trong một cuộc họp báo ở Mạc Tư Khoa, bà Zakharova bày tỏ “tình đoàn kết hoàn toàn” với Cuba trước “sự can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền, sự hăm dọa và việc sử dụng các biện pháp hạn chế đơn phương, đe dọa và tống tiền”.

“Cuba tiếp tục là mục tiêu của áp lực kinh tế tàn bạo từ Hoa Kỳ,” bà nói thêm. “Những hạn chế mới do Tòa Bạch Ốc áp đặt vào đầu tháng 5 đối với các công ty nước thứ ba hoạt động trên hòn đảo tự do này là vòng chính sách gây áp lực mới nhất của Washington, mục tiêu chính là bóp nghẹt nền kinh tế của Cuba.”

Cam kết của Điện Cẩm Linh về việc hỗ trợ Havana được đưa ra sau những nỗ lực của Nga nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng của hòn đảo bằng các chuyến hàng dầu mỏ.

Một tàu chở dầu của Nga bị trừng phạt đã bị Mỹ bắt giữ vào tháng Giêng, nhưng đến tháng Ba, Washington đã cho phép Mạc Tư Khoa vận chuyển một lô dầu đến cảng Matanzas của Cuba. Lượng nhiên liệu dự trữ đó hiện đã cạn kiệt, và một tàu chở dầu của Nga được gửi đến đảo này vào tháng Tư vẫn đang neo đậu ở Đại Tây Dương.

Việc Mỹ tuyên bố buộc tội Castro đã làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng Washington có thể đang lên kế hoạch can thiệp quân sự vào hòn đảo này.

Việc cựu tổng thống bị truy tố gợi nhớ đến trường hợp của Maduro, người bị Mỹ buộc tội buôn bán ma túy vào năm 2020 và bị bắt trong một cuộc đột kích ở Caracas do lực lượng Mỹ thực hiện hồi đầu năm nay.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần đe dọa can thiệp vào Cuba và tuần này tuyên bố ông sẽ có “vinh dự chiếm lấy Cuba”.

[Politico: Russia pledges to support Cuba as Trump ramps up pressure on Havana]

12. Các lựa chọn mà Tổng thống Trump có thể sử dụng để chiếm Cuba.

Tổng thống Trump quyết định tiến hành việc chiếm Cuba, ông ấy có một số lựa chọn, bao gồm nhưng không giới hạn trong các kịch bản sau đây:

Thứ nhất là một cuộc đột kích có mục tiêu theo kiểu Venezuela của Lực lượng Đặc nhiệm.

Thứ hai là một cuộc chiến tranh trên không quy mô lớn tương tự như đã được phát động chống lại Iran.

Thứ ba là một cuộc tấn công trên bộ. Năng lực quân sự yếu kém và lạc hậu hơn nhiều của Cuba cũng mở ra khả năng bị tạm chiếm toàn diện, mặc dù tốn kém và có thể phải đối mặt với các mối đe dọa bất đối xứng dưới hình thức học thuyết du kích “chiến tranh của toàn dân” của Cuba.

Tuy nhiên, hầu hết mọi kịch bản chiến tranh đều đòi hỏi nguồn lực đáng kể, phần lớn trong số đó hiện đang được dành cho khu vực Trung Đông.

Trong một cuộc phỏng vấn với Newsweek tháng trước, Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel tuyên bố rằng Cuba sẽ “phản kháng” nếu Mỹ khởi xướng một cuộc xung đột quân sự và nói rằng ông không lo sợ cho tính mạng hay tự do của mình.

Ông cũng lập luận rằng sự lãnh đạo tập thể của đất nước ông và việc tuân thủ “sự thống nhất tuyệt đối, sự gắn kết về tư tưởng và kỷ luật cách mạng” sẽ giúp ngăn chặn mọi âm mưu chặt đầu hay cấu kết.

ISW tỏ ra hoài nghi rằng Washington sẽ dễ dàng tìm được người nào đó tương tự như Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez, người đã nhanh chóng thay thế Maduro và khởi xướng một mối quan hệ hòa giải hơn với Mỹ.

“Trước hết, không thể tìm ra bất kỳ cá nhân nào mà bạn có thể lôi kéo, rồi sau đó tất cả mọi người sẽ tuân theo. Đó là một cấu trúc tinh hoa gắn kết chặt chẽ hơn nhiều,” ISW nói. “Thứ hai là ngay cả khi tìm được người đó, việc bảo đảm họ đủ tuân thủ để bạn có thể điều khiển sau này cũng rất khó khăn. Đó là một chính phủ bị tẩy não sâu sắc.”

“Vấn đề thứ ba là, ở Cuba thực sự không có một khu vực kinh doanh, cũng không có một xã hội dân sự độc lập theo nghĩa rộng,” ISW nói. “Nó tồn tại, nhưng nó cũng không có cả nền tảng xã hội cho một quá trình trao đổi.”

Việc loại bỏ Castro cũng có thể không làm rung chuyển được hệ thống, phần lớn là do tập đoàn GAESA (Grupo de Administración Empresarial SA) do quân đội lãnh đạo mà ông đã giúp mở rộng và giờ đây là trung tâm trong những lời lẽ khoa trương của Rubio chống lại Havana.

“Có rất nhiều sĩ quan quân đội sống rất sung túc nhờ điều hành những cơ quan đó. Có một mức độ tự chủ nhất định trong các thể chế này, do cách chúng được xây dựng,” ISW nói. “Vì vậy, tôi nghĩ ngoài Raúl Castro—ông ấy đã già, ông ấy là một nhân vật lịch sử—nhưng đối với nhiều người, những gì ông ấy tạo ra, đặc biệt là khi làm bộ trưởng quốc phòng, sẽ kìm hãm nhiều người trong số họ.”

Chiến lược của Tổng thống Trump trong việc sử dụng các cáo trạng hình sự để theo đuổi các biện pháp quân sự chống lại một quốc gia nước ngoài cũng đang bị xem xét kỹ lưỡng về mặt pháp lý.

“Theo luật quốc tế, các hoạt động ở Venezuela (và bất kỳ hoạt động tương tự nào mà chính quyền có thể thực hiện ở Cuba) rõ ràng vi phạm nguyên tắc cơ bản ràng buộc tất cả các quốc gia rằng việc sử dụng vũ lực bị cấm trừ trường hợp tự vệ chính đáng hoặc được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho phép”, ISW nói với Newsweek.

“ Rõ ràng là Liên Hiệp Quốc không thể can thiệp vào trường hợp này. Và Cuba chưa tấn công Hoa Kỳ, cũng không có mối đe dọa sắp xảy ra nào từ phía Cuba, điều đó có nghĩa là Hoa Kỳ không có cơ sở để nói rằng mình đang tự vệ”, ISW nói. “Bất kỳ hành động sử dụng vũ lực nào chống lại Cuba—bao gồm cả việc đưa quân đội Hoa Kỳ vào Cuba để bắt cóc bất kỳ nhà lãnh đạo nào của nước này—đều là một hành động gây hấn.”

ISW lập luận rằng vấn đề này là trọng tâm của các chuẩn mực bảo vệ các quốc gia nhỏ hơn khỏi các hành động thù địch do các quốc gia mạnh hơn thực hiện, và “việc có một bản cáo trạng đang chờ giải quyết trong hệ thống tư pháp hình sự trong nước của bạn không làm thay đổi điều đó”.

ISW nói: “Việc dựa vào cáo trạng của một quan chức đương nhiệm hoặc cựu quan chức Cuba để xâm lược đất nước – để bắt giữ một người đã bị truy tố hoặc không – cũng chỉ là một màn khói nhằm che đậy tính bất hợp pháp trắng trợn của việc sử dụng vũ lực chống lại Cuba”.

“Ngay cả khi chiến dịch đó hợp pháp theo luật quốc tế (thực tế là không), thì theo luật trong nước, Tổng thống không có thẩm quyền tiến hành chiến tranh mà không có sự cho phép của Quốc hội”, bà nói thêm. “Các cuộc xâm lược Iran (mùa hè năm ngoái), Venezuela và Iran một lần nữa vào tháng Hai đều là những vi phạm trắng trợn Hiến pháp Hoa Kỳ.”

Benjamin Gedan, giám đốc chương trình Mỹ Latinh của Trung tâm Stimson, người trước đây phụ trách chính sách Mỹ Latinh tại Hội đồng An ninh Quốc gia và Bộ Ngoại giao, cũng đặt câu hỏi về tính hợp pháp của bất kỳ chiến dịch nào dựa trên cáo trạng chống lại Castro, mặc dù điều đó có thể không phải là trở ngại đối với chính quyền.

“Lính đặc nhiệm Delta Force không phải là những kẻ săn tiền thưởng và bản cáo trạng không cho phép Tổng thống Trump xâm lược Cuba, theo luật pháp trong nước hay quốc tế, để truy bắt một kẻ đào tẩu,” Gedan nói với Newsweek. “Nhưng điều đó không ngăn cản Tổng thống Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ tham chiến ở Caracas để bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela.”

[Newsweek: Options available for Trump to capture Cuba]

13. ‘Tôi không thích một số khía cạnh’: Tổng thống Trump hoãn sắc lệnh hành pháp về trí tuệ nhân tạo

Tòa Bạch Ốc đột ngột hoãn việc Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp về trí tuệ nhân tạo vào thứ Năm — khi tổng thống công khai phủ nhận chính sách về trí tuệ nhân tạo mà nội các của ông đã soạn thảo và chuẩn bị để ông phê duyệt.

Việc trì hoãn đột ngột diễn ra sau khi các công ty và hiệp hội thương mại đã được thông báo về đơn đặt hàng sắp tới và các giám đốc điều hành của các công ty AI đã được mời tham dự buổi lễ.

“Tôi không thích một số khía cạnh của nó. Tôi đã hoãn lại,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên trong một sự kiện sáng thứ Năm tại Tòa Bạch Ốc ngay sau khi POLITICO và các hãng tin khác đưa tin về việc trì hoãn. “Tôi nghĩ nó sẽ cản trở việc chúng ta đang dẫn đầu Trung Quốc. Chúng ta đang dẫn đầu mọi người, và tôi không muốn làm bất cứ điều gì có thể cản trở điều đó.”

Chỉ thị này, được đưa ra nhằm đáp trả những lo ngại ngày càng tăng của chính quyền Trump về các mối đe dọa an ninh mạng do các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến gây ra, dự kiến sẽ bao gồm một cuộc đánh giá tự nguyện của liên bang đối với các sản phẩm AI tiên tiến trong vòng 90 ngày trước khi chúng được công bố rộng rãi. Các cơ quan tham gia vào cuộc đánh giá sẽ bao gồm Bộ Tài chính, Cơ quan An ninh Quốc gia và văn phòng an ninh mạng của Tòa Bạch Ốc, những người quen thuộc với kế hoạch này trước đó đã nói với POLITICO.

Trong bài phát biểu hôm thứ Năm, Tổng thống Trump nói rằng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI “đang mang lại những lợi ích to lớn và cũng tạo ra rất nhiều việc làm”. Tổng thống Trump cho biết ông lo ngại sắc lệnh hành pháp “có thể đã cản trở” và ông muốn bảo đảm điều đó không xảy ra.

Hiện chưa rõ khi nào lễ ký kết có thể được lên lịch lại.

Bốn người quen thuộc với kế hoạch cho biết sự chậm trễ một phần là do vấn đề về sự có mặt của các CEO hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ đã được mời. Theo hai người quen thuộc với kế hoạch của CEO OpenAI, Sam Altman không thể tham dự vì xung đột lịch trình, nhưng công ty dự định sẽ cử một giám đốc điều hành khác của OpenAI thay thế ông, một người cho biết.

Theo nguồn tin, CEO của Anthropic, Dario Amodei, và CEO của Meta, Mark Zuckerberg, dự kiến cũng không thể tham dự lễ ký kết thay mặt cho công ty của họ, nhưng đã lên kế hoạch cử người khác thay thế.

Những người này được bảo đảm giấu tên khi thảo luận về các chi tiết nhạy cảm.

Những nguồn thạo tin cho biết có xung đột về pháp lý và đạo đức giữa Anthropic, là nhà phát triển hệ thống AI “Claude” nổi tiếng, và Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng Claude trong nhiều chiến dịch của mình, rất có thể là trong việc bắt giữ nguyên thủ quốc gia Venezuela, nhưng Anthropic lo ngại Claude sẽ bị sử dụng cho hai mục đích mà họ cho là phi đạo đức: thứ nhất, là vũ khí tự động do AI điều khiển (giết người mà không cần sự giám sát của con người) và thứ hai, là việc giám sát hàng loạt người Mỹ (đặc biệt là bằng cách giải mã dữ liệu, chẳng hạn như xác định hồ sơ cá nhân trong dữ liệu vốn được giữ bí mật). Bộ Chiến tranh đã cố gắng thay đổi hợp đồng để buộc Anthropic cho phép điều này, và khi công ty từ chối, họ đã cố gắng tiêu diệt công ty bằng cách chỉ định công ty này là một “rủi ro trong chuỗi cung ứng”, đây là lần đầu tiên một công ty của Hoa Kỳ bị chỉ định như vậy.

[Politico: ‘I didn't like certain aspects’: Trump postpones AI executive order]

14. Việc Mỹ truy tố Raúl Castro mở đường cho những hành động tương tự như ở Venezuela.

Việc Mỹ truy tố cựu Tổng thống Cuba Raúl Castro đã làm dấy lên suy đoán rằng Tòa Bạch Ốc đang tìm cách thực hiện hành động tương tự đối với nhà lãnh đạo cộng sản này như đã làm với Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi đầu năm nay.

Ông Maduro, người bị bắt giữ trong một cuộc đột kích táo bạo của lực lượng đặc nhiệm Delta Force hồi tháng Giêng khiến hàng chục người trong số 32 nhân viên Cuba được giao nhiệm vụ bảo vệ ông thiệt mạng, đã bị buộc tội “khủng bố ma túy” trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump năm 2020. Ông đang phải đối mặt với phiên tòa ở thành phố New York.

Ông Castro, 94 tuổi, người kế nhiệm em trai mình, Fidel Castro, vào năm 2008 và lãnh đạo đất nước trong một thập niên, đang phải đối mặt với cáo buộc của Mỹ về sự liên quan của ông trong vụ bắn hạ hai máy bay dân sự do một nhóm hoạt động có liên hệ với lực lượng đối lập lưu vong điều hành vào năm 1996. Bản cáo trạng đã được Bộ Tư pháp công bố hôm thứ Tư.

Quyết định theo đuổi hành động pháp lý chống lại Castro được đưa ra vào thời điểm căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Cuba. Vài tuần sau vụ bắt cóc Maduro, một đồng minh năng lượng quan trọng của Havana, chính quyền Trump đã tuyên bố phong tỏa dầu mỏ đối với Cuba và bắt đầu cảnh báo về khả năng đảo chính quân sự nếu quốc đảo này không đạt được thỏa thuận.

Trong khi đó, vào tháng Hai, Tổng thống Trump đã thực hiện lời đe dọa quân sự đối với một kẻ thù nước ngoài khác, Iran, phát động cuộc chiến tranh chung với Israel khiến lãnh đạo tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng. Nhưng cuộc xung đột đang diễn ra, hiện đang bế tắc trong các nỗ lực đàm phán, dường như không làm thay đổi sự tập trung của Tòa Bạch Ốc vào Cuba, quốc gia mà Tổng thống Trump đã công khai ám chỉ là mục tiêu “tiếp theo”.

“Trong tất cả các trường hợp này, đều có sự leo thang về mối đe dọa sử dụng vũ lực, sự leo thang về nguồn lực quân sự, và sự leo thang về lời lẽ nhằm mục đích đe dọa, ép buộc, hăm dọa, và thậm chí cố gắng khuyến khích sự đào ngũ trong chính phủ, và hy vọng luôn là như vậy sẽ đủ,” Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, nói với Newsweek. “Đó thậm chí không hẳn là một chiến lược đàm phán, mà là hy vọng rằng họ có thể thúc đẩy sự thay đổi chỉ đơn giản bằng cách nâng cao mức độ nguy hiểm.”

Tuy nhiên, giống như Venezuela và Iran, Cuba vẫn kiên định với lập trường của mình, bày tỏ sự cởi mở đối với các cuộc đàm phán trong khi bác bỏ bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm áp đặt những thay đổi lên chính phủ nước này. ISW cho rằng tình trạng bế tắc kéo dài chỉ có thể dẫn đến leo thang căng thẳng.

“Nếu những lời đe dọa và những hành động phô trương sức mạnh không hiệu quả thì chắc chắn sẽ dẫn đến một số hành động nào đó”, ISW nói.

Ngay cả trước khi thông báo được đưa ra vào thứ Tư, các nhà phân tích đã bày tỏ với Newsweek hồi đầu tuần rằng việc truy tố Castro, điều được mong đợi từ lâu, có thể là bước chuẩn bị cho hành động quân sự.

Các cáo buộc cuối cùng được đưa ra cùng ngày với bài phát biểu video dài 5 phút của Ngoại trưởng Marco Rubio, người đã trực tiếp kêu gọi người dân Cuba bằng tiếng Tây Ban Nha. Rubio, một người Mỹ gốc Cuba và là người từ lâu đã chỉ trích giới lãnh đạo cộng sản của hòn đảo, đổ lỗi cho chính phủ Cuba về những khó khăn kinh tế của đất nước và hứa hẹn một “mối quan hệ mới”.

Trong cuộc gặp riêng với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư, Tổng thống Trump không cho thấy bất kỳ hành động tức thời nào. Khi được hỏi liệu ông có dự đoán bất kỳ sự leo thang nào liên quan đến Cuba hay không, tổng thống nói: “Không, sẽ không có sự leo thang. Tôi không nghĩ là cần thiết.”

“Hãy nhìn xem, nơi này đang sụp đổ. Thật là hỗn loạn. Và họ dường như đã mất kiểm soát,” Tổng thống Trump nói. “Họ thực sự đã mất kiểm soát Cuba.”

[Newsweek: US Indictment of Raúl Castro Sets Stage for Venezuela-Style Action in Cuba]

NewsUKMor23May2026

 

1. Tòa thánh làm rõ về vinh dự được trao cho đại sứ Iran

Tòa Thánh đã làm rõ rằng vinh dự được trao cho đại sứ Iran tại Vatican là một phần của nghi lễ ngoại giao thường lệ dành cho 13 đại sứ, sau khi các phương tiện truyền thông Iran đưa tin đây là một cử chỉ đặc biệt của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Ông Mohammad Hossein Mokhtari, Đại sứ Iran tại Tòa Thánh, nằm trong số các nhà ngoại giao được phong tước Hiệp sĩ hoặc Nữ Hiệp sĩ Đại Thập tự với Huân chương Pius IX vào ngày 12 tháng 5. Thông tấn xã Vatican cho biết các danh hiệu này được trao cho các đại sứ đã hoàn thành hai năm phục vụ với tư cách là đại diện tại Tòa Thánh.

Buổi lễ do Đức Tổng Giám Mục Paolo Rudelli, Thứ trưởng phụ trách các vấn đề chung tại Phủ Quốc vụ khanh, chủ trì, ngài đã trao huy hiệu và văn kiện chính thức cho các nhà ngoại giao. Buổi lễ diễn ra vào ngày kỷ niệm bầu chọn Đức Giáo Hoàng Lêô.

Lời đính chính được đưa ra sau các báo cáo từ các hãng thông tấn nhà nước Iran, trong đó mô tả giải thưởng này là sự ghi nhận những nỗ lực của ông Mokhtari trong việc thúc đẩy hòa bình, đối thoại và quan hệ song phương. Hãng thông tấn IRNA đưa tin rằng Đức Giáo Hoàng Lêô đã trao tặng huân chương ngoại giao cao quý nhất của Vatican cho đại sứ Iran “để ghi nhận những nỗ lực của ông trong việc thúc đẩy hòa bình, đối thoại và quan hệ song phương”.

Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tòa Thánh đã đưa ra lời phản bác công khai, nói rằng: “Trái ngược với các báo cáo tin tức, Đức Giáo Hoàng Lêô không ban tặng một vinh dự đặc biệt nào cho đại sứ Iran tại Tòa Thánh.” Đại sứ quán cho biết huân chương này được trao cho tất cả các đại sứ được bổ nhiệm tại Tòa Thánh sau hơn hai năm phục vụ và là thông lệ đã được áp dụng trong nhiều năm.

Theo các báo cáo về lời giải thích của Vatican, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cũng cho biết huân chương này là phần thưởng được trao cho các đại sứ sau hai năm phục vụ tại Tòa Thánh.

Huân chương Pius IX, còn được gọi là Huân chương Pian, là một trong những huân chương hiệp sĩ chính của Tòa Thánh. Đại Thập tự là một trong những cấp bậc cao nhất và thường được trao cho các đại sứ được bổ nhiệm tại Tòa Thánh như một phần của thông lệ ngoại giao.

Vụ tranh cãi nảy sinh vì một số báo cáo cho rằng huân chương này là một tín hiệu chính trị gửi tới Tehran trong bối cảnh căng thẳng quốc tế liên quan đến Iran vẫn tiếp diễn. Lời giải thích của Vatican và tuyên bố từ Đại sứ quán Mỹ tại Tòa thánh nhấn mạnh rằng giải thưởng này không dành riêng cho Đại Sứ Iran và không mang ý nghĩa chính trị đặc biệt nào.

Tòa Thánh duy trì quan hệ ngoại giao với Iran, cũng như với nhiều quốc gia khác mà chính phủ thường bị các nước phương Tây và các tổ chức nhân quyền chỉ trích. Ngoại giao của Vatican theo truyền thống luôn tìm cách duy trì các kênh đối thoại ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn, đồng thời giữ vững giáo huấn của Giáo hội về phẩm giá con người, tự do tôn giáo và hòa bình. Do đó, nghi lễ trang trọng này được xem như một phần của nghi thức lâu đời hơn là một sự phán xét về chính sách của Iran.

---

Source:Catholic Herald

Vatican clarifies honour given to Iranian ambassador

2. Nhật ký trừ tà #396: Thành lũy chống lại sự tấn công của Satan vào các gia đình

Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ vừa có bài viết nhan đề “Exorcist Diary #396: A Bulwark Against Satan's Attack on Families”, nghĩa là “Nhật ký trừ tà #396: Thành lũy chống lại sự tấn công của Satan vào các gia đình”.

Tại nhà thờ St. Mary ở New Haven, Connecticut, nơi Cha Michael McGivney được an táng, một số thành viên nhóm Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae đã vinh dự được cầu nguyện tại mộ phần của ngài. Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae hết lòng ủng hộ lòng sùng kính của ngài và tổ chức mà ngài thành lập: Hiệp sĩ Columbus. Cha McGivney thành lập Hiệp sĩ Columbus vì nhiều lý do, bao gồm giúp đỡ các gia đình có người thân đã khuất và cung cấp sự hỗ trợ tinh thần cho nam giới Công Giáo và gia đình của họ như một sự thay thế cho Hội Tam điểm.

Ngay cả trong những năm gần đây, Giáo Hội Công Giáo vẫn luôn khẳng định rằng “việc một tín hữu tích cực tham gia Hội Tam điểm là bị cấm vì sự không thể dung hòa giữa giáo lý Công Giáo và Hội Tam điểm”. Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae đã nhiều lần chứng kiến những tổn hại về mặt tinh thần do việc tham gia này gây ra. Vì ảnh hưởng rộng khắp của nó ở Hoa Kỳ, chúng tôi tiến hành “thanh tẩy” tâm linh cho tất cả khách hàng của mình, loại bỏ mọi điều xấu xa liên quan đến Hội Tam điểm và tất cả các thế lực huyền bí khác. Chúng tôi thường xuyên chứng kiến những tác dụng giải thoát thực sự của những lời cầu nguyện như vậy.

Hội Hiệp sĩ Columbus có lẽ còn quan trọng hơn ngày nay so với thời điểm ngài thành lập vào năm 1882. Các Hiệp sĩ cung cấp một nền tảng tâm linh Công Giáo vững chắc cho nam giới và gia đình họ. Hơn nữa, tổ chức quốc tế này vươn tầm thế giới, bao gồm khắp Bắc Mỹ, Âu Châu và Á Châu, trong đó có một trung tâm ở Ukraine, với các hoạt động bác ái trị giá hàng triệu đô la. Số lượng thành viên đang tăng mạnh. Năm ngoái, hội đã kết nạp 100.000 thành viên mới và năm nay con số này dự kiến sẽ còn cao hơn nữa!

Như Sơ Lucia của Fatima đã viết: “Một trận chiến quyết định giữa vương quốc của Chúa Kitô và Satan sẽ diễn ra xung quanh hôn nhân và gia đình.” Chúng ta thấy điều đó ngày nay! Hội Hiệp sĩ là một lực lượng vững chắc để thúc đẩy các gia đình lành mạnh và thánh thiện. Tôi là một thành viên.

---

Source:Catholic Exorcism

Exorcist Diary #396: A Bulwark Against Satan's Attack on Families

3. Đức Cha Schneider nói rằng báo cáo của Thượng Hội đồng giống như 'con rắn trong vườn Địa Đàng'.

Đức Cha Athanasius Schneider đã đưa ra lời chỉ trích gay gắt đối với báo cáo cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 9 thuộc Thượng Hội đồng về Tính hiệp thông, mô tả đường lối của nhóm đối với đồng tính luyến ái là nhằm thúc đẩy một “lối giải thích đầy nghi ngờ” về mặc khải thiêng liêng và cấu thành một cuộc nổi loạn chống lại trật tự do Chúa tạo ra.

Trong một cuộc phỏng vấn dài với Diane Montagna vào ngày 12 tháng 5, Giám Mục Phụ Tá của Astana, Kazakhstan, đã cảnh báo rằng tài liệu do Vatican công bố có nguy cơ bình thường hóa các hành vi và lối sống đồng tính luyến ái, mở đường cho “chủ nghĩa tương đối đạo đức toàn diện”.

Báo cáo dài 30 trang, được Ban Thư ký Thượng Hội đồng công bố vào ngày 5 tháng 5, là một phần của giai đoạn thực hiện Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị và xem xét các vấn đề giáo lý, mục vụ và đạo đức mới nổi.

Đức Cha Schneider tuyên bố: “Khi ban hành Báo cáo cuối cùng của Nhóm nghiên cứu số 9, Ban Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục đã hạ mình xuống mức cổ vũ cho việc tuyên truyền một ý thức hệ tình dục toàn cầu đang được đẩy mạnh một cách quyết liệt trong chính trị và truyền thông trên toàn thế giới.”

Ngài mô tả Cha James Martin Dòng Tên, một nhà hoạt động vì quyền lợi LGBT và là một nhân vật truyền thông hàng đầu trong việc cổ vũ ý thức hệ LGBT, “chỉ là một tay sai giáo sĩ của ý thức hệ phản Kitô giáo và báng bổ này”. Đức Cha lập luận rằng những người ủng hộ ý thức hệ này “đang tìm kiếm sự chấp thuận về mặt đạo đức và giáo lý của Giáo hội đối với các hành vi và lối sống đồng tính luyến ái – tức là những hành vi trái với sự sáng tạo của Chúa và trật tự tự nhiên”. Ngài cáo buộc Ban Thư ký Thượng Hội đồng “cấu kết với những người vận động hành lang của mình trong một cuộc nổi loạn thực sự chống lại công trình sáng tạo của Chúa, chống lại trật tự tốt đẹp và khôn ngoan của hai giới tính, nam và nữ”.

Nhận xét về cách báo cáo diễn giải Kinh Thánh, Đức Cha Schneider nói rằng nó đưa ra “một kiểu ‘giải thích dựa trên sự nghi ngờ’ về các đoạn Kinh Thánh liên quan… Cách giải thích như vậy thực chất đã chiếm đoạt vị trí của Thiên Chúa và tự cho mình quyền tuyên bố điều gì là tốt và điều gì là xấu. Đây chính xác là điều mà con rắn đã làm trong Vườn Địa Đàng.”

Ngài chỉ trích tính chất chọn lọc của hai lời chứng cá nhân được đưa vào phần phụ lục, cả hai đều đến từ những người đàn ông trong các cuộc hôn nhân dân sự đồng giới. Ngài nói: “Sự thật này tự nó đã nói lên tất cả. Nó chứng minh rõ ràng rằng một cơ quan của Tòa Thánh – Ban Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục – đang đứng về phía một nhóm tư tưởng tân Ngộ Đạo trong Giáo hội, một thiểu số công khai mâu thuẫn với giáo huấn nhất quán của Giáo hội và sensus fidelium hay cảm thức của các tín hữu.”

Đức Cha Schneider lưu ý rằng không có lời chứng nào từ những người có xu hướng tình dục đồng giới nhưng vẫn mong muốn sống trong sạch theo giáo huấn của Giáo hội. Ngài mô tả Fiducia Supplicans là “một sự chế nhạo luận lý lành mạnh” và nói rằng báo cáo mới “thậm chí còn đi xa hơn bằng cách đề xuất một sự biện minh về mặt giáo lý có thể cho các hành vi đồng tính luyến ái và các mối quan hệ đồng tính”.

Mặc dù báo cáo thiếu tính thẩm quyền chính thức của Giáo hội, Đức Cha vẫn cảnh báo về tác động thực tiễn của nó. Ngài giải thích: “Mặc dù về mặt hình thức, đây chỉ là một tài liệu từ một nhóm nghiên cứu và thiếu tính thẩm quyền của Giáo hội, nhưng nó vẫn được Tòa Thánh công bố thông qua một cơ quan của Tòa Thánh. Kết quả là, tài liệu như vậy truyền tải đến toàn thế giới… rằng Giáo Hội Công Giáo, và thậm chí cả Vatican, hiện đang mở lòng đón nhận khả năng hợp pháp hóa và bình thường hóa các hành vi và lối sống đồng tính luyến ái… Bằng cách này, cánh cửa được mở ra cho chủ nghĩa tương đối đạo đức hoàn toàn. “

Đức Cha Schneider tuyên bố báo cáo này là một ranh giới quyết định: “Báo cáo cuối cùng này đã rõ ràng vượt qua ranh giới từ chính thống sang dị giáo.” Ngài kêu gọi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV thực hiện nhiệm vụ của mình “bảo vệ Giáo hội và linh hồn của các tín hữu khỏi học thuyết tân Ngộ Đạo trắng trợn này”. Trích dẫn Kinh Thánh, ngài nhắc lại lời quở trách của Chúa Kitô đối với các giáo hội ở Pergamum và Thyatira vì đã dung túng cho sự vô luân tình dục.

Vị giám mục đã trực tiếp kêu gọi Đức Thánh Cha: “Hãy củng cố đức tin cho anh em mình!” (Luca 22:32). Ngài cảnh báo rằng nếu Đức Giáo Hoàng, các Hồng Y và giám mục “không thức tỉnh và… cảnh báo một cách rõ ràng và can đảm, bảo vệ mọi người khỏi sự lây lan tà đạo như vậy, thì họ sẽ phạm tội vì sự thiếu hành động và im lặng của mình”. Ngài nói thêm rằng các thế hệ tương lai có thể nói về thời đại này: “Cả thế giới thở dài và tự hỏi làm thế nào mà họ lại bãi bỏ Điều răn thứ Sáu”.

Đức Cha Schneider mô tả tình hình chung trong Giáo hội là “một tình trạng khẩn cấp thực sự”, liên hệ nó với những khó khăn trong việc hòa giải các nhóm như Huynh Đoàn Thánh Piô X. Ngài kêu gọi Đức Thánh Cha lắng nghe “những người bé nhỏ trong Giáo hội: những tín hữu và giáo sĩ truyền thống kiên định giữ vững đức tin đã được truyền lại cho các thánh” (Giuđa 3), và thực hiện “một lời tuyên xưng đức tin rõ ràng như pha lê” như Thánh Lêô Cả, để các tín hữu có thể nói: “Qua miệng Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, Phêrô đã lên tiếng!”

Đức Cha Schneider, người đã giữ chức Giám Mục Phụ Tá của Astana từ năm 2006, là một nhà thần học và chuyên gia phụng vụ nổi tiếng, được biết đến với các tác phẩm về sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Thánh Thể, Thánh lễ Latinh truyền thống và việc bảo vệ giáo lý trường tồn của Giáo hội. Sự can thiệp mới nhất của ngài càng làm tăng thêm mối lo ngại về báo cáo của Thượng Hội đồng, vốn cũng đã bị Đức Hồng Y Gerhard Ludwig Müller và Linh mục Gerald Murray chỉ trích.

Nhóm nghiên cứu bao gồm một số nhân vật nổi bật, trong đó có nhà thần học luân lý Cha Maurizio Chiodi.

---

Source:Catholic Herald

Bishop Schneider says Synod report resembles ‘the serpent in the Garden’

4. Số ca tử vong do Ebola tăng 30% khi Berlin chuẩn bị đón bệnh nhân.

Số người nghi tử vong do virus Ebola, loại virus đang lây lan nhanh chóng ở Trung Phi, đã tăng 30% chỉ trong một ngày, khi các chuyên gia y tế đang gấp rút ngăn chặn đại dịch chết người này.

Phát biểu từ Geneva, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết hiện có hơn 500 trường hợp nghi nhiễm và 130 ca tử vong - tăng từ 100 ca vào ngày hôm trước. Phần lớn các trường hợp này tập trung ở Cộng hòa Dân chủ Congo, và một số ít ở Uganda.

Bộ Y tế Đức hôm thứ Ba xác nhận, theo yêu cầu từ phía chính quyền Mỹ, một bác sĩ người Mỹ cũng nhiễm virus sẽ được di tản đến bệnh viện Charité ở Berlin.

Bộ Y tế cho biết bệnh viện đang chuẩn bị tiếp nhận bệnh nhân vào “khu cách ly đặc biệt”. Bộ này không xác nhận thời điểm bệnh nhân sẽ đến.

Cho đến nay, chỉ có 30 trường hợp được xác nhận mắc Ebola trong đợt bùng phát ở Cộng hòa Dân chủ Congo, do virus Bundibugyo gây ra, một chủng virus hiện chưa có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị.

Ông Tedros cho biết ông đặc biệt lo ngại vì số ca mắc bệnh cao, kể cả ở các khu vực đô thị như thủ đô Kampala của Uganda và thành phố Goma ở phía tây Congo.

Ông cho biết thêm, hiện có hơn 100.000 người phải di dời trong khu vực, điều này khiến đợt bùng phát dịch bệnh này trở nên đặc biệt phức tạp.

Đại diện của WHO tại Cộng hòa Dân chủ Congo, bà Anne Ancia, cho biết với các phóng viên hôm thứ Ba rằng các trường hợp nhiễm bệnh ban đầu được phát hiện ở tỉnh Ituri, phía đông bắc và giáp với Uganda. Nhưng hiện nay các trường hợp đã lan đến Bắc Kivu, tỉnh phía nam Ituri, giáp với Rwanda. Uganda cũng đã xác nhận hai trường hợp nhập khẩu.

Hoa Kỳ đã đóng cửa biên giới trong 30 ngày đối với tất cả công dân không phải người Mỹ đã đi qua khu vực này trong 21 ngày qua. Điều này trái ngược với hướng dẫn y tế quốc tế của WHO. Hoa Kỳ không ký vào hướng dẫn sửa đổi năm 2024, có hiệu lực từ năm ngoái, tuy nhiên nước này vẫn là một bên ký kết các quy định năm 2005, trong đó cũng khuyến cáo không nên áp đặt lệnh cấm đi lại trên quy mô lớn.

Các biện pháp loại trừ người nước ngoài một cách cụ thể là không hiệu quả, bà Jeanne Marrazzo, nhà lãnh đạo Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ, cho biết. “Bệnh tật không có hộ chiếu”, bà nói trong một tuyên bố.

“ Cách nhanh nhất để bảo vệ tất cả các quốc gia trên thế giới là tích cực hỗ trợ kiểm soát dịch bệnh ngay tại nguồn gốc”, ông Jean Kaseya, nhà lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Phi Châu, cho biết hôm thứ Ba.

“An ninh y tế toàn cầu không thể chỉ đạt được thông qua biên giới. Nó đạt được thông qua sự hợp tác, lòng tin, khoa học và đầu tư nhanh chóng vào năng lực chuẩn bị và ứng phó”, ông nói thêm.

Trong khi đó, bác sĩ người Mỹ Peter Stafford, người được chuyển đến Đức, làm việc cho tổ chức truyền giáo Serge của Mỹ và điều trị cho các bệnh nhân Ebola tại Bệnh viện Nyankunde, Ituri.

Stafford là một trong ba bác sĩ điều trị bệnh nhân trong khu vực khi dịch bệnh bùng phát. Hai bác sĩ còn lại — vợ ông, Rebekah Stafford, và Patrick LaRochelle — hiện vẫn chưa có bất kỳ triệu chứng nào, theo Serge.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Hai cho biết họ đang phối hợp “một phản ứng toàn diện” đối với dịch bệnh Ebola, “làm việc chặt chẽ với [Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ] và quân đội Mỹ về khả năng hồi hương những người Mỹ bị ảnh hưởng, dựa trên đánh giá về mức độ phơi nhiễm và nhu cầu sức khỏe.”

Bộ này cũng đang cung cấp 13 triệu đô la để tài trợ cho các nỗ lực ứng phó khẩn cấp tại Congo và Uganda, đồng thời cho biết thêm rằng dự kiến sẽ có thêm kinh phí được cấp.

Trong năm qua, Mỹ đã cắt giảm đáng kể viện trợ nước ngoài. Tổ chức Oxfam cho biết hôm thứ Hai rằng việc cắt giảm viện trợ lớn đã góp phần làm đình trệ phản ứng đối với dịch bệnh thông qua việc làm suy yếu hệ thống giám sát dịch bệnh.

Tổ chức Cứu trợ Quốc tế (International Rescue Committee) cho biết hôm thứ Ba rằng hệ thống y tế yếu kém và tình trạng nghèo đói cùng cực trầm trọng hơn do việc cắt giảm ngân sách đã khiến Ebola lây lan “xa hơn và nhanh hơn trước khi bất kỳ ai nhận ra điều gì đang xảy ra”.

Chiều thứ Ba, WHO đã triệu tập ủy ban khẩn cấp để vạch ra các biện pháp ứng phó trong nước và quốc tế.

---

Source:Politico

Ebola deaths surge 30 percent as Berlin prepares for patient